DILI, 09 Abríl 2026 (TATOLI)-Ministériu Justisa (MJ) finaliza ona ezbosu Lei Protesaun Dadus Pesoál no hein halo aprezentasaun ba Konsellu Ministru molok submete ba Parlamentu Nasionál hodi bele halo diskusaun.
Ministru Justisa, Sérgio Hornai, informa asuntu ne’e ba jornalista sira hafoin halo audiénsia públika ho Komisaun A, ne’ebé trata Asuntu Konstituisionál no Justisa, iha Parlamentu Nasionál, ohin.
Iha fatin hanesan, Diretór Nasionál Asesoria Jurídiku no Lejizlasaun iha Ministériu Justisa, Nelinho Vital, hateten prepara projetu ne’e, tanba haree ba polítika Governu nian liga ho E-government no ID Únika ne’ebé inklui ho transforma Billete Identidade (BI).
“Agora ne’e ba fali ID Únika no atu la’o di’ak mak tenke iha diploma ida hodi proteje ema-nia dadus, entaun hakarak ka lakohi Lei Protesaun Dadus no privasidade tenke avansa no ida-ne’e sai hanesan prioridade ba Ministériu Justisa nian iha tinan 2026,” dehan.
Nia hatutan protesaun dadus pesoál prevee ona iha Konstituisaun artigu 38 no agora oinsá mak hodi bele konkretiza inisiativa ida ne’e.
“Uluk hanoin atu kria ajénsia ida atu bele tau matan ba dadus no provizoriamente ita husu ba iha PDHJ [Provedória Direitu Humanu no Justisa] ba faze tranzitoriu atu bele trata dadus sira-ne’e. Iha konkordánsia atu ba iha BCTL [Banco Central de Timor-Leste], tanba ema-nia dadus ne’e nia bele fó, maibe tenke iha tratamentu ho lixitu katak tenke ho [forma] legál,” nia esplika.
Nia afirma katak bainhria tama ba ID Únika la’ós naran de’it, maibé tenke iha dadus biométriku, demográfiku, inklui konta bankária, taxa selu ka la selu no hela iha ne’ebé.
“Lei Protesan Dadus ne’e ladun barak no iha artigu uitoan de’it no atu konkretiza ne’e ami sei kria tan diploma rua, ida kona-ba revogasaun ka alterasaun hodi hamosu fila-fali identifikasaun sivíl. Ida-ne’e asegura ita-nia dadus sira-ne’e no agora tama ba diskusaun tanba mudansa polítika sira”, Nelinho Vital hateten.
Tuir dirijente ne’e, Timor-Leste rejista populasuan besik millaun 1,4 no karik atu kria ID Úniku ka Billete Identidade tenke halo ba uluk ema millaun ida bazeia dadus rejistadu iha ministériu. Tuir projesaun, iha 2030, bele kobre ona Timoroan hotu.
Notísia relasionada: MJ submete ona ezbosu Lei Sibernétika ba MPCM
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Isaura Lemos de Deus
