AMN rejista ró 50 halo peska ilegál iha Tasi Timor durante fulan-lima ikus

DILI, 27 Maiu 2026 (TATOLI)–Autoridade Marrítima Nasionál (AMN) rejista ró hamutuk 50 ne’ebé mak halo peska ilegál iha Tasi Timor durante Fulan-Janeiru to’o Maiu 2026 nia laran.
“Peska ilegál agora husi Janeiru to’o ohin loron, konforme ita haree husi ita-nia satelit ne’ebé mak monta, ita hetan ona 50. Barak liu mak Indonézia, segundu mak Xina terseiru mak Tailándia,” Komandante Komponente Navál Komodoro Higino das Neves, informa ba Jornalista sira hafoin partisipa aniversáriu UPM ba dala-23, ne’ebé hala’o iha Kuartel UPM, Seonál – Lesidere, Kuarta ne’e.
Nota mós katak, foin lalais Unidade Polísia Marrítima (UPM) kaer peska ilegál iha Tasi Kosta Súl no iha parte ne’e Tribunál fó sai ona ninia prosesu.
“Ohin komandante UPM informa ona ba ha’u katak, kapitaun ró sei selu multa kada loron $5, ida-ne’e ita-nian desizaun. Sira ne’ebé guarda misaun ba peska ilegál Tribunál deside ba kada ema selu multa $2 ba loron 100, hamutuk kuaze $6.000 mak sira selu ba ita-nia Estadu no sira-nia ró sei lori filaflai bá Indonézia. Desizaun foin lalais halo ona iha Tribunál Primeira Instánsi Baukau,” nia akresenta.
Notísia relevante : Ministériu Públiku sei hato’o rekursu relasiona ho kazu peska ilegál
Komodoro Higino hateten, ANM sei lansa ró boot rua iha Betanu hodi halo kontrolu ba atividade peska ilegál. Aleinde ne’e, UPM mós nia iha Eskuadra iha Suai Loro atu serbisu hamutuk ho ANM halo serguransa.
“Mas prátikamente ita laiha ró boot atu halo operasaun di’ak liu iha Tasi Kosta Súl. Ami fó hanoin ona ba Governu sosa ró atu oferese ba Unidade Navál hodi halo atividade operasaun,” nia adianta.
ANM inklui Kapitaun Portu funsiona ho di’ak, nune’e daudaun haree hela ró tama no sai hodi halo kontrola no rejista.
“Sira haree ró ne’e prienxe rekezitu mak tama mai ka lae, agora autoridade funsiona didi’ak hamutuk ho Polísia Marrítima, Alfándega, Imigrasaun, APORTIL, no MTK serbisu di’ak liután. Agora sira halo serbisu iha Tibar,” nia katak.
Iha biban ne’e, Komandante Komponente Navál Komodoro Higino das Neves rekoñese, UPM hatudu iha progresaun lubuk ida iha tinan 23 ezisténsia.
“Agora sira iha salaun própriu ida, sira iha ró ne’ebé hetan apoiu husi povu Japaun hodi fasilita sira-nia serbisu. Ha’u fiar katak ami sei serbisu hamutuk di’ak liután atubele kombate ilísitu sira iha tasi laran,” nia kompromete.
Komandante nota mós katak, UPM ninia kontribuisaun ba Autoridade Marrítima maka halo patrullamentu ho Komponente Navál iha área protesaun Timor-Leste, “Ho nune’e mak sira kontribui ba Autoridade Marrítima, sira kontribui sira-ninia ema, inklui ekipamentu ne’ebé mak daudaun iha, ne’e mak kada atividade ruma la’o hamutuk hodi bele hapara atividade ilegál sira.”
Aleinde ne’e, UPM nia papél importante liu, tanba Navál bainhira prende ró ilegál ida, entidade halo abordajen de’it, Polísia ajuda, UPM mak elementu dahuluk ne’ebé halo investigasaun.
Komandante Komponente Navál dehan, UPM tenke hadi’a orientasaun, hafoin sei haree prepara ema ba ró sira ne’ebé sei opera no sistema hodi hadi’ak di’ak liután.
“Komponente Navál no Unidade Polísia Martima sei halo forsa tarefa konjunta ida atu nune’e kada operasaun la’o hamutuk iha atividade saida de’it, depois sei iha formasaun hamutuk, ne’e mak agora hanoin hela tempu hodi estabelese iha tempu badak para depois ajuda Komponente Navál no Unidade Polísia Marrítima ninia orden no jestaun ho ninia koñesimentu sira hodi bele transmite ba malu para sira bele serbisu hamutuk di’ak liután,” nia katak.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina

