DILI, 02 Fevereiru 2026 (TATOLI)-Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK) submete ona proposta Lei Seguransa Sibernétika ba Prezidénsia Konsellu Ministru (PCM, sigla portugés) hodi hein ba aprezentasaun no diskusaun iha reuniaun Konsellu Ministru, antes lori bá Parlamentu Nasionál.
Ministru Transporte no Komunikasaun, Miguel Gonçalves Manetelu, hateten bazeia ba despaxu husi Primeiru-Ministru, Xanana Gusmão, kria ona grupu traballu interministeriál ne’ebé MTK hola parte mós no lidera husi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Agio Perreira, atu haree ba seguransa sibernétika.
Nia esplika katak iha buat rua mak krime sibernétika, ne’ebé daudaun elabora hela husi Ministériu Justisa no MTK haree hodi fó pareser ba lei ida-ne’e.
“Lei Seguransa Sibernétika ne’e paralelamente ha’u submete tiha ona ba Primeiru-Ministru no Agio Perreira. Proposta lei ida ho polítika nasionál no dekretu-lei ida ba seguransa sibernétika”, nia hateten.
Proposta lei ne’e refere ba cyber space, tanba iha laran ko’alia kona-ba ema uza sasán komputadór sira. “Agora, ko’alia seguransa sibernétika ne’e, ita bele hola de’it software sira bele instala hodi kontra hasoru, maibé orsida autór sira ne’e ema, entaun ita presiza tan [Lei] Sibernétika hodi bele kriminaliza”, nia dehan.
Lembra katak, Xefe Bankada Partidu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Patrocínio dos Reis Fernandes, antes ne’e, husu ba Ministériu Justisa atu aprezenta lalais proposta Lei Sibernétika ba órgaun lejislativa hodi bele halo diskusaun no aprovasaun.
Deputadu ne’e lamenta ho utilizadór mídia sosiál balun, ne’ebé uza identidade falsa hodi ataka ema seluk ho linguajen la edukativa, ne’ebé sai preokupasaun boot no hatudu lakon morál iha sosiedade ne’ebé nakonu iha valór kulturál no relijiaun oioin.
“Ami ezije beibeik Governu atu lori ona lei ne’e mai, hodi ita bele tau regra atu orienta sai sosiedade ne’ebe degradadu husi valór kultrál, sosiál”, nia hato’o iha intervensaun iha reuniaun plenária Parlamentu Nasionál, foin lalais ne’e.
Notísia relevante: https://tatoli.tl/2025/08/21/mtk-konsidera-lei-seguransa-sibernetika-importante-hodi-transforma-dijital/
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora






