iklan

DEFEZA, HEADLINE

Militár na’in-50 pasa ba reforma inklui Majór Jenerál Maunana, Aluc no Sabika

Militár na’in-50 pasa ba reforma inklui Majór Jenerál Maunana, Aluc no Sabika

Vise Xefe Estadu Maior Jenerál F-FDTL, Majór Jenerál Calisto do Santos 'Coli Coliati'. Imajen TATOLI/Egas Cristovão

DILI, 16 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Jornál Repúblika fó-sai lista Militár na’in-50 ne’ebé ativu iha FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) maibé tinan ne’e tama ona ba idade reforma ka fila ba vida sivil, enkuantu na’in-12 fila ba Forsa Rezerva.

Vise-Xefe Estadu Maiór Jenerél F-FDTL, Majór Jenerál Calisto Santos ‘ Coli Coliati’ husu ba ofisiál sira atu hahú preparadu hodi subtitui lidera instituisaun F-FDTL.

“Ami katuas sira ne’e iha ona reforma, ami sei husik hela instituisaun ida-ne’e ba ita-boot sira-nia liman, katak entrega hela Timor ba imi-nia liman, Timor atu la’o ba oin ka kotuk ne’e depende ba Militar sira, liu-liu ba ofisiál sira ne’ebé prerapadu, no Militár sira ne’ebé ho komportamentu a’as no lealdade ba ita-nia instituisaun, Governu no Estadu sei sai futuru líder,” Majór Jenerál Coliati hato’o kestaun ne’e iha ámbitu atribuisaun medalla kondekorasaun, medalla komportamentu ezemplár nomós promosaun postu diviza iha Kuartél Jenerál F-FDTL, iha Fatuhada, Segunda ne’e.

Nia dehan, lideransa F-FDTL nian sei entrega ba jerasaun foun sira maibé sei avalia liuhusi sira-nia komportamentu, lealdade, displinar no hahalok durante tinan 25 F-FDTL nia ezisténsia hanesan Forsa Armada.

Nune’e mos, Xefe Estadu Maiór Brigadeiru Jenerál, José da Costa Soares ‘Trix’, haktuir rezumu loloos ne’e veteranu sira ne’ebé mai husi ai-laran agora balun tama ona ba faze reforma hotu.

“Ami ne’ebé mai husi ai-laran ne’e tinan 60 ba leten hotu ona, hela de’it na’in-ida ka rua, hanesan Koronel ‘Bersama’ no Komodoro Neves mak sei rezerva, maibé sira na’in-rua fulan-rua ka tolu tama ba reforma. Ami hotu-hotu sei kumpre lei ida reforma,” nia akresenta.

Notísia relevante :Kombatente na’in-788 simu medalla kondekorasaun iha Baucau

Nia hatutan, Komandu prepara ona kondisaun dignu ba reforma Militár Veteranu sira, tuir Dekretu-Lei Governu ne’ebé fó sai kona-ba sira-nia tratamentu, nesesidade, saláriu no seluk tan.

Tama ba tinan 2027 ne’e veteranu sira ne’ebé mai husi ai-laran ne’e tama hotu ba reforma no balun sei mantein iha rezerva.

“Tanba ne’e, futuru instituisaun F-FDTL ba oin sei entrega ba jerasaun foun sira hodi lidera. Sira tama ba reforma ne’e besik na’in-50 resin karik, maibé imi bele ba lee de’it iha Jornál Repúblika. Transmisaun ne’e hahú kedas tinan 2000 to’o agora tenke fó ba jerasaun foun mak kaer, se lae ita sira uluk ne’e de’it labele ka, tenke fó ona jerasaun foun kaer, tanba sira brani hatudu ona krize 2006 sira mak la’o hamutuk ho ami katuas sira luta mantein ita-nia estabilidade, entaun tenki fó ona ba sira, biar balun la matenek, maibé balun matenek tiha ona, balun ba eskola iha xina, Austrália no Amérika, ita labele dehan sira laiha kapasidade,” nia katak.

Komandu mós fihir ona Ofisiál Superiór no Koronel sira ne’ebé hanesan jerasaun foun lidera instituisaun F-FDTL tanba balun hatudu ona ninia prátika lealdade iha krize sira ne’ebé akontese liubá no balun ba eskola tan iha rai li’ur.

“Sira preparadu ona, ita-nia Governu fó sira ba eskola sira preparadu, ba ha’u ne’e dehan katak sira preparadu orsida to’o prátika ne’e mak ita haree,” nia katak.

Enkuantu, daudaun ne’e veteranu sira ne’ebé sei ativu iha F-FDTL mak hela de’it sira ne’ebé asume posizaun hanesan Xefe Estadu Maiór, Vise-Xefe Estadu, Majór, Koronél sira nomos sira seluk tan mak sei nafatin ativu.

“Tuir rezolusaun Konsellu Superiór Defeza nian ami sira sei nafatin to’o tinan-ida, labele liu tan ida-ne’e, tanba ami kaer hela nu’udar Xefe Estadu Maiór no Vise Xefe Estadu tanba Dekretu-Lei Prezidente nian tinan ne’e mak seidauk to’o, tanba lei hateten nune’e, se tama ona reforma ami bá ona, maibé tanba Dekretu Prezidente nian ne’e hateten to’o tinan-tolu ka haat,” Trix fundamenta.

Militár sira ne’ebé mak pasa ba reforma tuir lista Rezolusaun Governu númeru 7/2026, 30 Janeiru lista ba Militár ne’ebé mak pasa ba reforma no rezolve iha loron 31 Dezembru 2025 mak hanesan Majór Jenerál Cornelio Ximenes (Maunana), Americo Ximenes (Sabıka Besi Kulit), João Miranda (Aluk), Koronél Celestino Pinto (Daeleba), João Pedro Da Silva (Rai-Ria), Manuel Freitas (Maubuti), Sergentu Domingos Sarmento Simao, Tenente Paulino Freitas, Segentu Xefe Mario Da Conceição, Primeiru Sergentu Matias Menezes (Matagalo) Sarjentu Xefe Manuel Soares (Maulindo) Primeiru Sarjentu Afonso Alves Correia (Ran Lemorai).

Nune’e mós, Primeiru Sarjentu Ponciano Da Costa (Perigoso), Primeiru Sarjentu Domingos Da Silva (Perigoso), Koronél Benedito Dias Quintas (Punu-Fanu) Primeiru Sarjentu Manuel Ximenes (Fundoek), Sarjentu Gregório De Menezes (Aquino), Sarjentu graduadu Pascoal Ximenes Pereira (Nixon, Sarjentu Xefe Horácio Dos Santos, Primeiru Sarjentu Pedro Fernandes (Taitei), Kapitaun Pe Rui Filomeno De Jesus Gomes, Primeiru Sarjentu Acácio Dos Santos (Haloli), Tenente Lourenço Jose Cabral (Aquito), Tenente Adolfo Maria Soares Lay (lalotok).

Primeiru Sarjentu Adérito Fernandes (Kiakoki), Koronél Alberto Pereira Dos Santos (Lia Lulik), Sarjentu Xefe Luis Da Costa (Ressilek), Tenente Koronél Arlindo Da Silva (Loes), Tenente Manuel Freitas (Leni kai) Primeiru Sarjentu Armando Amaral (Oan Kiak), Koronél João Silva Pereira (Sadia), Primeiru Sarjentu Alberto Esteves Amaral (Alende), Primeiru Sarjentu Justino Madeira (Resizito), Sarjentu Graduadu Domingos Soares Sarmento (Ramelito), Primeiru Sarjentu Domingos Pinto (Mau Rui), Sarjentu Mor Sabino Alves Dos Santos (Homemoko).

Primeiru Sarjentu Marciano Da Cruz Soares (Bou Lessa), Sarjentu Xefe Amelio Garcia Ximenes (Man Alsı), Majór Martinho Pereira (Manuvelis), Majór Jose Freitas (Sakai), Primeiru Sarjentu Domingos Da Costa Pereira (Leki Luro), Primeiru Sarjentu Alvaro Nogueira (Maukaro), Tenente Hermenegildo Gonçalves Nascimento (Kaer Susar), Primeiru Sarjentu Augusto Da Costa (Rubi), Primeiru Sarjentu José Dos Santos (Lemorai), Primeiru Sajentu Francisco Rodrigues (Malandro), Primeiru Sarjentu Raul Cipriano Madeira (Samodok), Primeiru Sarjentu Marcelino Fernandes (Hati), Koronél Armindo Nunes Dos Santos (Mane Terus), Primeiru Sarjentu Basilio Ximenes Marçal (Busa Salu), Alferis Ernesto Benedito Sarmento (Roda Fuik), Primeiru Sarjentu Mateus Alves Pereira (Naga), Sarjentu Graduadu Lino Damas (Maulaka), Sarjentu Graduadu, Primeiru Sarjentu Celestino Fraga (Gauterus).

Enkuantu, lista membru Militar ne’ebé mak pasa ba situasaun rezerva iha loron 31 Dezembru 2025 mak hanesan Koronél Domingos Da Camara (Amico), Alferis Julho Sequeira (Sony), Primeiru Sarjentu Abílio Madeira Borges (Perisahan), Segundu Sarjentu António Pinto, Primeiru Sarjentu Francisco Alves, Sarjentu Aniceto da Camara (Alito), Sarjentu Silvino Soares dos Anjos (Meta Birus), Primeiru Sarjentu Joao da Silva de Almeida (Junior), Primeiru Sarjentu Femando da Silva (Latoh), Primeiru Sarjentu Adelino Da Silva (Loro Sae), Primeiru Sarjentu Adclino Montciro (Rai Laka), Alferis José de Brito Ximenes (Jodack).

Jornalista     : Natalino Costa

Editór            : Evaristo Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!