iklan

EDUKASAUN, MUNISÍPIU, VIKEKE

CNE sensibiliza eleisaun munisipál ba estudante Santo Estevão Luka

CNE sensibiliza eleisaun munisipál ba estudante Santo Estevão Luka

Estudante sira husi Eskola Sekundária Filiál Santo Estevão Luka partisipa sensibilizasaun kona-ba eleisaun munisipál ne’ebé hala’o husi Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE sigla-portugeza). Imajen TATOLI/Vitorino Lopez da Costa

VIKEKE, 11 Setembru  2025 (TATOLI)—Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE sigla-portugeza), Kinta ne’e, hala’o sensibilizasaun kona-ba partisipasaun sidadaun ba eleisaun munisipál kona-ba desentralizasaun no poder lokál ba estudante Eskola Sekundária Filiál Santo Estevão, iha Suku Luka, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke.

Komisáriu CNE Destakadu Munisípiu Vikeke, Olávio da Costa Monteiro Almeida informa programa edukasaun sívika ida-ne’e partilla informasaun kona-ba eleisaun munisipál hanesan eleisaun suku, eleisaun parlamentár no eleisaun  prezidensiál.

“Eleisaun munisipál ita seidauk implementa dala ida. Tan ne’e, ita presiza introdús ba estudante sira atu sira bele iha koñesimentu, molok Governu deside eleisaun munisipál,” Olávio da Costa Monteiro Almeida hateten ba TATOLI iha Sede Suku Luka.

Notísia relevante: Fundasaun CAUCUS sensibiliza Polítika Desentralizasaun no Podér Lokál ba feto sira iha Vikeke

Komisáriu CNE ne’e hatutan, husi edukasaun sívika ne’e CNE sei rona mós estudante sira-nia preokupasaun hodi fó resposta liuliu ba prosesu eleisaun munisipál.

“Kona-ba prosesu desentralizasaun no poder lokál no eleisaun munispál sai  hanesan informasaun foun. Ita iha Dekretu-Lei rua  mak hanesan Dekretu-Lei  númeru 23/2021   ko’alia kona-ba desentralizasaun no poder lokál  no Lei númeru 22/2021 kona-ba eleisaun munisipál  nian,” nia esplika.

Nia esplika implementasaun desentralizasaun no poder lokál ne’e  nia baze legál maihusi  Konstituisaun RDTL artigu 5  ne’ebé deskreve:

  1. Determina Estadu respeita organizasaun territoriál, prinsipiu desentralizasaun iha administrasaun públika no instalasaun órgaun reprezentativu podér lokál, ne‘ebé sei benefísia aprovasaun kalendáriu asaun nian;
  2. Lei-oan mak hatuur no hametin karakterístika eskalaun oioin rai-laran nian, no mós kompeténsia administrativa órgaun sira-ne’e nian;

Nune’e mós, Konstituisaun RDTL Artigu 72 (kona-ba Podér Lokál) ne’ebé haktuir;

  1. Sei harii kbiit lokál ho ema ne’ebé koletivu iha rai-laran ne’ebé iha órgaun reprezentativu, ho kna’ar atu organiza partisipasaun sidadaun idak-idak nian kona-ba solusaun problema rasik iha sira-nia komunidade no atu promove dezenvolvimentu lokál, no la afeta partisipasaun Estadu nian;
  2. Organizasaun, kompeténsia, funsionamentu no kompozisaun orgaun kbiit lokál nian sei define tuir lei.

Antes ne’e, Parlamentu Nasionál (PN) aprova ona pakote Lei númeru 23/ 2021, loron 10 fulan-Novembru, Lei Podér Lokál no Desentralizasaun Administrativa, Lei númeru 22/ 2021, loron 4 fulan-Novembru, Lei Eleitorál Munisipál no Lei númeru 16/ 2023, loron-31 fulan-Maiu, Lei Finansa Munisipál.

Lei podér lokál no  desentralizasaun administrativa konstrui ho pesoál koletiva iha territóriu nasionál ba órgaun reprezentantivu sira-ne’ebé define organizasaun kompeténsia ba funsionamentu no kompozisaun ne’ebé define iha lei.

Lei podér lokál ne’e atu hakbesik servisu públiku sira husi Estadu ba iha kraik ka atribui kompeténsia tomak ba munisípiu tomak hodi halo planu no programa no halo nia orsamentu rasik.

Iha fatin hanesan, Xefe Suku Luka, Manuel Gomes agradese ba CNE ne’ebé bele mai Suku Luka hodi realiza edukasaun sívika ba estudante sira tanba estudante mak hanesan jerasaun foun.

“Ha’u husu agradese tebes ba ekipa CNE ne’ebé mai iha ami-nia suku hodi halo sensibilizasaun kona-ba eleisaun munisipál nian ba ami-nia oan estudante sira. Ita hatene katak estudante sira-ne’e mak kontinuadór, tan ne’e sira  presiza hatene prosesu sira-ne’e sai bukae ida ba sira,” nia akresenta.

Iha biban ne’e, Koordenadór Eskola Sekundáriu St. Estevão Luka, Oldegar M. A da Cruz Mota husu estudante sira fó-atensaun másima ba edukasaun sívika, atubele komprende ba realizasaun eleisaun munisipál.

“Ha’u sente ida-ne’e sai hanesan oportunidade ba ami-nia estudante sira, tanba durante CNE seidauk to’o iha Suku Luka hodi partilla eleisaun munisipál ba ami-nia estudante sira. Tan  ne’e, estudante sira tenke fó-atensaun edukasaun sívika ida-ne’e, atubele hatene prosesu eleisaun sira,” nia sujere.

Partisipa iha edukasaun sívika ne’e husi estudante Ensinu Báziku Maria Lurdes Luka, Ensinu Sekundáriu Filiál St. Estevão no profesór hamutuk na’in-120 resin.

Jornalista: Vitorino Lopez da Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!