Ekipamentu iha Starking Medical Center sufisiente ona atu atende pasiente sira
DILI, 09 Abríl 2026 (TATOLI)—Jerente Rekursu Umanu iha Ospitál Starking Medical Center, Marcu Ello, informa ekipamentu iha ospitál Starking Médikál Senter sufisiente ona atu halo atendimentu ba pasiente sira, tanba ne’e tempu badak halo kooperasaun ho Governu Timor-Leste hosi servisu hamutuk.
“Kona-ba fasilidade iha Starking Medical Center ne’e sufisiente ona atu bele halo servisu. Nune’e mós hein orientasaun tuir mai, tanba sei iha kooperasaun ho Governu atu bele servisu hamutuk, tanba fasilidade ne’e kompletu ona iha fatin. Agora misaun no vizaun ba ospitál ida-ne’e ho nia funsaun ne’e nia mak ba servisu terseiru nian, siginifika atu kompleta saida mak Governu durante falta, lakunas sira ne’ebé mak Governu iha ami-nia objetivu atu komplementa, objetivu prinsipál ne’e bele ona diminui transferénsia ka refere pasiente ba rai-li’ur,” Marcu Ello informa ba jornalista sira iha nia kna’ar fatin, Audian, ohin.
Nia esplika, ospitál Starking Medical Center halo nia atendimentu ba pasiente sira hahú iha loron 09 fulan-Fevereiru tinan 2026, tanba sira hetan ona lisensa husi Governu Timor-Leste.
“Hanesan ema hotu-hotu hatene katak Starking Medical Center nu’udar ospitál privadu dahuluk ne’ebé mak hetan ona lisensa operasionál husi Governu Timor-Leste. Ami halo ona opening iha 09 Fevereiru, ami komesa ona ami-nia atividade ba servisu ambulatóriu ba iha atendimentu nian no agora daudaun ne’e ami komesa loke oras 24 nia laran ba atendimentu ba kualker sé de’it mak mai atu halo tratamentu saúde iha ne’e,” Marcu Ello dehan.
Nia afirma, Starking Medical Center iha sala emerjénsia loke oras 24 tanba iha ekipa ne’ebé mak atu bele atendimentu ba pasiente.
“Ami-nia ekipa halo turnu dadeer, meudia no kalan no aumezmu tempu ami mós iha espesialista kona-ba radilojia entaun ami atende mós servisu radiolojia nian liuliu kona-ba MRI, CT-Scan nomós USG iha ona. Depois, ami mós iha ona servisu ba laboratóriu no agora daudaun ami iha atendimentu normál hanesan baibain. Ami hein, ami-nia espesialista mai husi nasaun Amérika hodi ajuda espesialista ne’ebé mak iha ona liuliu halo atendimentu ba moras laran sira nian,” nia hateten.
Nia informa, Starking Medical Center ne’e hala’o servisu bazeia ba planu ne’ebé mak aprezenta ba Ministériu Saúde.
“Ida-ne’e etapa primeiru ba fulan hirak dahuluk, ami hahú servisu ida-ne’e. Bazeia ami nia planu ne’ebé mak aprezenta ba Ministériu Saúde,” nia hateten.
“Daudaun ne’e, ita iha espesilista na’in-haat husi númeru ne’e espesialista Timor ona na’in-ida ba iha Kardiolojia klínika ni’an-ida (1) no restu ne’e Indonézia nian mak Radilojista ida, Anastesia ida (1), Kardiolojista ida (1) nomós ba iha Sirujia jerál ida (1), komesa ami prepara sira-nia dokumentu legá atu bele atende pasiente sira. Balun hasai ona sira-nia fotografia iha imigrasaun atu permite sira atu bele halo sira-nia kna’ar,” nia dehan.
Totál rekursu umanu ne’e hamutuk 112 inklui mós kliner sira-ne’ebé mak tama iha dadus rekursu umanu nian, kompostu husi médiku jerál, enfermeiru, anastesia laboratóriu, ho farmasista sira nomós tékniku raidigrafiku sira.
“Pesoál 112 ne’e maioria ita rekruta timoroan. Emprinsipiu ita-nia objetivu atu hamenus mós dezempregu, entaun ita rekruta timoroan sira atu servisu iha rai ida hodi hamenus dezemperegu, ita iha de’it estranjeiru na’in-neen (6),” nia hateten.
Kona-ba pasiente baixa ne’e, nia dehan, daudaun ne’e Starking Medical Center sei hein médiku enternista nomós sei iha orientasaun husi Ministériu Saúde, tanba Starking Medical Center la bele la’o mesa-mesak.
“Fatin prontu atu baixa ne’e iha kama 60 ho nia klasifikasaun la hanesan, iha VVIP, VIP nomós klase ba populasaun sé de’it mak atu iha kbi’it mai baixa iha ne’e. Fatin iha ona, preparadu hotu ona, ami hein de’it bainhira mak hahú depende ba ami-nia rekursu umanu. Banhira to’o ona iha fatin, ita hahú ona kordena atu servisu ne’e bele la’o,”nia dehan.
Antes ne’e, Diretór Gabinete Lisensiamentu no Rejistu ba Atividade Saúde iha Ministériu Saúde, Nuno da Costa de Jesus, informa Governu liuhusi Ministériu Saúde fó ona lisensa ba SK Médical Center ne’ebé mak sai hanesan ospitál privadu dahuluk iha Timor-Leste.
“Kona ba pedidu lisensamentu husi kompaña Star King ne’ebé mak submente mai ami. Depois sira hatama sira-nia pedidu, ami halo verifikasaun no analize mak depois halo prosesu ba dokumentu sira-ne’e hotu. Sira kompleta hotu mak bele tun ba halo verifikasaun, depois mak lori ami mai checklist hodi halo inspensaun ne’ebé bazeia ba rekezitu mínimu. Minsiteriu fó ona lisensa ba sira, durante fulan sia tenke halo ona operasaun,” Diretór Gabinete Lisensiamentu no Rejistu ba Atividade Saúde iha Ministériu Saúde ne’e esplika.
Nia dehan, SK Médical Senter prienxe duni rekizitu husi Ministériu Saúde nian, tanba ne’e Ministériu fó lisensa iha loron 14 Janeiru 2026.
“Rekizitu mínimu ba ospitál ida inklui estasionamentu no rekursu umanu. Entre sira seluk maibé SK Médical Senter kumpre rekizitu sira hanesan iha estasionamentu iha rai okos, instalasaun mortuáriu ida no instalasaun sira-ne’ebé sufisiente, hod bele atende pasiente sira,” nia dehan.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Cancio Ximenes
