Populasaun Uma-Ki’ik solisita Governu konstrui ponte iha mota Ku’a

VIKEKE, 17 Setembru 2025 (TATOLI) – Populasaun husi Uma-Ki’ik, Postu Administrativu Vikeke Vila, Munisípiu Vikeke, sosilita Governu liuhusi Ministériu Obra Públika (MOP) atu konstrui ponte ida iha mota Ku’a hodi fasilita movimentu ema ho transporte.
“Tanba mota ne’e ponte laiha nune’e tempu udan populasaun sira tenke pasiénsia hela uma, hein mota para hafoin liubá mota sorin. Difikulta mós ba ita-nia estudante sira labele ba eskola hodi tuir prosesu aprendizajen. Tan ne’e, populasaun sira hakarak husu MOP konstrui ponte, atu fasilita ami-nia movimentu sira,” Xefe Aldeia Aina Uain, Suku Uma-Ki’ik, Cequito Pinto, dehan ba TATOLI, iha Aldeia Aina Uain, Kuarta ne’e.
Nia hatutan, durante tinan barak mota Ku’a sempre difikulta ba populasaun sira husi aldeia tolu ne’ebé hela iha parte tasi, bainhira tempu udan movimentu hotu-hotu tenke paradu.
Tanba iha tinan-2020 mota Ku’a lori populasaun na’in tolu, bainhira sira lori produtu lokál bá faan iha merkadu, depoiz sira atu fila ba uma korta hela mota mak derrepente korrente mota boot tun lori tiha sira.
“Mota sai hanesan ameasa boot ba ami, tanba ami-nia komunidade na’in-tolu mak mate, kompostu husi alin ki’ik ida no inan isin-rua, konta ema na’in tolu, ne’ebé mota lori, mate tiha mak foin família sira buka hetan fali,” nia relata.
Nia dehan, preokupasaun ne’e foin lalais Vise Ministériu Obra Públika (MOP) mai vizita direta no autoridade sira aprezenta ona ba governante sira, maibé to’o agora seidauk resposta ruma.
“Ami-nia preokupsaun ne’e ami hato’o ona ba Vise MOP, hodi konstrui ponte no sira rasik mós ba haree direta, maibé ami hein to’o agora seidauk fó resposta. Oportunidade ne’e ami kontinua husu ba ministériu relevante fó atensaun ba ami-nia preokupasaun sira-ne’e,” nia hato’o.
Reprezentante Veteranu husi Suku Uma-Ki’ik, Fernando da C.S Amaral, hateten, abitante aldeia tolu ne’ebé iha parte tasi, mota ida mak sai difikulta ba komunidade sira liuliu estudante, moras iha tempu udan sira labele ultrapasa mota tanba mota luan.
Notísia relevante:Komunidade Suku Uma Ki’ik kontinua konsume bee-mota
“Hanesan parte veteranu ha’u hakarak propoin ba Governu hodi konstrui ponte ida, atu ita-nia populasaun sira bele asesu. Durante ne’e, ami observa mota Ku’a iha tempu udan, kuandu mota tun mak moras grave ruma iha aldeia tolu ne’ebá atu evakua moras mós difisil, no estudante sira asesu ba eskola mós labele, sira tenke deside hela iha uma. Nune’e ita-nia negosiante sira lori sira-nia produtu lokál bá merkadu mós difikulta tanba ponte laiha. Ne’e duni parte veteranu sujere ba Governu hodi fó atensaun ba populasaun sira-nia preokupasaun hodi rezolve,” nia akresenta.
Tuir dadus abitante husi suku Uma-Ki’ik aldeia tolu (3) hela iha parte tasi mak hanesan Makadean, Aina Uain, no Maroman ho totál uma-kain hamutuk 96.
Jornalista: Vitorino Lopez da Costa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

