DILI, 23 Marsu 2026 (TATOLI)—Diretór Ezekutivu Asosiasaun Defisiente Timor-Leste (ADTL), Cesário da Silva, hateten ema ho defisiénsia hamutuk 28 mak asesu ona Universidade Nasionál Timor Lorosa’e (UNTL) iha 2026.
“ADTL halo parseiru ho Ministériu Ensinu Superiór, Siénsia no Kultura (MESSK) hodi ema ho defisiénsia rejistu iha rejime espesiál, nune’e iha tinan-ne’e ita-nia maluk ho kondisaun defisiénsia ne’ebé asesu ba UNTL hamutuk 28,” Cesário ba jornalista sira iha salaun João Paulo II Komoro, Segunda ne’e.
Nia haktuir, iha tinan ida-ne’e, ema ho defisiénsia hamutuk 32 maka rejistu rejime espesiál, depoiz sira tuir teste no avaliasaun hotu, ikus sira na’in 28 mak asesu iha UNTL.
“La’ós razaun liu ka lae, tanba razaun balun kona-ba ekonomia husi família, nune’e mós razaun balun família ruma iha Dili laiha atu hela. Entaun, ho situasaun sira-ne’e implika estudante defisiénsia na’in-haat tenke retira filafali estudu, maibé sira hein fali tinan oin foin hahú sira-nia estudu iha UNTL,” Cesário informa.
Hosi 28 ne’e, nia hatutan, feto sanulu (10) no mane 18. Sira foti área estudu diferente, balun iha siénsia polítika, ekonomia, edukasaun, direitu no balun foti Departamentu Komunitária Inkluzaun Sosiál.
Cesário esplika sira-ne’e ho tipu defisiénsia oioin hanesan defisiénsia fízika ne’ebé ho mobiliária, defisiénsia tilun no matan mós iha maibé barak liu defisiénsia fízika ho mobiliária.
Hahú husi tinan 2014, ADTL halo parseiru ho UNTL liuliu Departamentu Komunitáriu Inkluzaun Sosiál ba diploma ida no agora hasa’e ba baxarelatu. Ho susesu ne’ebé iha, ema defisiénsia 200-resin mak gradua ona.
Iha parte seluk, nia informa, laiha profesór sira atu hanorin kona-ba letra brille, ida-ne’e sai dezafiu ba universidade públika ho privada.
“Ita hakarak garante sidadaun hotu-hotu asesu ba edukasaun atu korre sira-nia an husi analfabetu tanba sira iha skill ho abilidade liuhusi dalan edukasaun. Ema ho defisiénsia iha abilidade aprende liuhusi maneira diferente. Ezemplu, defisiénsia tilun presiza tradutór ho teknolojia sira seluk bele tulun sira bainhira hala’o prosesu aprendijazen,” Cesário tenik.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade





