DILI, 04 Setembru 2025 (TATOLI)—Prezidente Repúblika no Laureadu Nobel ba Pás, José Ramos-Horta, póstumu kondekora Grau Insígnia Orden Timor-Leste ba distintu Padre na’in-rua husi Salezianu Don Bosco, iha okaziaun Aniversáriu Konsulta Populár nian ba dala-26.
Tuir nota ne’ebé Ajénsia TATOLI asesu, Prezidente mós entrega Medalla Orden Timor-Leste, Medalla Méritu, no Sertifikadu Elojia ba Pesoál no Organizasaun sira, ba sira-nia kontribuisaun esepsionál ba susesu istóriku vizita Apostólika dahuluk Sua Santidade Papa Francisco mai Timor-Leste. Serimónia ne’e hala’o iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, bairru Pité, Dili.
Tuir Dekretu Prezidente Repúblika nú. 88/2025, ne’ebé asina iha loron 02 Setembru 2025, Prezidente Ramos-Horta kondekora póstumu Grau Insígnia Orden Timor-Leste ba Padre Salezianu Don Bosco na’in-rua, nu’udar rekoñesimentu ba Padre sira-nia serbisu kle’an no dedikadu hodi haburas relasaun istórika entre Timor-Leste no Vatikanu, ne’ebé sai fundamentál hodi promove pás, estabilidade nasionál, no dezenvolvimentu.
Sira-nia esforsu durante moris tomak fó benefísiu no konfortu boot tebes ba sidadaun Timoroan barak. Tuir mai mak padre na’in rua husi Salezianu Don Bosco :
- Padre Afonso Nascher, SDB
- Padre Luiggi Pietro, SDB
Aleinde ne’e, tuir Dekretu Prezidente Repúblika No. 89/2025, ne’ebé asina mós iha loron 02 Setembru 2025, Prezidente Ramos-Horta fó onra nasionál ba pesoál no grupu lubuk ida tanba sira-nia kontribuisaun esepsionál ba susesu istóriku Vizita Apostólika Sua Santidade Papa Francisco nian mai Timor-Leste iha fulan-Setembru tinan 2024.
Medalla Orden Timor-Leste fó ba distintu pesoál na’in hitu ba sira-nia lideransa. Medalla Méritu nian fó ba pesoál sivíl no militár na’in-25, no Sertifikadu Elojia fó ba ema na’in-182 no organizasaun boot oioin, inklui mídia no fornesedór telekomunikasaun sira.
I. Tuir mai pesoál ne’ebé simu kondekorasaun ho Medalla Orden de Timor-Leste :
- Francisco da Costa Guterres
- Gastão de Sousa
- Miguel Marques Gonçalves Manetelu
- Samuel Marçal
- Jorge Soares Cristovão
- Aleixo Ximenes
- Father Sancho Amaral
II. Tuir mai pesoál ne’ebé simu Medalla Méritu :
- José dos Reis Magno
- Maria Goretti Marques Belo
- Ângelo Urbano Fernandes
- Benigno Humberto Gregório da Cruz
- José Ramos Marçal
- Eliázaro Teófilo de Araújo Amaral
- Filomena da Costa
- Natércio G. de Carvalho
- Police Chief Pedro Belo
- Infantry Colonel João da Costa Esteves
- Julio de Jesus
- Rui Lourenço da Costa
- Gil Paulino dos Santos Oliveira
- Gastão Maria da Piedade
- José Soares
- Colonel Domingos da Costa
- Venâncio Pinto
- José de Oliveira Leong
- Romualdo Antonio Soares da Silva
- Marco Paulo Faria dos Reis de Sousa
- Januário Maria Guterres
- João Paulo Amaral
- Francisco Xavier de Deus Jerônimo
- Cesaltina da C. Moreira
- Superintendent Damião da Silva Correia
III. Sertifikadu Elojiu atribui ba sira tuirmai :
- Hermenegildo Augusto Cabral Pereira
- Tómas do Rosário Cabral
- Rear Admiral Donaciano do Rosário Costa Gomes, PhD
- Jacinto Rigoberto Gomes de Deus
- Mateus W. dos Santos Tallo
- Germano Santa Brites Dias
- Expedito Loro Dias Ximenes
- Longuinhos R.T. D. de Castro Monteiro
- Aida Maria dos Santos
- Jorge Manuel de Araújo Serrano
- Abílio José Caetano
- Francisco Gomes Pereira
- Francisca Moniz da Cruz de Jesus
- Fr. Guilhermino da Silva
- Fr. Ângelo Salsinha
- Fr. Ludgeiro Martins da Silva
- Fr. Benedito Barros Pereira
- Fr. Rui Filomeno Gomes, SDB Chaplain of the F-FDTL
- João Freitas da Câmara
- Rosália de Jesus Belo
- Mother Sanzinha M. A. de Jesus, FMA
- Mother Mary Immaculate, CB
- Mother Elda Bibiana Soares, Fdcc
- Fr. Francisco Indra do Nascimento Tey Seran
- Fr. Mariano Quintão do Rego
- Norman L. Magalong
- Representative TELKOMCEL
- TELEMOR Representative
- TIMOR TELECOM Representative
- RTTL, EP Representative
- GMN Representative
- Gianni Carlo Dadulas Corte-Real Turquel
- Deonísia Maria Sávio
- Otávia Cristina Gusmão de Almeida
- Dirce Manuel dos Reis Amaral
- Gustódio A. de Jesus
- Antônio Maria de Sá
- Flávio Cardoso Neves
- Ambrósio Manuel Barreto Amaral
- Anastácio de Araújo
- Brigido Simão Dias de Deus
- Timótea P. Marques
- Regina de Jesus de Souza
- Fulgencio Corbafo
- Smélia de Jesus Guterres
- Filomeno R. dos Santos Lay
- Domingos de Jesus Sequeira
- Deolindo de F. Marques
- Egidio Gonçalves
- Gui Daniel T. de Jesus
- Remigio da C. S. dos Santos
- Joanito Doutel Pereira
- Paulo da Silva
- Jerome Latino
- Egidio N. S. Soares
- Faustino André Boavida
- Zil Nunes Pinto
- Gilberto C. de Jesus
- Carlos Sarmento Mendonça
- Ladislau da C. Pinto
- Lourenço da Silva Belo
- Filomeno Moniz do Rego
- Delfin dos Santos
- Domingos Ximenes Amaral
- Paulino Amaral da Costa
- Cheri Bonaparte Soares
- Eduardo da Silva
- José Mestre
- Micazinha Verdial Soares
- Jenifer Clarisa T. S. Oliveira
- Maria Zaquelina R. Freitas
- Leonor Faria Soares
- Ana Olivia F. R. Souza
- Mei Lisa R. da Silva
- Gastão Jacinto P. Cabral
- Mateus R. O. Soares
- Ana Sonia Freitas
- Anastacia Sandra B. Alves
- Albertinho A. P. da Cunha
- Gedalya da Costa Magalhães
- Eulalia da Conceicao Amaral
- Remigia M. A. Alves de Souza
- Jeremias de Jesus Soares
- Ladio Isaac dos Reis
- Robert Bakhita dos M. Guterres de Sousa
- Filomeno Junior da Costa
- Gumario A. F. Da Silva Morreira
- Levi Nicholas M. Guterres
- Benito Junior R. P. St. Gonzaga Soares
- Ramiro T. do Nascimento
- Joanito da Silva Soares
- Paulino de Jesus
- Abrão Ribeiro
- Marcelino Pereira
- Evangelino de Carvalho Pereira
- Marciano de Jesus
- Ruben Nar Ze Conis S. Gusmão
- Valerio Barreto Araujo Bernardo
- René Adilson D. Oliveira
- Nilton José Lay Lengo
- João Alves Correia
- Luis Gomes
- Rita de Deus
- Nazario Guterres
- Nazario de Jesus
- Antonio Soares
- Prisca Soares
- Constancio Neno
- Jorge F. Lopes
- Florindo J. Antonio
- Sergio Soares
- Deometro Nunes dos Santos
- Egas da Silva
- Jaime Verdial
- Fidelio S. Martins
- Teresa Soares Marques
- Francisco B. da S. Ribeiro
- Averino de A. S. Martins
- Rogerio da Conceicao
- Renaldo Nato da C. Pereira
- Pedro da Costa Pinto
- José Casmiro
- Henrique Bana
- Geraldo Freitas
- Julio Goncalves
- Bartolomeu de O. Jong
- Deometrio N. dos Santos
- Eliseu Amaral
- Carlos Soares Exposto
- Bernardino da Conceição
- Basilio da C. Amaral
- Eliseu José Soares
- Tomas Pinto de Jesus
- Domingos Noronha
- Antonio José dos Santos
- Eduardo dos S. Gomes
- Odilia S. Leite
- Juaninha X. da Costa
- Maria S. P. Soares
- Esther de Jesus
- Teresa Gonçalves
- Julio da Costa Pascoal
- Borges de Jesus
- Domingos L. dos Santos
- Abril S. Sarmento
- Geraldo T. Soares
- Jefanio Gonçalves
- Sergio da Silva do Rego
- Suzinho G. S. Maia
- Nelson de J. Vieira
- Crispim P. Soares
- Julito T. Soares
- Marcos G. B. Antonio
- José Ximenes de Jesus
- Carlito da Silva
- Batista Coa
- Abilio Freitas
- Assistance of C. S. Coelho
- Mario da Costa Correia
- Joselino B. X. Pereira
- Freinato da Cruz Sabon
- Vasco Pereira
- Pedro Silva Aparicio
- Ambrosio Paulo Garcia
- Nelson Manuel D. G. Ricardo
- Salustiano L. Rodrigues Pereira
- Wilson D. R. Lemos
- Horacio da S. B. P. Maia Pires
- Longuinos da Silva Araújo
- Raineiro Saldanha
- Domingos M. B. A. Matos
- Isac da Costa Ximenes
- Celestino da C. Ximenes
- Jenito Maria Fernandes
- Francisco Pereira da Cruz
- Silvio C. Lopes Lemos
- Riche Julio dos S. Sarmento
- Eduardo dos Santos Gomes
- Oscar Lucio A. Goncalves
- Fabião da Costa Nunes
- Sérgio S. T. dos R. Sarmento
- Eduardo Jeremias de Araújo Lin
Prezidente Ramos-Horta hateten, “Iha loron reflesaun nasionál ida-ne’e, ita fó onra ba pilar fundamentál sira ba ita-nia pasadu no mós ba arkitetu dedikadu sira iha ita-nia prezente. Naroman fiar nian, kompaixaun, no serbisu ne’ebé la para ne’ebé hatudu husi Amo Nascher no Amo Pietro orienta ita-nia povu durante momentu nakukun tebes. Sira-nia legadu sempre liga hamutuk iha istoria ita-nia nasaun nian.”
Xefe Estadu hatutan :”Ita mós selebra serbisu notavel husi sira ne’ebé simu prémiu ba sira-nia esforsu koletivu halo vizita Sua Santidade Papa Francisco nian sai susesu boot tebes. Sira hatudu ba mundu tomak pás, estabilidade, no unidade nasaun Timor nian. Hamutuk, prémiu hirak-ne’e garante katak memória husi obra di’ak sira-ne’e sei kontinua inspira jerasaun Timoroan sira ne’ebé sei mai.”
Serimónia ida-ne’e sai nu’udar momentu ida ba nasaun hodi reflete kona-ba sakrifísiu ne’ebé ema barak halo, husi área hotu-hotu, ne’ebé kontribui ba Timor-Leste nia independénsia no espíritu ne’ebé dura.
TATOLI





