iklan

MUNISÍPIU, VIKEKE

Fundasaun CAUCUS sensibiliza Polítika Desentralizasaun no Podér Lokál ba feto sira iha Vikeke

Fundasaun CAUCUS sensibiliza Polítika Desentralizasaun no Podér Lokál ba feto sira iha Vikeke

CAUCUS sensibiliza Polítika Desentralizasaun no Podér Lokál ba feto potensiál sira iha Munisípiu Vikeke. Imajen TATOLI/Vitorino Lopez da Costa

VIKEKE, 10 Setembru 2025 (TATOLI)—Organizasaun Naun Govermentál Fundasaun CAUCUS, Kuarta ne’e, sensibiliza Polítika Desentralizasaun no Podér Lokál ba feto potensiál sira iha Munisípiu Vikeke.

Diretora Ezekutiva Fundasaun CAUCUS, Julieta Ferreira da Silva haktuir objetivu sensibilizasaun ba lei desentralizasaun podér lokál, resenseamentu eleitorál no kona-ba eleisaun munisipál nian ba feto potensiál sira atubele hatene.

“Ami realiza sensibilizasaun ida-ne’e tanba feto sira iha munisípiu ladún asesu informasaun kona-ba desentralizasaun podér lokál. Tan ne’e, ami sensibiliza ba feto sira hodi hasa’e sira-nia koñesimentu no ami mós enkoraja ita-nia maluk feto sira prontu hasoru eleisaun munisipál,”  Julieta Ferreira da Silva ba TATOLI iha Salaun Madre Franciscana, Beloi, Vikeke.

Notísia relevante: Desentralizasaun no podér lokál nu’udar misaun no obrigasaun konstitusionál

Julieta esplika objetivu husi desentralizasaun atu dezenvolve setór privadu iha área rurál, promove, haforte instituisaun Estadu iha territóriu, kria oportunidade foun ba partisipasaun demokrátika no hakbesik governasaun ba povu hodi serbí besikliu, lais no di’akliu.

“Ha’u sente sensibilizasaun ne’e sufisiente ba feto potensiál sira tanba atividade sensibilizasaun ne’e ami realiza durante loron rua, ne’ebé sira bele komprende saida mak desentralizasaun no podér lokál,” nia subliña.

Nia dehan, matéria ba sensibilizasaun ne’ebé CAUCUS oferese mak hanesan matéria desentralizasaun, podér lokál, resenseamentu eleitorál ba sistema biométiriku ne’ebé relasiona ho desentralizasaun podér lokál no matéria eleisaun munisipál nian.

Konstituisaun RDTL Artigu 5 Kona-ba Podér Lokál no Desentralizasaun Administrativa deskreve:

  1. Determina Estadu respeita organizasaun territoriál, prinsipiu desentralizasaun iha administrasaun públika no instalasaun órgaun reprezentativu podér lokál, ne‘ebé sei benefísia aprovasaun kalendáriu asaun nian;
  2. Lei-oan mak hatuur no hametin karakterístika eskalaun oioin rai-laran nian, no mós kompeténsia administrativa órgaun sira-ne’e nian;

Nune’e mós, Konstituisaun RDTL Artigu 72 (kona-ba Podér Lokál) ne’ebé haktuir;

  1. Sei harii kbiit lokál ho ema ne’ebé koletivu iha rai-laran ne’ebé iha órgaun reprezentativu, ho kna’ar atu organiza partisipasaun sidadaun idak-idak nian kona-ba solusaun problema rasik iha sira-nia komunidade no atu promove dezenvolvimentu lokál, no la afeta partisipasaun Estadu nian;
  2. Organizasaun, kompeténsia, funsionamentu no kompozisaun orgaun kbiit lokál nian sei define tuir lei.

Antes ne’e, Parlamentu Nasionál (PN) aprova ona pakote Lei númeru 23/ 2021, loron 10 fulan-Novembru, Lei Podér Lokál no Desentralizasaun Administrativa, Lei númeru 22/ 2021, loron 4 fulan-Novembru, Lei Eleitorál Munisipál no Lei númeru 16/ 2023, loron-31 fulan-Maiu, Lei Finansa Munisipál.

Lei podér lokál no  desentralizasaun administrativa konstrui ho pesoál koletiva iha territóriu nasionál ba órgaun reprezentantivu sira-ne’ebé define organizasaun kompeténsia ba funsionamentu no kompozisaun ne’ebé define iha lei.

Lei podér lokál ne’e atu hakbesik servisu públiku sira husi Estadu ba iha kraik ka atribui kompeténsia tomak ba munisípiu tomak hodi halo planu no programa no halo nia orsamentu rasik.

Iha fatin hanesan, Reprezentnte Feto Potensiál Munisípiu Vikeke, Filomena do Rosário hato’o agradesimentu ba fundasaun CAUCUS tanba oferese ona sensibilizasaun ba desentralizasaun podér lokál ba feto sira iha Munisípiu Vikeke.

“Ami sente orgullu partisipa iha sensibilizaun ne’e, tanba durante ne’e ami la tuir sensibilizaun desentralizasaun nian. Ohin hanesan oportunidade ida ba ami hodi partisipa. Nune’e mós ami husu autoridade munisipál bá-oin realiza sensibiliza desentralizasaun podér lokál ne’e ba postu sira, atu ami-nia feto maluk sira bele partisipa hotu nune’e sira bele komprende,” nia hato’o.

Entretantu, sensibilizasaun ne’e oferese husi CAUCUS durante loron rua hahú Kuarta no sei ramata Kinta aban, iha-ne’ebé hetan partisipasaun husi feto potensiál sira iha postu administrativu Lakluta, Ossú, Vikeke Vila, Uatulari no Uatukarbau.

Jornalista: Vitorino Lopez da Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!