DILI, 18 Setembru 2025 (TATOLI)— Responsavel Visilansia iha Servisu Saúde Munisípiu Manufahi, Orlando Martins, hateten durante Janeiru to’o Agostu ne’e Servisu Saúde Munisípiu Manufahi rejista ona kazu dengue hamutuk na’in-ualu (8) no na’in-ida (1) mate.
Nia hatutan, kazu dengue ne’e rasik daudaun ne’e ekipa saúde sira nafatin alerta ba komunidade atu hamoos sira-nia bairru, nune’e labele afeta ba kazu refere.
“Ami-nia obrigasaun nafatin fahe informasaun sira-ne’e maibé ita hotu nia hanoin hamutuk katak hanesan mídia nafatin fahe informasaun ba ita-nia komunidade bele limpeza iha uma hun sira-ne’e, nune’e bele evita moras ne’e,” Nia hateten ba Agência Tatoli liuhusi telefónika, ohin.
Nia informa, kazu ne’e rasik afeta barak liu ba labarik sira idade kiik ne’e, tanba ne’e mak kada semana tenke hamoos bee tanke sira, no mós toba karik tenke toba iha muskitériu laran no ambiente sira tenke hamoos atu evita moras ne’e iha Manufahi.
Dengue nu’udár moras ida-ne’ebé kauza husi vírus no hada’et liuhusi vektor. Moras ne’e hada’et husi susuk Aedes Aegypti infetadu nia tata. Dengue la hada’et husi ema ba ema. Intensidade tata aas liu mak maizumenus oras rua hafoin loromatan sa’e no molok loromatan monu.
Sinál sintoma husi dengue mak hanesan isin-manas, ulun moras maka’as, moras iha matan-fukun, múskulu no artikulasaun moras maka’as, mosu erupsaun iha kulit.
Kona-ba tratamentu, dengue laiha tratamentu espesífiku hodi hamate vírus dengue iha ema-nia isin.
Ba ema-ne’ebé hetan infesaun no baixa iha fasilidade saúde, médiku sira hala’o de’it jestaun kazu ne’ebé di’ak.
Jestaun kazu ne’e mak hala’o liuhusi maneira hanesan fó nutrisaun iha fasilidade saúde, fó soru-been, fó hemu bee no fó han ai-fuan vitamina barak. Médiku sira dalaruma fó mos ai-moruk Paracetamól hodi rezolve isin-manas ne’ebé iha.
Halo prevensaun mak liuhusi fomigasaun no prevene susuk atu moris liuhusi troka bee iha tanke, bidón, balde no vazu ai-funan kada semana liuhusi protesaun pesoál hanesan uza replente iha isin-lolon no hatais roupa ne’ebé taka isin-lolon.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes




