DILI, 14 Abríl 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primera Instánsia Dili (TJPID) julga arguidu ho inisiál TS, hanesan Seguransa Diresaun Nasionál Seguransa Patrimóniu Públiku (DNSPP), ne’ebé destaka iha Tribunál tanba iha indísiu sufisiente katak arguidu momentu halo knaar, konsege foti sigarru ne’ebé nu’udar objetu apreendidu.
Arguidu TS hatan ba Ministériu Públiku (MP) nia akuzasaun, katak faktu ne’ebé iha loos hotu no arguidu rekoñese foti duni sigarru.
Arguidu deklara, nia foti sigarru ho marka Surya slop 10, iha loron 17 Dezembru 2023, iha tuku 09:00 kalan. Momentu ne’ebá, arguidu atu ba loke ahi no haree janela ida nakloke hela iha sigarru barak maka iha laran, ho ida-ne’e mak arguidu tama husi janela hodi foti sigarru.
Iha loron 03 Outubru, arguidu foti uluk ona sigarru ne’ebé rai iha sala referénsia, maibé foti hira arguidu la lembra ona, tanba momentu ne’ebá nia raut tau iha plástiku ida. Hafoin ida-ne’e, nia fa’an iha Merkadu Taibesi hodi hetan osan $150, enkuantu sigarru ne’ebé foti iha loron 17 Dezembru, arguidu fa’an iha fatin hanesan hodi hetan $100.
Notísia relevante : Ekipa konjunta halo apreensaun ba sigarru ilegál kaixa 50 iha Kasnafar
Arguidu dehan, osan sira ne’ebé arguidu hetan hodi sosa hahán, depois prosesu ne’e la’o ba oin, arguidu fó fila ona osan $100 hodi troka sigarru ne’ebé nia foti.
Arguidu deklara, nia halo aktu ne’e tanba haree ba momentu ne’ebá nia ho família hasoru situasaun ekonomia defísil oituan.
Nune’e, nia arrepende tebes ba nia hahalok no promete sei la halo tan hahalok ne’e iha futuru.
Rona tiha deklarasaun husi arguidu, Tribunál husu atu prosede ba faze alegasaun.
Alegasaun
Iha alegasaun, MP liuhusi Prokuradór Pedro Baptista, deklara katak arguidu konfesa imparsiál ba faktus ne’ebé iha. Tanba ne’e, husu ba Tribunál atu aplika pena suspensaun ba arguidu.
Enkuantu, husi parte arguidu nia Defeza, Defensór Públiku Estajiáriu Jenine Daos, husu Tribunal atu tetu deklarasaun sira hotu hodi aplika pena ne’ebé justu no adekuadu ba arguidu.
Akuzasaun
Tuir faktu, iha loron 12 no 17 Dezembru 2023, entre tuku 21:17 to’o tuku 21:38, arguidu iha sala nº 54 TJPID.
Iha loron 03 Outubru no fulan Dezembru 2023, Ofisial Justisa ida konfirma katak lakon sigaru barak ho marka Arrow, Surya no Joker hamutuk pakote 156 (slop) mak lakon, ne’ebé rai hela iha sala nº 54, relasiona ho prosesu NUC 0052/19 (PCCIC), NUC 0023/22 (LIBZT), NUC 0092/23 (DIDIL), NUC: 0059/23 (PNSIC), NUC: 0009/23. LIMBR.
Sasin ne’e informa ba Sekretária, nune’e kontaktu Polísia Investigasaun Kriminál (PCCIC) atu halo investigasaun no hare kamera vijilánsia iha fatin ne’e.
Hafoin halo analiza ba kamera, haree katak arguidu tama ba sala nº 54 TJPID nian, uza janela nu’udar fatin atu tama no sai, no foti sigarru.
Konsekuénsia husi arguidu nia hahalok hamosu prejuizu ba Estadu, ho totál ne’ebé seidauk sura, no kria difikuldade no ameasa ba realizasaun justisa.
Arguidu komete foti subar sasán iha Tribunál, hanesan objetu apreendidu iha prosesu ne’ebé la’o hela, ne’ebé agrava situasaun tanba viola seguransa no konfiansa ba sistema Judisiária.
Arguidu halo ho konxiénsia, hatene katak nia konduta bandu no bele hetan kastigu penál, tanba ne’e bele hetan sensura. Bazeia ba buat ne’ebé temi iha leten, arguidu nia hahalok konfigura krime Furtu Agravadu, ne’ebé previstu iha artigu 252 husi Kódigu Penál.
Tribunál adia fali julgamentu ne’e ba loron seluk hodi rona desizaun ba kazu ne’e.
Audiénsia julgamentu ne’e prezide husi Juíz Kolektivu, José Escurial, Fransisca Cabral, Juíz estajiadu na’in-ida, MP reprezenta husi Prokuradór Pedro Baptista, arguidu hetan asisténsia legál husi Defensór Estajiáriu Públiku Jenini Daos.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
