AILEU, 07 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, ne’ebé akompaña hosi Vise Primeiru-Ministru no Ministru Koordenadór Asuntu Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Abitasaun Rurál, Mariano Assanami Sabino, Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares ho Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu Jerál no Ensinu Sekundáriu Tékniku Vokasionál, Domingos Lopes Lemos, Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), Expedito Dias Ximenes, hamutuk ho lia-na’in no komunidade Suku Bokelolo, inaugura Eskola Bázika Filiál (EBF) CONCIN.
Iha ámbitu inaugurasaun ne’e, Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão apresia ho inisiativa família KWAN Rudi Yanto, iha-ne’ebé maski ema estranjeiru más ho motivasaun hodi harii tan sala haat ba eskola ne’e (saladeaula tolu no sala profesór ida).
“Ha’u mai iha-ne’e fatór importante tebes-tebes ida, ne’ebé ita tomak apresia. Ohin Ministra Edukasaun dehan nia inaugura eskola fatin barak ona maibé ha’u nunka mosu, maibé to’o iha-ne’e ha’u mosu tanba atu espresa apresia boot tebes-tebes ba Rudy Yanto. Ida-ne’e hatudu la’ós de’it fuan boot, maibé ida-ne’e hatudu konxiénsia atu partisipa nu’udár setór privadu ba iha dezenvolvimentu rai ida-ne’e nian,” PM Xanana dehan nia diskursu iha Suku Bokelolo, Postu Administrativu Laulara, Munisípiu Aileu, Sábadu ne’e.
PM Xanana haktuir rai ida-ne’ebé ohin Rudi Yanto temi katak Timor-Leste sai uma daruak ba nia ho nia família, ne’e hatudu domin ba rai Timor.
“Ha’u mai iha-ne’e mós hatudu ba nia katak Governu rekoñese tanba apoiu eskola ida-ne’e nia konstrusaun saladeaula. No Señór Rudy Yanto mós la apoiu de’it eskola maibé halo uma ba ema kbiit laek sira, liuliu ferik katuas, ne’ebé ho laran tomak. Ida-ne’e maka ita temi konxiénsia boot kona-ba solidariedade saida maka ha’u bele halo ha’u halo. Ida-ne’e ezemplu di’ak tebes-tebes husi família Rudy Yanto,” Xefe Governu tenik.

Nune’e mós, Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus Soares, hateten hanesan Ministra Edukasaun inaugura edifísiu eskola barak husi parseiru oioin, maibé ba dahuluk foin inaugura edifisiu eskola ne’ebé empreza hakarak kontribui rasik.
“Lori Ministériu Edukasaun nia naran, ami hato’o agradese ba família boot señor Rudi KWAN nian. Ami selu labele maibé estudante timoroan sira mak selu ba ita-boot sira,” Ministra Dulce dehan.
Entretantu, Família Doadór KWAN, Rudi Yanto konsidera Timor-Leste hanesan uma daruak ba família KWAN iha Timor-Leste, entaun ho inisiativa hakarak apoiu, maibé apoiu ida-ne’e la boot liu jerasaun foun sira-nia futuru.
“Valór osan la boot liu labarik sira-nia futuru. Timor-Leste ne’e partense ba imi (estudante). Eskola ba! Aprende ba lori Timor-Leste ba dalan ne’ebé loos no di’ak,” Rudi esklarese.
Rudi KWAN akresenta família KWAN nia kontribuisaun durante tinan 20-resin iha Timor-Leste mak loke estrada iha área sira hanesan iha Munisípiu Vikeke, depoiz konstrui uma ba kbiit laek no inan faluk sira, ajuda mobiliáriu ba eskola ho orfanatu no mós apoiu atividade desportu rai-laran.
Eskola Bázika Filiál CONCIN antes ne’e iha saladeaula tolu (3) ne’ebé akumula labarik hosi klase ida to’o haat maibé agora aumenta ba klase lima, tinan oin sei aumenta ba klase neen, saladeaula tolu no sala ba manorin ida, estudante hamutuk 113, mane 60 no feto 53, enkuantu iha manorin na’in-haat no manorin hosi kolokasaun bolsa kandidatu nian iha na’in-rua.

Eskola ne’e harii iha 2005, inisiativa husi komunidade nian ne’ebé laiha fasilidade. Estudante sira tuur de’it rai de’it. Maibé iha 2009, pakote emerjénsia ne’ebé Governu oferese mak estabelese uluk saladeaula tolu.
Xefe Suku Bokelolo, Postu Administrativu Laulara, Munisípiu Aileu, Januario Guterres Pereira agradese ba apoiu ne’ebé mosu hanesan milagre no osan-mean ba Suku Bokelolo tomak tanba durante ne’e labarik sira ho idade ki’ik no la’o ho distánsia dook mak foin asesu ba eskola. Tinan ne’e labarik kintu anu bele aprende iha-ne’e no tinan oin mós nafatin iha-ne’e.
“Ho fasilidade ne’ebé família Rudi KWAN oferese ne’e bele habadak ona labarik sira-nia distánsia dook. Maibé, biban ne’e rekomenda ba Ministériu Edukasaun atu koloka manorin balun mai iha eskola ne’e atubele hasa’e liután kualidade edukasaun iha eskola ne’e,” Xefe Suku subliña.
Lansamentu ida-ne’e komunidade Bokelolo mak iha inisiativa hodi hala’o tanba sira hakarak agradese ba família Rudi KWAN.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade





