Prezidente Ramos-Horta apela ba líder globál atu fó prioridade ba pás no estabilidade

DILI, 22 Agostu 2025 (TATOLI)–Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, hato’o diskursu xave ida iha konferénsia prestijiada Ázia 2025 iha Universidade Tokio, ne’ebé nia parte apela ba líder globál sira atu fó prioridade ba pás no estabilidade nu’udar fundasaun esensiál hodi atinje dezenvolvimentu sustentável.
Premiadu Nobel ba Pás ne’e énfaze ba audiénsia kompostu husi akadémiku no estudante sira husi Ázia tomak, ne’ebé ho entuziasmu, katak estabilidade polítika no seguransa mak pre-rekizitu atu eradika kiak no rezolve kestaun krítika sira hanesan mudansa klimátika no seguransa alimentár.
Prezidente mós aprezenta prosesu rekonsiliasaun ho susesu entre Timor-Leste no Indonézia nu’udar modelu estraordináriu no ezemplár ba komunidade internasionál atu tuir.
Hodi haree ba futuru, Prezidente Ramos-Horta salienta kona-ba adesaun Timor-Leste nian ne’ebé besik ona atu sai membru plenu Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN) nian.
Notísia relevante : Tenente Jenerál Falur hakarak lori pensamentu kontribuisaun pás no estabilidade bá mundu
Ramos-Horta konsidera pasu istóriku ida-ne’e nu’udar oportunidade xave ida hodi haforsa ekonomia nasionál no rejionál liuhusi dada investimentu husi estadu membru sira.
Prezidente reafirma Timor-Leste nia kompromisu ba prinsípiu fundamentál sira husi bloku ne’e, hodi apela ba konsensu mútuu entre membru sira atu mantein estabilidade rejionál, promove demokrasia, no mantein toleránsia zero ba diskriminasaun iha forma hotu-hotu, nune’e hametin nasaun nia papel nu’udar parseiru konstrutivu no ho prinsípiu iha rejiaun.
Iha ninia diskursu, Prezidente mós espresa gratidaun kle’an ba governu Japaun nia apoiu ne’ebé metin ba dezenvolvimentu Timor-Leste nian.
Xefe Estadu rekoñese espesifikamente kontribuisaun krusiál sira husi Ajénsia Kooperasaun Internasionál Japaun nian (JICA) iha konstrusaun infraestrutura no, importante liu, investimentu iha rekursu umanu.
Prezidente louva programa bolsa estudu sira ne’ebé permite estudante timoroan sira atu tuir lisensiatura, mestradu no doutoramentu iha universidade sira ne’ebé di’ak liu iha Japaun, inklui Universidade Tokio, hodi hanaran investimentu ida-ne’e ‘estraordináriu no brillante’ ba futuru Timor-Leste nian.
TATOLI

