DILI, 24 Fevereiru 2026 (TATOLI)—Ministériu Turizmu no Ambiente liuhusi Dirasaun Nasionál Dezenvolvimentu Turístiku (DNDT) sei kria sekretariadu temporáriu ida entre Ministériu xave sira ba implementasaun obra jardin frente marítima iha tasi-ibun Faról.
Diretór Nasionál Dezenvolvimentu Turístiku, Luís Imanuel Doutel, hateten projetu kona-ba konstrusaun fatin turizmu frente marítima iha tasi-ibun Faról nian ne’e hanesan públiku hatene ona katak ninia kobertura ne’e hahú husi jardn Faról edifísiu Ministériu Turizmu nia oin to’o iha supermerkadu SEARA tasi-ibun ka iha eis embaixada Malázia nian ne’e.
“Projetu ida-ne’e apoiu másimu husi Governu Xina, tanba sira mak hato’o pedidu mai Governu Timor-Leste hodi implementa obra ida-ne’e, signifika Governu Timor-Leste la prevee orsamentu ruma iha projetu refere,” Diretór ne’e informa ba Agência Tatoli, iha nia kna’ar fatin, Vila Verde, ohin.
Dirijente ne’e afirma, projetu ida-ne’e ninia implementasaun sei akontese iha tinan ida-ne’e no daudaun ne’e iha faze preparasaun no tempu badak sei estabelese koordenasaun liña ministeriál ho Ministériu Obra Públikas (MOP), Agência Dezenvolvimentu Nasionál (ADN), Autoridade Nasionál Lisensiamentu Ambientál (ANLA), Autoridade Munisípiu Dili (AMD) no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), maibé Ministériu Turizmu no Ambiente mak sei lidera, nune’e sei halo servisu koordenasaun hodi apoia Governu Xina liuhusi kompañia manán-na’in, ne’e Governu Xina mak hatene.
Enkuantu kona-ba empreza ne’ebé atu implementa no orsamentu sira-ne’e Governu Xina mak hatene tanba ida-ne’e projetu grand apoiu, signifika sira mak prepara hotu dezeñu sira, maske TL nia konsultan mós prepara dezeñu inisiál maibé sira sei haree hodi ajusta hamutuk.
“Daudaun ne’e ami halo ona koordenasaun ho ministériu xave sira, tanba tuir pedidu husi Governu Xina nian katak ita mós presiza haree ninia estudu impaktu ambientál. Entaun ami halo ona komunikasaun ho ANLA hodi autoriza lisensiamentu ambientál no ekipamentu empreza nia sei halo sira-nia kampaun iha APORTIL,” nia dehan.
Nune’e, nia dehan, Ministériu Turizmu Ambiente sei forma sekretariadu temporária ida hodi halo koordenasaun, tanba tuir informasaun iha fulan-Abríl ne’e empreza husi Xina sei mai hodi hahú ona prosesu kontrusaun jardin frente marítima, no estrutura jardin refere sei laiha infraetrutura boot.
Iha biban ne’e, Koordenadór Unidade Inspesaun Verifikasaun Para Pagamentu (UIVP-MOP), Aleixo Amaral do Carmo, afirma kona-ba moru protesaun iha tasi-ibun faról ne’ebé hetan estragadu husi laloran tasi, daudaun ne’e ekipa téknika sira halo ona intervensaun iha terrenu.
“Medida prevensaun emerjénsia ida-ne’e provizoriamente ita orienta ona empreza Karya Timor-Leste uza tetra port hodi satan netik laloran tasi atu labele estragadu liután, no tetra port ne’e ita tau iha embaixada Amérika nia oin inklui hirak ne’ebé hetan estragadu,” Koordenadór ne’e informa.
Tanba ne’e, nia dehan, apoiu emerjénsia ne’ebé Ministériu Obra Públika tanba servisu kontinuasaun ne’e sira sei hein planu estratéjiku ne’ebé prepara husi Ministériu Turizmu no Ambiente, ne’ebé atu konstrui turizmu frente marítima.
Entretantu, Segunda (23 Fevereiru) ne’e, Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, akompaña ho Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál, Expedito Dias Ximenes, halo observasaun ba kondisaun moru protesaun iha tasi-ibun Faról, hafoin hetan estragadu husi laloran (ondas) tasi nian.
Jormalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes




