iklan

EKONOMIA, HEADLINE

PR Ramos-Horta ho empreza Similie diskute lansamentu satélite orbitál dahuluk

PR Ramos-Horta ho empreza Similie diskute lansamentu satélite orbitál dahuluk

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta hasai foto hamutuk ho CEO Similie, Ana Paula ho nia ekipa, hafoin diskute kona-ba lansamentu programa satélite orbitál dahuluk iha Timor-Leste, iha Palásiu Prezidensiál, Bairru-Pité, Tersa (15/10/2025). Imajen/Mídia PR

DILI, 14 Outubru 2025 (TATOLI)–Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta hamutuk ho CEO Similie, Ana Paula, Tersa ne’e, hala’o enkontru hodi diskute kona-ba satélite orbitál dahuluk ne’ebé sei lansa iha iha Timor-Leste, iha Novembru tinan ne’e.

CEO Similie, Ana Paula informa, Timor-Leste iha futuru sei hahú tan ba Espasu Siderál ho lansamentu ofisiál programa, ne’ebé atu hadi’a no lansa satélite edukativu ba dahuluk.

“Projetu ida-ne’e hatudu kapasidade Timor-Leste atu sai líder iha área inovasaun teknolójiku nomós inspira jerasaun foun enjiñeiru no sientísta sira. La’os de’it atu ba espasu siderál maibé atu lori benefísiu espasu siderál fila ba povu Timor,” CEO Similie, Ana Paula informa ba Jornalista sira hafoin enkontru ho PR Horta, iha Palásiu Prezidensiál, Bairru-Pité.

Empreza teknolojia lokál Similie mak lidera projetu ne’e ho parseria ho eis-sientísta sira husi NASA no inovadór STEM husi Austrália, Dario Bongiovanni. Similie sei dezenvolve, hadi’a, no lansa CubeSat, ne’ebé mak reprezenta etapa dahuluk iha Timor-Leste.

Nia esplika, projetu ida-ne’e hetan apoiu másimu husi Prezidente Repúblika, inklui organizasaun internasionál sira hanesan SpaceBase Co, GSEn, no UNISEC Japan. Maibé, objetivu husi nasaun ki’ik sira hetan benefísiu husi teknolojia espasu siderál, ne’e mak atu hatudu oinsá inovasaun lokál bele hamutuk ho kooperasaun internasionál atu ajuda.

Notísia relevante : Empreza hosi Singapura hakarak investe iha área satélite ínternet

Satélite ida-ne’e sei fó dadus observasaun rai iha tempu reál atu ajuda preparasaun kontra dezastre, organizasaun lokál hanesan AIFU Coffee plantations no G-SIG OpenMap. haree mudansa klimátika, no ajuda agrikultura ne’ebé presizu loos, dadus sira ne’ e sei suporta.

Aleinde ne’e, husi objetivu sientífiku, Timor-Leste iha espasu siderál sei serví hanesan plataforma edukativu nasionál atu inspira estudante sira iha nasaun tomak hodi komesa karreira iha área Siénsia, teknolojia, Enjeñaria no Matemátika (STEM) no teknolojia espasu siderál. Treinamentu sei hala’o hamutuk ho UNISEC Japan no SpaceBase.

“Maibé, misaun ida-ne’e sei lansa ofisiálmente iha Timor-Leste Energy Summit ne’ebé sei tuir mai, ho lansamentu hamutuk Rideshare ne’ebé sei koordena ho JAXA-Japaun,” CEO Similie katak.

Iha fatin hanesan, IOT Manajer, João Bosco hateten, inisitiva ne’e di’ak no Prezidente apoiu programa ne’e.

“Ami-nia intensaun lansamentu ida-ne’e lá’ós ba de’it área sistema alerta sedu, maibé foka mós iha estudu ba estudante sira ne’ebé iha futuru hakarak estuda kona-ba aero space mós bele sai baze ida ba sira. Timor ita bainhira tempu udan inundasaun rai halai, ita-nia inisitiva atu suporta ba iha teknolojia ne’ebé durante ne’e ita instala ona iha Timor nomós bele suporta no valida tekonolojia sistema alerta sedu nian,” nia tenik.

João Bosco haktuir, Prezidente Repúblika durante enkontru fó resposta pozitivu tebes no hakarak atu halo lansamentu ofisiál ba programa ida-ne’e, ne’ebé empreza nomós parseiru balun sei serbisu hamutuk ho Gabinete Prezidensia Repúblika hodi bele halo lansamentu ofisiál iha Novembru, iha Palásiu Nobre Lahane.

Jornalista     : Arminda Fonseca 

Editora          : Julia Chatarina 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!