DILI, 11 Fevereiru 2026 (TATOLI) – Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés) prevee, iha kada tinan, millaun $6 iha Orsamentu Jerál Estadu (OJE) hodi fó subvensaun públika ba partidu lima ne’ebé daudaun asentu iha Parlamentu Nasionál.
Prezidente CNE, José Agostinho da Costa Belo, dehan alokasaun verba ba partidu sira asentu iha Parlamentu ho kadeira ida korresponde ba rihun $92.
Tuir nia, inisiativa ba apoiu ne’e tanba Estadu hanoin demokrasia atu konsolida ho di’ak hodi sai valór ida importante ba ema hothotu bele espresa nia hanoin. Tanba partidu sai hanesan organizasaun sosiedade, entaun utilizasaun orsamentu ninia efeitu tenke ba eleitór hanesan kria pás no estabilidade no foti desizaun sira ho demokrátiku atu konsolidasaun iha baze konsolidadu hanesan mós kongresu ne’ebé iha.
Hodi sujere ba partidu sira atu foka mós ba formasaun kontínua no rekrutamentu ne’ebé di’ak ba kuadru sira ho kualidade atu prepara bainhira ba ukun fó rezultadu moris di’ak ba povu, liuhusi dezenvolvimentu.
“Ne’e importante ba iha Parlamentu hatudu kualidade, la’ós Parlamentu sai fali fatin aplika komportamentu sira ne’ebé la hatudu responsabilidade no sai reprezentante povu nian”, nia hato’o.
CNE ba oin oin sei halo akompañamentu ho rigór liután ba utilizasaun orsamentu ne’e ba duni fin ne’ebé iha. Hodi husu atu utiliza ba finansia atividade sira to’o iha baze no presiza harii sede permanente ba munisípiu ne’ebé seidauk iha.
CNE mós fó ona formasaun ba partidu sira atu mellora utilizasaun hodi hato’o relatóriu ne’ebé di’ak ho responsabilidade, tanba antes ne’e identifika iha relatóriu balun tama tarde, la tuir formuláriu ne’ebé iha, balun ninia distribuisaun orsamentu la to’o ba nivel munisípiu sira.
Kestiona kona-ba polémika iha públiku katak partidu balun uza orsamentu subvensaun públika ba interese privadu, dirijente CNE hateten, iha auditaria ne’ebé halo identifika liga ho asuntu kontabilidade no tendénsia dezviu. Tanba ne’e, CNE hato’o relatóriu ba Ministériu Públiku no prosesu iha tribunál hetan ona desizaun ba partidu balun no agora komesa kumpre no la’o tuir buat ne’ebé iha.
“Foin lalais iha julgamentu iha tribunál aplika tan punisaun hanesan multa ba partidu balun utiliza [osan] la tuir programa ne’ebé iha. Ba oin CNE nafatin akompaña no halo auditoria ne’ebé sistemátiku atu utilizasaun tenke la’o tuir dalan loloos’’, nia dehan.
Notísia relevante: CNE solisita ba partidu polítiku sira halo kongresu atu hasoru eleisaun prezidensiál
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora





