iklan

INTERNASIONÁL, POLÍTIKA

Ramos-Horta dezloka ba Vatikanu atu hasoru malu ho Papa Leão XIV

Ramos-Horta dezloka ba Vatikanu atu hasoru malu ho Papa Leão XIV

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta. Foto/Prezidénsia Repúblika

DILI, 17 Novembru 2025 (TATOLI)–Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, ho delegasaun ohin dezloka ba Vatikanu atu hasoru malu ho Papa Leão XIV. Viajen ne’e hanesan vizita traballu ba Repúblika Italiana husi loron 18 to’o 23 fulan-Novembru tinan 2025.

Notísia Relevante: PR Ramos-Horta sei hasoru no konvida Papa Leão XIV vizita Timor-Leste

Iha 21 Novembru, Prezidente Ramos-Horta sei halo audiénsia privada ho Sua Santidade Papa Leão XIV no sei hato’o povu TL nia saudasaun hodi reafirma ligasaun espirituál ne’ebé metin entre Timor-Leste no Santa Sé.

Hafoin audiénsia ne’e, Prezidente Ramos-Horta sei hasoru malu ho Sua Exelénsia Arsebispu Paul Richard Gallagher, Santa Sé nia Sekretáriu ba Relasaun ho Estadu no Organizasaun Internasionál sira.

“Ha’u hala’o viajen ida-ne’e ho sentidu profundu kona-ba objetivu no gratidaun. Timor-Leste iha ligasaun istóriku ida-ne’ebé kle’an ho Santa Sé, ne’ebé mai husi iha ita-nia fiar Katólika komun, pilár forte ida ba ita-nia povu. Ha’u sente onradu tebes sei hasoru malu ho Sua Santidade Papa Leão XIV, no refirma ita-nia nasaun nia kompromisu ba parseria sagradu ida-ne’e,” Xefe Estadu Ramos-Horta hateten antes dezloka ba Italia, segunda ne’e.

Iha Itália, Ramos-Horta sei buka atu hametin amizade ida-ne’ebé bazeia ba respeitu ba malu no valór demokrátiku sira-ne’ebé fahe malu.

Enkuantu kona-ba onra akademika sira-ne’e la’os de’it rekoñese ba pesoál, maibé rekoñesementu ida ba povu Timor-Leste nia viajen estraordináriu ba pás no autodeterminasaun.

Distinsaun sira-ne’e hametin liután Prezidente Ramos-Horta nia reputasaun internasionál nu’udar estadista prinsipál no defensór ida ba pás.

Prezidente Ramos-Horta sei konklui vizita iha Itália iha loron 22 Novembru no tuir planu sei to’o iha Díli iha loron 24 fulan-Novembru tinan 2025.

Vizita ne’e hametin Timor-Leste nia parseria internasionál ne’ebé metin no selebra Prezidente nia dedikasaun moris tomak ba pás no demokrasia, programa inklui onra akadémiku signifikativu sira iha Itália no kompromisu diplomátiku sira ho nivel aas iha Vatikanu.

Prezidente nia vizita traballu ba Itália sei marka ho nomeasaun ho titlu profesór ativu no Doutór Honoris Causa.

Iha loron 19 fulan-Novembru, Universidade Messina nian, hanesan instituisaun ida-ne’ebé istóriku liu iha Itália ne’ebé estabelese iha tinan 1548, sei fó prémiu ba Prezidente Ramos-Horta ho Doutór Honoris Causa iha Siénsia Polítika.

Rekoñesementu ida-ne’e fó onra ba Prezidente Ramos-Horta nia kontribuisaun esepsionál sira ba rezolusaun konflitu, diplomasia no harii nasaun.

Iha loron 21 fulan-Novembru, Prezidente Ramos-Horta sei simu titlu profesór husi Universidade Link Campus iha Roma. Ida-ne’e rekoñese Prezidente Ramos-Horta nia kompromisu ne’ebé metin ba pás, demokrasia no direitu umanu.

Doutoramentu Honoris Causa mak onra akadémika aas liu ne’ebé mak universidade ida bele fó, hodi rekoñese ema sira ho méritu esepsionál no realizasaun durante moris tomak.

Prezidente José Ramos-Horta serbí ona nu’udar Prezidente Timór-Leste desde 2022, depois de antes asume kargu hanesan husi 2007 to’o 2012. Prezidente nia kareira polítika extensiva iha Timór-Leste mós inklui mós kna’ar sira uluk nian hanesan Primeiru-Ministru no Ministru Negósiu Estranjeiru.

Entre tinan 2012 no 2022, Prezidente Ramos-Horta asumi varias pozisaun internasionál mak hanesan tuir mai;

Sub-Sekretáriu-Jerál no Reprezentante Espesiál ba Sekretáriu-Jerál Nasaun Unida nian ba Guiné-Bissau, Janeiru 2013–Juñu 2014;

Prezidente, Painel Independiente Alto Nivel ba Operasaun Pás ONU nian, Sede Nasaun Unida iha Nova Iorke, Setembru 2014 to’o Juñu 2016;

Ko-Prezidente, Komisaun Internasionál ba Multilateralizmu, Instituto ba Pás Nova Iorke nian; 2014-2016;

Membru Konsellu ba Mediasaun, Sekretáriu-Jerál Nasaun Unida nian (2017-2019).

Aleinde ne’e, Prezidente Ramos-Horta mós asume kargu seluk, hanesan Prezidente, Movimentu Internasionál ba Demokrasia, iha Washington DC; no Komisáriu, Komisaun Globál ba Polítika Droga nian, iha Jenébra no kargu seluk tan.

Prezidente Ramos-Horta nu’udar figura sentrál iha luta diplomátika ba Timor-Leste nia independénsia no simu prémiu Nobel ba Pás iha tinan 1996 ba ninia kompromisu metin ba diplomasia no rezolusaun pasífika ba konflitu iha nivel globál.

Durante vizita traballu iha Itália, Prezidente Ramos-Horta sei hasoru malu ho Prof. Andrea Riccardi, Fundadór Komunidade Sant’Egidio nian, iha loron 20 fulan-Novembru 2025.

Jornalista : Hortencio Sanchez

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!