DILI, 06 Janeiru 2026 (TATOLI) – Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF) planeia, iha tinan ne’e, halo konstrusaun ba Portu Peska iha Metinaru, munisípiu Dili, ne’ebé sei halo kontrolu ba sistema lisensiamentu peska nian.
Xefe Departamentu Portu Lotas Peska no Sentru Deskarregamentu Peskada iha MAPPF, Fernando da Silva, esplika katak planu Governu atu harii Portu Peska ne’e hahú ona ho estudu viabilidade husi tinan 2010 to’o 2014. Governu mós halo ona, iha 2014, dezeñu enjeñaria detalladu (DeD), ne’ebé empreza husi PT. Consulmar Engenharia husi Portugál mak responsabiliza.
Nia hateten DeD seidauk aprezenta nia rezultadu finál ba Governu tanba iha 2019 akontese pandemia Covid-19, ne’ebé halo empreza ne’e filafali bá Portugál no la konsege aprezenta relatóriu ikus atu aprova. Aleinde ne’e, governasaun mós troka malu.
Daudaun, Governu liuhusi MAPPF halo esforsu hodi buka tuir empreza ne’ebé kaer DeD atu fila mai aprezenta relatóriu finál, nune’e bele hakat ba lansamentu fatuk dahuluk, tanba prosesu ne’e kle’ur loos ona.
Maibé, karik empreza referida la konsege mai, Governu sei kontratu fali konsultór seluk atu finaliza de’it DED ne’e. Fernando da Silva esplika katak orsamentu ba dezeñu ne’e hamutuk millaun $55, maibé tanba empreza seidauk finaliza, entaun orsamentu ne’e sei iha rihun $81.
“Ho orsamentu ne’ebé sei iha, ita bele kontrata fali konsultan seluk hodi finaliza de’it ninia dezeñu finál, tanba matéria dezeñu nian iha hela ministériu. Entaun, buka atu finaliza de’it dezeñu, tanba ministériu iha kompromisu no hakarak lansa fatuk dahuluk iha tinan ne’e”, Fernando da Silva informa ba Tatoli, ohin.
Nia subliña karak atu garante prosesu la’o di’ak, iha semana ida-ne’e, MAPPF hamutuk ho Ministériu Justisa, liuliu Terra no Propriedade no Sistema Nasionál Kadastru, sukat filafali fatin ne’ebé planeia atu harii Portu Peska ne’e, hodi konfirma loloos estatutu rai nian no halo sertifikasaun rai, nune’e to’o lansamentu fatuk dahuluk buat hotu la’o loos ona.
Portu Peska ne’e sei kompostu husi instalasaun sira hanesa uma ba peskadór, edifísiu ba funsionáriu, sentru prosesamentu ikan, ofisina manutensaun ró nian, no seluk tan, inklui sisterma konstrolu ba atividade peskadór sira.
Tuir nia, tempu ona atu iha Portu Peska ida, nune’e bele kontrola atividade peska bele sai organizada.
Portu Peska ne’e sei harii iha suku Wenunuk, postu administrativu Metinaru, munisípiu Dili. Área konstrusaun iha rai-maran hamutuk ektare 6,71 no ba parte tasi nian sei iha naruk hamutuk metru 290-resin, husi tasi-ibun tama ba tasi-laran.
Notísia relevante: Governu presiza konstrui portu atu kontrola lisensiamentu peska
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora
