iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

PN aprova proposta Lei Promosaun Esportasaun iha jeneralidade

PN aprova proposta Lei Promosaun Esportasaun iha jeneralidade

Parlamentu Nasionál hala'o diskusaun no aprova proposta Orsamentu Jerál Estadu 2024 iha faze espesialidade, sesta (15 dezembru 2023). Foto Tatoli/António Daciparu.

DILI, 10 Marsu 2026 (TATOLI)-Parlamentu Nasionál (PN) aprova iha faze jeneralidade proposta lei númeru 20/VI(2a)-Lei Promosaun Esportasaun nian.

Ministru Komérsiu no Indústria (MKI), Filipus Nino Pereira, hateten katak lei ida-ne’e la’ós dokumentu jurídiku ida, maibé sai nu’udar xave estratéjiku atu loke dalan ba futuru ekonómiku Timor-Leste ne’ebé sustentavel no independente.

Nia dehan lei ida-ne’e importante tanba haree ba integrasaun rejionál no globál, Timor-Lese sai ona membru Organizasaun Mundiál Komérsiu (OMK) no Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, sigla inglés) presiza kompete iha merkadu boot ida-ne’e mak presiza enkuadramentu jurídiku ne’ebé aliña ho padraun internasionál.

“Lei ne’e sei fó konfiansa ba investidór sira katak, Timor-Leste iha ambiente negósiu ida ne’ebé favoravel no prontu atu halo interasaun ho merkadu mundiál”, nia afirma.

Lejizlasaun ne’e mós atu fó insentivu ba empreza sira, kria kategória foun mak empreza esportadora ne’ebé hetan sertifikadu husi Governu sei bele benefisia husi meiu oioin hanesan prosedimentu alfandegáriu ne’ebé fásil liu ba tratamentu fiskál favoravel no mós asesu ba rai ka instalasaun Estadu nian atu apoia sira-nia atividade ekonómika.

Aleinde ne’e, halo promosaun ba beins no serbisu ne’ebé halo iha Timor-Leste, Governu hakarak haree produtu nasionál sira hanesan kafé, produtu agríkola no serbisu sira seluk bele asesu ba iha merkadu internasionál no fásil liu. “Lei ida-ne’e sei kontribui atu redús obstákulu administrativu no burokrasia ne’ebé la nesesáriu hodi fasilita prosesu esportasaun”, dehan.

Governante ne’e subliña katak lejizlasaun ne’e fornese protesaun jurídika ba esportadór sira hasoru kualkér prátika injusta, nune’e sira bele halo investimentu ho konfiansa no seguransa.

“Governu prepara proposta lei ne’e ho vizaun ida klara atu kria oportunidade serbisu ba foinsa’e sira, bainhira esportasaun aumenta, atividade indústria mós sei dezenvolve no oportunidade traballu foun sei mosu ba ita-nia povu’’, katak.

Tanba ne’e, Governu prontu kolabora no rona Parlamentu ho espíritu konstrutivu hodi hadi’ak liután redasaun lei nian no garante implementasaun ne’ebé efetivu.

Hodi husu apoia Parlamentu atu aprova lei ne’e iha diskusaun no votasaun jeneralidade no sei iha oportunidade ba halo diskusaun kle’an iha faze espesialidade.

Rekomendasaun sira

Sekretária Komisaun D ne’ebé trata Asuntu Ekonomia no Dezenvolvimentu, Maria Angela Gorubelo, halo leitura ba relatóriu no pareser apresiasaun inisiál ba proposta lei ne’e hafoin halo audiénsia públika ho entidade oioin no ikus mai rekomenda pontu balun ba Governu atu tau atensaun.

Rekomendasaun mak husu Governu atu konsidera iha kuadru implementasaun prezente diploma ne’e relativamente resportasaun merkadória medida alterasaun, insentivu projetu industriál no inkorpora konteúdu lokál antes resportasaun ho objetivu resportasaun kontribui ba aumenta rendimentu nasionál no empregu lokál.

Sujestaun seluk mak Governu presiza prioriza medida promosaun investimentu no esportasaun ba kriasaun zona industriál iha implementasaun lei ne’e. “Atu halo avaliasaun polítika promosaun esportasaun, importante tebes hodi kumpre ninia objetivu no permite introdusaun ho insentivu fiskál no benefísiu sira seluk no kontinua atrai investimentu’’, dehan.

Rekomenda mós atu halo koordenasaun iha implementasaun barak ba polítika estratéjia no lejizlasaun hanesan Polítika Nasionál Dezenvolvimentu Indústria 2023, Polítika Estratéjia ba Setór Privadu 2022, Estratéjia Nasionál Empregu 2017, Lei Investimentu Privadu 2017 no agora Lei Promosaun Esportasaun.

Notísia relevante: Lei Promosaun promove esportasaun no redús défisit komersiál

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!