DILI, 13 Outubru 2025 (TATOLI)–Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, hateten sei haree fila-fali istória masakre Muapitine iha livru ne’ebé hakerek husi Sergio Quintas kona-ba nia-aman Verissimo Dias Quintas ho títulu “RAJA VERRÍSIMO DIAS QUINTAS Saya Mati Untuk Kemerdekaan” ne’e lansa iha 27 Agostu 2025.
Notísia Relevante: Eskritór Sérgio Quintas halo plájiu no distorsaun istória
Prezidente hato’o kestaun ne’e hodi hatán ba família vítima masakre Muapitine-Lautein no Asosiasaun Ira-Lára (ASIR) ne’ebé ezije hodi sita Prezidente da Republika, José Ramos-Horta, nia naran tanba Ramos-Horta hakerek ninia testemuña iha livru “RAJA VERRÍSIMO DIAS QUINTAS Saya Mati Untuk Kemerdekaan” ne’e nia laran.
“Ha’u seidauk haree livru ne’e hotu, maibé ha’u sei buka atu haree livru ne’e klaru, estuda análiza, husu ba parte hotu, ko’alia ho vítima sira,” Ramos-Horta hateten ba jornalista sira iha edifisiu Max Stahl, Kolmera.
Nia dehan, nu’udar Prezidente Repúblika sei buka ho urjentimente hodi fó solusaun ba preokupasaun ne’ebé família vítima husi Masakre Muapitine-lauteinhamutuk ho Asosiasaun Ira-Lára (ASIR) vítima sira preokupa hela.
“Ha’u sei buka semana ne’e kedan, tenke haree hodi identifika didi’ak,” Ramos-Horta hateten.
Iha sorin seluk, família vítima Masakre Muapitine Joviano Saves hato’o agardesementu ba Prezidente Repúblika José Ramos-Horta ne’ebé fó ona resposta ba ezijénsia ne’ebé família vítima sira halo kona-ba livru ne’ebé hakerek husi eskritór Sergio Quintas.
“Ami agradese tebes tanba Prezidente Repúblika bele fó ona resposta katak nia sei haree didi’ak no konsulta parte hotu no ami família vítima. Iha tempu besik, ami tenta atu hasoru Prezidente Repúblika, karik nia disponivel mak ami sei hato’o hotu saida mak loloos husi Masakre Muapitine,” Jovaino dehan.
Nia dehan, eskritór SÉrgio Quintas utiliza líder istóriku sira hodi fó koñesementu ba livru ne’e maibé lider sira rasik balun laiha koñesimentu ba istória loloos husi Masakre Muapitine.
Notísia Relevante: “Imi tenke hakerek imi-nia istória hodi kontra istória ne’ebé Veríssimo nia oan hakerek”
“Ami haree nia utiliza de’it líder sira nia naran, maibé ami hatene katak lider sira-ne’e balun ladun hatene kle’an kona-ba istória Masakre Muapitine nian, entaun sira sei rona mós husi ami kona-ba istoria ne’ebé loloos,” nia hateten.
Livru ne’ebé família vítima sira la konkorda mak konsidera eskritór hakerek barak inventa no balun mós foti husi istória ne’ebé família vítima sira hakerek maibé hakerek tutan ho ilegalmente.
Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, fó ninia testemuña iha livru “RAJA VERRÍSIMO DIAS QUINTAS Saya Mati Untuk Integrasi” iha pájina “xiii” hakerek “Teste munion Presiden Timor-Leste, José Manuel Ramos-Horta: Raja Veríssimo Dias Quintas, Sangat Digormati Rakyatnya” ne’e haktuir iha Tempu Portugés Ramos-Horta hamutuk ho Nicolau Lobato no Francisco Xavier ba Loapalos atu hasoru malu ho liuarai Lospalos, Verrísimo Dias Quintas, tanba nia hanesan liurai ida-ne’ebé ninia povu respeita tebes.
“Ami arabka husi Dili uza karreta Land Rover. Ha’u tuur iha motorista nia sorin, Nicolau Lobato ho Francisco Xavier Amarál tuur iha kadeira kotuk nian ne’e. Tanba momentu ne’e, bailoron entaun ami-nia viajen ne’e la hetan obstakulu. Viajen husi Dili ba Lospalos ne’e kle’ur tebes tanba kondisaun Estrada lahanesan ohin loron ne’e,” Ramos-Horta haktuir iha livru refere.
Iha sorumutu ne’e, Nicolau Lobato no Francisco Vaxier Amaral esplika ba liurai Verrísimo Dais Quintas kona-ba vizaun no misaun inklui objetivu harii partidu FRETILIN. Biban ne’e, Ramos-Horta lako’alia barak tanba nia sente an hanesan labarik ne’ebé seidauk iha esperiénsia iha mundu polítika.
Hafoin rona Nicolau Lovato no Xavier Amaral nia esplikasaun, liurai Verrísimo Dais Quintas apoiu kedas ptograma FRETILIN no apoiu Timor Portugéz atu termina ninia destinu Ukun rasik An. Liurai Verrísimo Dias Quintas mós servisu ba Timor-Leste.
“Ami han meudia nian hamutuk ho Liurau Verrísimo ninia rezidénsia. Nia atende ami ho di’ak loos. Nia ema ida-ne’ebé iha influénsia signifikativu iha Lospalos. Iha tempu portugés, nia koñesidu no povu hotu tauk nia,” nia dehan.
Livru “RAJA VERRÍSIMO DIAS QUINTAS Saya Mati Untuk Kemerdekaan” ne’e lansa iha loron 27 fulan-Agostu tinan 2025, ne’ebé partisipa husi Tenente Jenerál Reformadu Lere Anan Timur, Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Koordenadór Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitaria Mariano Assanami Sabino no família Quintas.
Notísia Relevante: Eskritór dedika livru ‘Ha’u mate tanba ukun rasik-an’ ba Liurai Veríssimo
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes




