KUALA LUMPUR, 26 outubru 2025 (TATOLI)— Timor-Leste ofisialmente sai membru ASEAN (Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku) ba 11, iha dadeersan loron 26 outubru 2025, ne’ebé ratifika ho serimónia asinatura Deklarasaun Adezaun Timor-Leste ba ASEAN.
Ofisilamente Timor-Leste sai membru plenu ba ASEAN liu hosi asina deklarasaun hosi nasaun membru ASEAN mak hanesan, Primeiru Ministru Malázia, Datuk Seri Anwar Ibrahim, Sultan Brunei Darussalam, Sultan Hassanal Bolkiah, Prezidente Repúblika, Prabowo Subianto, Primeiru Ministru Laos, Sonexay Siphandone, Primeiru Ministru Singapura, Lawrence Wong, Primeiru Ministru Tailándia, Anutin Charnvirakul, Myanmar, Primeiru Ministru Kamboja, Hun Manet, Primeiru Ministru Lao PDR, Primeiru Ministru Vietnam, Phan Minh Chin no ikus asina hosi Primeiru Ministru Timor-Leste, Kay Rala Xanana Gusmão.
Timor-Leste sai membru plenu ba ASEAN ba 11 ne’e halao mos iha Serimónia Abertura ba ASEAN ba dala 47 ne’ebe halao iha Sentru Konvensaun Kuala Lumpur (KLCC), Malaysia.
Serimonia Timor-Leste sai membru ASEAN ba 11 ne’e asiste mos hosi Prezidente Brazil, Luiz Inacio Lula da Silva, Prezidente Áfrika Sul, Matamela Cyril Ramaphosa, Sekretáriu-Jerál ONU, Antonio Guterres, Primeiru Ministru Japaun, Sanae Takoichi, no Primeiru Ministru Austrália Anthony Albanese.
Iha serimonia ne’e, Primeiru Ministru Malaysia hanesan Prezidenti ba ASEAN nian Datuk Seri Anwar Ibrahim hatete Timor-Leste nia admisaun istóriku iha ASEAN hanesan marku ida ne’ebé reafirma bloku nia destinu ne’ebé fahe no espíritu rejionál nian.
Ko’alia iha serimónia abertura ba Simeira ASEAN ba dala 47 no Simeira sira ne’ebé iha relasaun iha ne’e, Anwar hateten Timor-Leste nia inkluzaun fó sentidu foun ba vizaun ASEAN ne’ebé inkluzivu no unidu.
“Timor-Leste nia fatin iha ne’e kompleta família ASEAN hodi reafirma ita-nia destinu ne’ebé fahe no sentidu kle’an kona-ba nasaun rejionál nee.Iha komunidade ida ne’e nia laran, Timor-Leste nia dezenvolvimentu no nia autonomia estratéjika sei hetan apoiu ne’ebé metin no dura”, nia afirma.
Parte seluk, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmao iha ninia diskursu hafoin asina deklarasaun afirma katak “Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN reprezenta realizasaun vizaun naruk nasaun nian atu hamriik oklu ba oklu ho ita-nia viziñu rejionál sira nu’udar parseiru hanesan hodi harii Sudeste Aziátiku ida ne’ebé forte liu, inkluzivu liu no reziliente liu. Momentu ida-ne’e reflete dedikasaun koletiva no servisu maka’as husi ita-nia povu ASEAN no ita-nia parseiru sira husi governu”.
Serimonia ofisilamente Timor-Leste sai membru ba ASEAN ba 11 nee taka ho foto hamutuk entre lider nasaun ASEAN nomos Xefi estadu hosi nasaun sira nebee hola parte mos iha serimonia refere.
Jornalista : Anito Soares
Editora : Armandina Moniz
