DILI, 20 Marsu 2026 (TATOLI) – Arsebispu Arkidioseze Metropolitana Dili, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, husu ba sarani sira atu halo buat importante haat durante tempu kuarezma – “peniténsia, orasaun, jejun no karidade.”
Kardeál hato’o mensajen furak ne’e iha seremónia inagurasaun estatua Dom Alberto Ricardo no inagurasaun sala foun Universidade Católica Timorense (UCT), Balide, Dili, Sesta-Feira.
Nia apela ba sarani tomak atu hakonu kuarezma tinan ne’e ho orasaun ne’ebé mak “sarani barak halo ona.
Kardeál hateten peniténsia mak halo “virtude” signifika halo buat diak no kumpri valor moral pozitivu hodi hatudu kualidade onestidade, pasiénsia no jenerozidade.
Enkuantu, líder prinsipál relijiozu katóliku Timorense ne’e mos husu ba sarani sira atu halo peniténsia nu’udar sakrifísiu ká prátika espiritual. Ida ne’e sai hanesan dalan arependimentu ba sala no pekadu ne’ebé mak halo ona.
Iha fiar katóliku, jejun katak hamenus kuantidade konsumu ai-han no pratika disiplina espiritual ho dalan peniténsia.
Ko’alia kona-ba karidade, Dom Virgílio dehan ida ne’e la’ós de’it oferese sasan bá-malu, maibé “respeita malu, la vinga malu no la odiu malu.”
Kardeál haktuir mensajen Amu Papa Leão XIV nian hodi husu ba sarani sira atu hakribi uza liafuan mál durante kuarezma – hanesan hatun ema, ko’alia aat ema, difama no julga ema iha media sosiál.
“Labele halo ema seluk fuan kanek,” Kardeál emfatiza.
Mensajen Amu Papa Leão XIV ba Kuarezma 2026 – Rona no Jejun: Kuarezma nu’udar tempu ba konversaun
Maun Alin, Inan no Feton Sira!
Kuarezma mak tempu ida ne’ebé Igreja, ho solisitude maternal, konvida ita hotu atu koloka fila-fali mistériu Nai nian iha ita nia moris, atu nune’e, ita-nia fé manan buat foun no ita-nia fuan labele monu ba tentasaun lor-loron nian.
Rona
Ba dahuluk, tinan ida ne’e, ho hakraik-an, hau hakarak bolu atensaun ba ita-hotu, atu fó importánsia ba liafuan liuhosi rona, no ita-nia disponibilidade hodi rona mak sai nudar sinal primeiru atu manifesta ita-nia dezeju hodi hahú relasaun ida ho ema seluk.
Jejun
Karik kuarezma mak tempu hodi rona, jejun mak prátika koreta ida ne’ebé fó ba ita atu simu Maromak Nia Liafuan sira. Tuir verdade, abstinénsia alimentu (hamenus konsumu ai-han) mak ezersísiu asétiku antigu no insubstituível iha dalan ba konversaun.
Hamutuk
Ikus liu, Kuarezma hametin dimensaun komunitária hodi rona liafuan sira no prátika jejun nian. Eskritura mós subliña aspetu ida ne’e ho maneira oi-oin. Purezemplu, hanesan haktuir iha livru Neemias katak povu ne’ebé mak hamutuk hodi rona leitura livru Lei públika, prátika jejun, prontu ba konfisaun fé no adorasaun, ikus mai sei hafoun sira nia aliansa ho Maromak (cf. Ne 9, 1-3).
Jornalista: Camilio de Sousa
Editor: Filomeno Martins





