DILI, 17 Outubru 2025 (TATOLI)—Médiku Jerál husi Departamentu Medisina Interna iha Hospitál Nasional Guido Valadares (HNGV), Joaquim de Jesus Mendonça, hateten durante 2024 pasiente ne’ebé mate iha sala medisina interna maiória moras estruke.
“Husi Janeiru to’o Dezembru 2024 Ita-boot sira haree ba númeru mortalidade ne’ebé hatudu hamutuk 3.642, husi ida-ne’e maiória kazu estruke no idade ne’ebé mak afetadu husi idade 55 to’o 64 domina entre 23.8%,” Joaquim de Jesus Mendonça dehan iha nia aprezentasaun ba iha atividade sesaun sientífiku ba da-tolu kona-ba peskiza auditoria klínika iha ambiente dezafiante ferramenta sira ba hadi’a kualidade, iha Hotel Novu Turizmu, ohin.
Nia afirma, tuir seksu iha-ne’e hatudu katak 56% mane mak mate barak liu feto, idade ne’ebé mai afetadu liu mak idade 55 too 64, tuir fali 65 too 74 no ikus liu 25 to’o 34.
“Kazu mortalidade ba munisípiu Dili persentajen ne’ebé aas liu ho 18% mortalidade kada fulan, iha ne’e hatudu pratika pasiente baixa iha ospitál loron hira mak to’o nia mate, husi 56% lakon vida ho 48 oras. Ita haree iha ne’ebá moras estruke nia frekuensia ne’ebé mak aas ho 25%.7, tuir kedas moras sepsis 19.8%, kardiovaskolar 14.5% no porsentu ki’ik liu mak tetanus ho tumor 9%, tanba ne’e moras estruke mak sai kazu primeiru,” nia esplika.
Nia relata, kazu kardiovaskulár hanesan pasiente mai ho kondisaun ida-ne’ebé grave, no balun pasiente barak ladun komprende kona ba sira nia moras rasik. Tanba ne’e, presiza reforsa nafatin fasilidade iha Sentru saúde sira no mós iha ospital nasional, kona ba moras sira-ne’ebé mak iha.
“Husi kazu rejista pasiente lakon vida ne’e tanba fator ida pasiente balunmai ho kondisaun moras todan ona, balun tanba rezisténsia antibiotiku iha ospital. Fatór seluk mak dalaruma ai-moruk iha ka laiha bele kontribui mós. Balun pasiente mai, maibé dala ruma foti desizaun tarde liu halo hemodelisis, entaun husi sira-ne’e hotu kontribui ba mortalidade. Entaun, ba futuru presiza hadi’a oinsá halo atendimentu ida di’ak,” nia konklui.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes




