DILI, 01 Maiu 2026 (TATOLI)—Arguidu na’in-11 ne’ebé molok ne’e envolve kazu online scamming iha Jita Plaza no Kolmera, Sesta ne’e, tenta halai sai husi territóriu nasionál.
Ekipa Diresaun Servisu Investigasaun Kriminál (DSIK) husi Komandu Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) halo buska no apreensaun iha Kinta (09/10/2025) tanba iha indísiu prátika online scamming no ikus mai aprezenta ba Ministériu Públiku (MP).
Hafoin aprezenta, arguidu sira submete ba prosesu Judisiáriu Tribunál, ne’ebé aplika medida koasaun Aprezentasaun Períodika. Nune’e, iha obrigasaun hodi aprezenta-an iha MP semana rua dala-ida.
Nune’e, iha Kinta (30/04) horisehik bainhira arguidu sira halo Aprezentasaun Períodika iha MP, arguidu sira iha ona intensaun atu halai sai husi territóriu nasionál.
Arguidu sira selu mata-dalan ida timoroan hodi fasilisita sira halai sai husi territóriu nasionál. Iha Kinta horisehik, mata-dalan timoroan aluga bus ida husi Suai hodi lori arguidu sira bá Suai, nune’e to’o iha ne’ebá mak sira atu hakat liu husi fronteira Suai tama bá Betun.
Notísia relevante : PNTL detein sidadaun na’in-10 iha Jita Plaza no Kolmera relasiona jogu online
Mata-dalan timoroan kontrata bus ho folin $200 hodi lori arguidu sira viajen husi Dili bá Suai.
Bainhira sira halo viajen, to’o iha área Kasa, Munisípiu Ainaru, komunidade intelejénsia deteta sira-sira movimentu, nune’e hapara kedas no tula fali arguidu sira bá Komandu PNTL Munisípiu Ainaru hodi submete ba prosesu investigasaun.
Hafoin Komandu PNTL Munisípiu Ainaru finaliza tiha prosesu identifikasaun iha Sesta (01/04), DSIK Komandu Munisípiu Ainaru transposta kedan arguidu sira ne’e mai iha DSIK Komandu Jerál PNTL Kaikoli hodi kontinua prosesu investigasaun ba arguidu sira.
Promosaun ba Prizaun Preventiva
Bainhira DSIK halo tiha investigsaun sei lori autu arguidu sira-nia ba Prokuradór Turnu Matias Soares hodi halo promosaun ba Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) hodi halo alterasaun ba medida koasaun ne’ebé molok ne’e Tribunál aplika ba sira husi medida koasaun Aprezesaun Períodika ba fali Prizaun Preventiva tanba arguidu sira atu halai sai husi territóriu nasionál.
Arguidu sira-nia hahalok ne’e priense medida koasaun Prizaun Preventiva ne’ebé previstu iha artigu 183 husi Kódigu Prosesu Penál. Iha artigu referida sita katak arguidu sira-nia hahalok ne’e priense elementu krime tanba iha presupostu katak iha fundadu perigu nian (arguidu sira) atu halai sees husi justisa no atu pertuba investigasaun nune’e mós fundadu perigu nian atu kontinua atividade kriminozu.
DSIK daudaun ne’e halo hela investigasaun ba arguidu sira.
Tuir informasaun ne’ebé Ajénnsia TATOLI asesu iha MP, Prokuradór Turnu Matias Soares autoriza Autoridade Seguransa halo fali detensaun ba sira durante oras 72, molok aprezenta ba Tribunál hodi halo alterasaun medida koasaun Aprezentasaun Períodika ba Prizaun Preventiva.
Komandante PNTL Munisipiu Ainaru, Superintendente Xefe Emílio Dos Santos, hateten, Komandu Múnisípiu Ainaru simu informsaun husi ekipa pesoa informasaun katak sidadaun estranjeiru na’in-11 ne’ebé hetan medida koasaun Aprezesaun Períodika husi Tribunál atu tenta halai sai husi territóriu nasionál.
“Ho nune’e, membru sira halo operasaun iha parte Kasa Ainaru no konsege deteta hodi kaptura sidadaun na’in-11 inklui timoroan ida ne’ebé sai mata-dalan nomós asegura viatura bus dirasaun Suai ne’ebé tula ema sira ne’e,” nia haktuir.
“Sidadaun sira ne’e hahú halo viajen husi Dili mai Suai horisehik lorokraik tuku 16:30, nune’e PNTL Munisípiu Ainaru konsege detein tiha karreta ne’ebé tula sira ne’e atu bá Suai hakat ba nasaun viziñu Indonézia,” Superintendente Xefe Emiíio Dos Santos, hato’o ba Jornalista sira, iha Komandu Jeral Kaikoli, Sesta ne’e.
Iha fatin hanesan, Motorista bus Suai, Carlos Dos Santos, informa, sidadaun estranjeiru sira ne’e halo kontratu ho sira tula bá Suai maibé to’o iha parte Kasa hetan atuasaun husi Polísia Tránzitu no Unidade Munisípiu Ainaru.
“Sira ne’e telfone aluga atu bá to’o iha Suai de’it, seluk tan ne’e ami la hatene, ami tula sira husi Manleuana ba to’o Kasa mak Polísia Tránzitu sira tahan ami, sidadaun estranjeiru sira fo osan ami hamutuk $200,” Carlos Dos Santos, konta tuir.
Motorista ne’e dehan, bainhira tula sidadaun estranjeiru sira ne’e, sira hameno atu labele para tuir dalan.
Komandu Jerál PNTL liuhusi DSIK molok ne’e rejista kazu online scamming ho NUC 0323/25-PNSIK, no agora DSIK rejista ho NUK 0166/26.PNSIK.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina





