iklan

KOVALIMA, POLÍTIKA

Ekipa task-force halo operasaun hodi oho asu no busa la’o livre iha Zumalai

Ekipa task-force halo operasaun hodi oho asu no busa la’o livre iha Zumalai

Ekipa Task Force halo operasaun hodi oho asu no busa ne'ebé na'in-sira husik la'o livre iha iha postu Zumalai. Imajen Espesial.

KOVALIMA, 14 Agostu 2025 (TATOLI)– Ekipa Task Force husi postu Administrativu Zumalai ne’ebé lidera direta husi Administradór Postu Administrativu Zumalai, Alipio Magno, kinta ne’e, hahú halo operasaun hodi oho mate ba animál doméstika hanesan asu ho busa ne’ebé la’o livre hodi prevene moras raiva.

“Ami hala’o operasaun no oho mate ba animál doméstika hanesan asu no busa iha loron 12 Agostu ne’e, nune’e ohin mós ekipa task force kontinua hala’o operasaun ba animál ne’ebé husik la’o livre iha postu administrativu Zumalai”,  dehan Administradór Postu Administrativu Zumalai ne’e ba TATOLI,I.P iha Kovalima, ohin.

Notisia relevante:Ekipa Task-Force Bobonaru planeia halo operasaun ba asu husik livre

Atividade operasaun ne’e hahú hala’o iha postu Zumalai Vila no daudaun tama ona iha suku Tashilin, tanba ekipa hala’o atividade depende de’it ba transporte husi Eskuadra Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Zumalai nian.

Autoridade Postu Zumalai ne’e esplika katak, durante hala’o atividade operasaun animál ekipa la hetan protesta sira husi komunidade sira no ekipa halo operasaun bainhira hetan kontaktu husi xefe suku ho nia konsellu suku ho Konsellu Polisiamentu Komunitária (KPK).

Hafoin ekipa sira hala’o operasaun ba animál ne’ebé husik livre hanesan asu no busa ekipa tula iha kareta haree rai mamuk hodi kee tiha rai kuak mak hakoi.

“Ekipa kontinua hala’o operasaun bainhira seidauk hetan karta ruma husi Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima atu hapara operasaun ba animál hanesan asu no busa ne’ebé husik livre,” nia afirma.

Moras Rabies

Moras Rabies nu’udar infesaun  virus kakutak ho sistem saraf .Virus rabies ne’e jeralmente hada’et ba ema liuhusi animál sira tata ema bainhira la kura lalais maka rabies bele oho ema.

Kauza husi Rabies

Animál prinsipál sai hanesan transmisór Asu,aleinde asu animál seluk ne’ebé lori transmite virus rabies ba ema ne’e mak niki ,busa no Makaku .Virus rabies transmite liuhosi sira nia kabeen ,tata ema ka hosi rakut ema ne’ebé afeita ba moras rabies ,Animál ne’ebé transmite jeralmente animál fuik no animál hakiak sira-ne’ebé  nunka hetan vasinasaun kona-ba rabies.

Sintoma Rabies

sintoma rabies mosu ho variasaun oioin ,entre loron lima to’o tinan-ida .Maibé sintóma moras Rabies ne’e jeralmente mosu iha loron 30 to’o loron 90 hafoin ema-ne’ebé hetan moras ne’e antes ne’e asu tata ne’ebé hetan infesaun ona.Sintoma Rabies bele mosu lalais  bainhira asu tata fatin besik liu kakutak ,ezemplu asu tata iha hirus matan ,iha kakorok ka asu tata iha ulun.

Sintoma Rabies ne’ebé sente iha inisiu ne’e mak hanesan isin-manas bee-doko liman-ain ulun moras kolen lalais nia la iha gostu atu han.

Komplikasaun Rabies  

Rabies moras ida-ne’ebé perigu-liu .Bainhira mosu ona sintoma signifika virus rabies tama ona kakutak no kakuta hetan ona infesaun no halo pasiente nia kondisaun isin tuun lalais de’it .Nia impaktu ema ne’ebé hetan moras sei hetan konflikasaun oioin hanesan iis laiha agunia ,fuan labook aan no mate.

Fó hanoin fali katak molok ne’e ,Prezidente Autoridade Munisípiu Kovalima fó sai ona sirkulár ba autoridade postu administrativu hitu ,suku 30 to’o iha aldeia 148  atu orienta ba komunidade sira kesi  animal asu no busa atu labele husik livre.

Bazeia ba dadus iha Servisu saúde munisípiu Kovalima rejista asu tata sidadaun sira hamutuk 304 husi númeru sidadaun 180-resin mak hetan ona vasina  ba virus rabies ne’ebé  balun kompleta ona  la’o hela.

Jornalista :Celestina Teles

Editór:Florencio Miranda Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!