DILI, 21 Janeiru 2026 (TATOLI)—Vise Ministra ba Asuntu ASEAN, Milena Maria da Costa Rangel, aprezenta Timor-Leste atu partisipa reuniaun ASEAN SOM ka sorumutu funsionáriu importante ASEAN iha iha Cebu, Filipina, ba Governu liuhusi reuniaun Konsellu Ministru, kuarta ne’e.
Sorumutu internasionál ne’e sei hala’o iha loron 28 fulan-Janeiru tinan 2026, no iha retiru Ministru Negósiu Estranjeiru ASEAN (AMM Retreat) nian ho tema “La’o Hamutuk ba Ita-nia Futuru”, ne’ebé ajendadu ba loron 29 fulan-Janeiru tinan 2026.
Vise-Ministra ba Asuntus ASEAN, Milena Maria da Costa Rangel, hateten ohin iha aprezentasaun simples ida tamba hanesan ema hotu akompaña Timor-Leste nia enkontru interministeriál ne’ebé lideradu husi Primeiru-Ministru iha 04 Dezembru 2025 ho desizaun ida katak kualker membru Governu ne’ebé atu ba tuir enkontru ruma kona-ba ASEAN nian presiza aprezenta uluk objetivu Timor-Leste nia pozisaun antes ba rai-li’ur.
“Ne’ebé MNEK ohin mak foin hetan tempu hodi halo aprezentasaun tanba ha’u ho ministru sei ba tuir enkontru iha Filipina. Hanesan iha semana kotuk mós MCI mak aprezenta inklui MTK”, Vise Ministra ASEAN informa ba jornalista sira iha Palásiu Governu, ohin.
Nia hatutan, ho ida-ne’e desizaun ida husi interministeriál ne’ebé sai prátika nomál para hotu-hotu bele akompaña hodi ajudta ba ajenda prinsipál ASEAN nian iha kualker área temátiku ne’ebé Timor-:este hola parte ba liuliu kona-ba prioridade Filipina nian durante sira-nia previdénsia, follow up fila-fali prioridade balun husi Malázia nian ne’ebé seidauk konklui no Filipina kontinua fali, ikus liu ASEAN nia dokumentu foun ba vizaun nian.
“Normalmente membru Governu sira-ne’ebé ba partisipa iha reuniaun ASEAN nian sai espasu ida atu atrai investór ruma no bele kria kooperasaun ne’ebé di’ak liu iha futuru oin mai,” nia dehan.
Enkuantu tuir dokumentu ofisiál define katak aprezentasaun ne’e foka ba tema prinsipál sira-ne’ebé sei diskute iha sorumutu sira-ne’ebé temi ona, ho destaka ba prioridade sira husi Prezidénsia ASEAN Filipina nian ba tinan 2026.
Akompaña ba desizaun sira husi Simeiras ASEAN foin lalais ne’e no análize husi relasaun esterna organizasaun nian, nomós kestaun rejionál no internasionál sira-ne’ebé fó impaktu ba dame, seguransa no estabilidade rejionál.
Kona-ba Timor-Leste, subliña katak enkontru sira-ne’e importante tebes iha kontestu pós-adezaun, hodi marka tranzisaun ba partisipasaun ida-ne’ebé plena no ativa iha ASEAN nia laran.
Aleinde ne’e, destaka mós kompromisu atu garante integrasaun armonioza, liuhusi hametin koordenasaun institusionál, prepara mekanizmu nasionál sira no envolvimentu konstrutivu iha prosesu ne’ebé relasiona ho polítika no seguransa, nomós ho diplomásia organizasaun rejionál nian.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
