iklan

NASIONÁL, DILI, HEADLINE, POLÍTIKA, Uncategorized

Parlamentu aprova orsamentu millaun $128-resin ba MPRM 

Parlamentu aprova orsamentu millaun $128-resin ba MPRM 

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hato’o intervensaun iha ámbitu debate espesialidade ba Proposta-Lei Orsamentu Ministériu Finansas, iha sala Plenária Parlamentu Nasionál, Segunda (17/11/2025). Imajén TATOLI/Franciaco Sony

DILI, 19 Novembru 2025 (TATOLI) – Parlamentu Nasionál aprova proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál 2026 ba Ministériu Petróleu no Rekursu Minerál (MPRM) ho montante $128,520, 893 iha faze espesialidade ho votu a-favór 42, kontra 0 no abstensaun 23.

Orsamentu ne’e aloka ba saláriu no vensimentu $3,276,944, bens no serbisu $74,368,949, transferénsia públika millaun $50,800 no kapitál dezenvolvimentu rihun $75.

Tuir dokumentu livru OJE 2026 MPRM iha programa prioridade lima, kompostu Programa Funsionamentu no Dezenvolvimentu Instuisionál hetan alokasaun $6.157.486 hodi implementa sub-programa haat, ho ninia atividade 16.

Programa Dezenvolvimentu Kampu Gás iha Greater Sunrise no Asegura Gazodutu mai Timor-Leste iha $50.784.579 hodi implementa sub-programa ida, negosiasaun no dezenvolve estudu no inisiativa relevante hodi asegura gazodutu no kampu sira seluk mai país, no ninia atividade tolu.

Programa Dezenvolve Polítika no Prátika Di’ak iha Indústria hodi Asegura Partisipasaun Másima Timor-Leste iha Atividade Setór iha  $51.704.931 hodi implementa subprograma tolu hanesan, dezenvolvimentu polítika lejizlasaun no regulamentu setór, apoiu fortifikasaun instituisaun tutela,  implementasaun inisiativa transparánsia indústria extrativa , ho nia atividade sia.

Programa Implementasaun Projetu Tasi Mane iha Kosta Súl País iha  $15.127.304 hodi implementa subprograma rua, dezenvolve infraestrutura sira apoiu projetu tasi mane, dezenvolvimentu integradu instalasaun prosesamentu petróleo no gás naturál, ho ninia  atividade lima.

Programa Explora, Investiga no Dezenvolve Rekursu Petrolífeiru, Minerál no Jeolójiku iha Territóriu iha  $4.746.593 hodi implementa sub-programa tolu, explorasaun no dezenvolvimentu poténsia bloku explorasaun petrolífeira iha onshore no offshore Timor-Leste, explorasaun no dezenvolvimentu poténsia bloku explorasaun mineira iha territóriu nasionál, promove no fortalese estudu tékniku no sientífiku poténsia rekursu no risku jeolójiku, ho ninia atividade neen.

Durante diskusaun espesialidade, deputadu opozisaun FRETILIN aprezenta proposta propoen hasai millaun $20.389 iha Programa Programa Dezenvolvimentu Kampu Gás iha Greater Sunrise no Asegura Gazodutu mai Timor-Leste. Deputada FRETILIN, Cristina Yuri Ribeiro, nu’udar proponente justifika redusaun ne’e tanba falta konsisténsia estratéjika gasta la hatuur loos vizaun rekursu públiku, kontinua tau verba kada tinan  halo estudu, tanba ne’e planu investimentu tenke bazea ba dadus real.

Proposta daruak propoen redusaun rihun $415 iha Programa Funsionamentu no Dezenvolvimentu Instituisionál ba atividade formasaun no kapasitasaun, ho justifikasaun kada tinan sempre tau verba orsamentu. Mezmu nune’e proponente sira deside retira fila-fali proposta durante diskusaun.

Deputada CNRT, Virgínia Ana Belo, hanesan timoroan no reprezentante povu laiha dúvida kontinua fó fiar ba Governu Dasiak atu lori kadoras mai Timor-Leste hodi konkretiza mehi ne’ebé Povu hotu nia hakarak.

“Tanba, bazeia ba ita boot {Ministru Petróleu} nia esplikasaun iha jeneralidade, reseita ne’ebé atu hetan iha futuru bele atinje billaun $54 no nia benefísiu ekonómiku boot,” nia katak.

Nune’e mós Deputadu CNRT, Natalino dos Santos, fó apresiasaun tanba país iha komitmentu, konsisténsia no afirmasaun polítika dada kadoras mai mezmu parte balun pesimista nafatin.

“Tanba ne’e, Governu ida ne’e tau nafatin orsamentu, oinsá Parlamentu aprova,” nia hateten.

Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, agradese rekomendasaun no apoiu hotu ba  programa ministériu nian.

Notísia relevante:https://tatoli.tl/2025/11/07/governu-kontinua-esforsu-dada-kadoras-greater-sunrise-mai-timor-leste/

Jornalista: Nelson de Sousa

Editór: Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!