DILI, 21 Janeiru 2026 (TATOLI) – Austrália iha loron-tersa ne’e aprova ona lei foun sira ne’ebé hametin kontrolu ba kilat no habelar ofensa sira krimi ódiu nian, ho kámara rua parlamentu nian ne’ebé aprova lejizlasaun ne’ebé hakarak kombate antisemitizmu, estremizmu no violénsia relasionadu ho kilat sira.
Austrália nia kámara baixa no kámara aas vota a-favór ba Proposta Lei Kombate Antisemitizmu, Ódiu no Estremizmu (Lei Kriminál no Migrasaun) 2026 no Proposta Lei Kombate Antisemitizmu, Ódiu no Estremizmu (Lei Arma no Alfándega) 2026.
Proposta lei krime ódiu nian aprova ona ho alterasaun sira ne’ebé inklui referénsia sira ba “promosaun violénsia nian” iha definisaun grupu ódiu nian, tuir Korporasaun Radiodifuzaun Austrália nian.
Lejizlasaun ne’e hakarak atu kriminaliza liután saida maka nia deskreve hanesan ‘konduta ódiu nian’ no habelar podér sira hodi permite kanselamentu ka rekuza vistu sira.
Ida-ne’e mós introdús ofensa foun ida ne’ebé halo sai ilegál atu insita ka promove ódiu ho razaun rasa, kór, ka orijen nasionál ka étnika, exetu bainhira diskursu ka hakerek sira-ne’e maka sitasaun direta hosi testu sira ne’ebé sentrál ba relijiaun sira.
Tuir lejizlasaun foun kona-ba kilat, sei introdús verifikasaun antesedente ne’ebé aumenta ba titulár lisensa kilat nian, enkuantu ajénsia seguransa sira sei habelar fahe informasaun, tuir diáriu The Age ne’ebé baze iha Melbourne.
Teste sira “fit and proper” ne’ebé maka rigorozu liu sei aplika mós ba aplikante sira ba lisensa kilat nian, enkuantu sidadaun australianu sira de’it maka sei hetan lisensa atu hatama kilat sira, ho restrisaun sira ne’ebé maka metin liu ba tipu kilat sira ne’ebé maka permite.
Eskema sosa fali kilat nasionál ida mós sei estabelese tuir lei foun sira.
Líder fiar australianu sira uluk husu ona ba governu atu altera lejizlasaun, hodi fó razaun kona-ba preokupasaun sira kona-ba liberdade relijioza no liberdade espresaun nian.
Proposta lei sira tuir atake iha Bondi Beach iha loron 14 fulan-Dezembru 2025, iha ne’ebé mane ida ho nia oan-mane tiru durante festivál Hanukkah, hodi hamate ema na’in-15 no hakanek ema na’in-42 seluk. Polísia deskreve insidente ne’e hanesan “atake terrorista”.
Tiru-na’in na’in-rua ne’e ida mate, enkuantu ida seluk hetan kanek todan.
