DILI, 20 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Komisaun A iha Parlamentu Nasionál ne’ebé Trata Asuntu Konstituisionál no Justisa, kontinua halo audiénsia públika ho partidu polítiku sira-ne’ebé hetan asentu iha Parlamentu Nasionál.
Partidu hirak ne’e mak kompostu husi Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Partidu Demokrátiku (PD), Partidu Kmanek Haburas Unidade Timoroan (KHUNTO), Partidu Libertasaun Populár (PLP) hodi rona sira-nia hanoin ba alterasaun daruak Lei númeru 3/2004, 14 Abríl Partidu Polítiku, maibé Partidu Frente Revolsionária Timor-Leste Independente (FRETILIN) la marka prezensa.
Prezidente Komisaun A iha PN, Natalino dos Santos, apresia partidu polítiku sira-nia prezensa ho diskusaun nakloke hodi hato’o sira-nia hanoin katak aseita totál proposta alterasaun ne’ebé Governu aprezenta, hodi fó hanoin presiza halo melloramentu haree didi’ak ba artigu balun ne’ebé Governu la mensiona iha alterasaun ne’e, nune’e alterasaun ne’e bele dinámika ba tempu naruk tenke regulariza.
Husi artigu sira-ne’e, liuliu iha artigu 13 lei vijente hatete partidu polítiku ida ba rejistu tenke iha ema rihun 20, maibé bainhira to’o eleisaun nia la hetan votu to’o rihun 20, nune’e durante audiénsia partidu sira husu atu haree ida-ne’e.
“Aleinde, sira husu atu definisaun organizasaun ne’ebé labele hola parte iha partidu polítiku, ne’e tenke definisaun klaru, organizasaun ida-ne’ebé. No sira husu mós oinsá partidu polítiku ninia objetivu ne’e klaru, iha liafuan balun presiza melloramentu testu ne’ebé iha,’’ nia hateten ba Agência Tatoli hafoin ramata audiénsia iha Parlamentu Nasionál.
Komisaun simu mós paréser submisaun eskrita husi partidu sira hodi bele ajusta no iha diskusaun espesialidade diskute klean.
“Parte FRETILIN la marka prezensa, tanba iha atividade polítika balun, maibé komisaun husu atu bele hato’o paréser eskrita ba komisaun,’’ nia dehan.
Iha fatin hanesan, Prezidente Komisaun Polítika Nasionál hosi PD, Adriano do Nacimento, aprezenta PD ninia pontudevista prespetiva polítika no legál kona-ba revizaun ne’e hodi apoiu inisiativa referida.
“Lei ne’e halo ona revizaun ba dala rua, ne’ebé la’o tinan 22 ona, tanba ne’e mak iha artigu ualu ne’ebé Governu propoin mai atu halo revizaun, ami aseita totalmente. Pur ezemplu, partidu harii sede iha munisípiu ida-ne’e uluk iha fleksibilidade maibé proposta ne’ebé aprezenta tenke partidu hotu-hotu iha sede iha munisípiu sai kriteria ida atu tuir eleisaun no lei ne’e tenke halo ajustamentu, atualiza, bele sinkroniza ho lei eleisaun munisipál nian,’’ nia dehan.
Tuir nia, ida seluk mak ko’alia kona-ba dirijente líder partidu polítiku tenke rejistu iha Timor territóriu nasionál hela iha ne’e, ida-ne’e importante tanba sai Prezidente ka Sekretáriu Jerál, nia labele hela fali iha nasaun seluk hodi dirije partidu.
Nia hateten, PD aprezenta rekomendasaun ualu atu kompleta Governu nia proposta ne’e liuliu iha artigu ida-ne’ebé iha proibisaun atu partidu halo kongresu labele hili de’it família atu sai lidera partidu ne’e tinan ba tinan husi periódu ida ba periódu seluk.
“Tanba ita nasaun demokrátika, entaun ami propoin tenke halo eleisaun iha partidu laran ne’ebé votu mak determina, atu evita família ida ukun iha partidu ida to’o periódu ida ba periódu ida, tenke bazeia ba Konstituisaun ho Lei Partidu Polítiku.” Nia dehan.
Vise-Prezidente Partidu CNRT, Virgílio Smith, reforsa alterasaun ne’e pozitivu tanba situasaun polítika ne’ebé agora la’o presiza iha regulamentu ne’ebé rigorozu hodi bele kontrola.
Hodi rekomenda ba artigu sira-ne’ebé mak liga ho respeitu ba demokrasia, Estadu direitu, valór demokrasia liuliu iha partidu polítiku nia lala’ok rasik ne’e presiza tau iha konsiderasaun hatuur iha lejislasaun ne’e rasik.
Sekretáriu Jerál Partidu KHUNTO, Elidio de Araújo, hato’o apresiasaun ba inisiativa ne’e, hodi fó ninia hanoin alterasaun lei ne’e atu bele fó benefísiu ba povu no ba mudansa sira iha alterasaun lei parte husi KHUNTO sei halo ajustamentu tuir.
Notísia Relevante: Komisaun A rona entidade sira kona-ba alterasaun Lei Partidu Polítiku
Jornalista : Nelson de Sousa
Editora : Maria Auxiliadora




