DILI, 02 Juñu 2026 (TATOLI)—Xefe Departamentu Asaun Sosial Eskolár no Merenda Eskolár iha Ministériu Edukasaun (ME), Belchior Maria Almeida Barros hateten, Programa Merenda Eskolár, balun hahán aat, balun la tuir menu, balun seidauk la’o, tanba falta monitorizasaun husi Prezidente Autoridade Munisipál (PAM) idaidak.
“Ho deputadu sira-nia preokupasaun ne’e, Ministériu Edukasaun haree katak falta duni monitorizasaun rutina ba merenda eskolár, husi parte relevante sira iha munisípiu idaidak. Nune’e ME liuhusi diresaun Programa Merenda Eskolár halo ona koordenasaun ho PAM sira atu tau-atensaun ba grupu fornesedór sira-ne’ebé mak sai implementadór ba Programa Merenda Eskolár. Sira tenke kumpre orientasaun ne’ebé hakerek ona iha manuál operasionál merenda eskolár nian,” Belchior Maria Almeida Barros dehan ba TATOLI iha nia kna’ar fatin, Vila-Verde, Tersa ne’e.
Notísia relevante: Implementasaun Programa Merenda Eskolár iha munisípiu tolu tenke hadi’a – deputadu FRETILIN
Nia hatutan, ekipa sei tun hodi halo koordenasaun ho ekipa relevante iha Munisípiu Manatutu no Lautein hodi haree no buka solusaun ba implementasaun programa merenda eskolár ne’ebé la ijiene no balun seidauk implementa.
“Ekipa husi Diresaun Asaun Sosiál no Merenda Eskolár sei tun ba munisípiu rua ne’e, Manatutu no Lautein, tanba Lautein hahán mak la ijiene ba estudante sira. Manatutu mak merenda eskolár sedauk la’o, nune’e bá hasoru direta ekipa finansa Munisípiu Manatutu no ekipa fiskalizasaun Lautein, loos duni iha Munisípiu Manatutu, parte Postu Laklubar, iha eskola sentru rua ho nia filiál sira mak seidauk bele implementa merenda eskolár, tanba relatóriu orsamentu merenda eskolár tinan 2025 seidauk tama. Ho ida ne’e mak parte finansa Munisípiu Manatutu hapara sira-nia subsídiu ba eskola sentru rua ne’e no nia filial sira, hahu husi kedas fulan-Janeiru to’o agora,” nia dehan.
Programa Merenda Eskolár iha Timor-Leste regula liu husi Dekretu-Lei Númeru 61/2022 no Dekretu-Lei Númeru 71 (nu’udár kódigu enkuadradór). Lei sira ne’e define katak pursentu 75 husi orsamentu merenda eskolár tenke uza hodi sosa produtu lokál husi agrikultór sira, hodi garantia nutrisaun estudante no promove ekonomia lokál.
Dadus implementasaun programa merenda eskolár ba eskola iha munisípiu sira hotu, iha tinan 2026 hamutuk 330.830 (feto 160.926, mane 169.904), kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 30.995 (feto 15.446, mane 15.549) no ensinu báziku hamutuk 299.835 (feto 145.480, mane 154.355).
Munisípiu Aileu iha ensinu pre-eskolár no ensinu báziku hamutuk 14.555 (feto7.033, mane 7.522), kompostu pre-eskolár hamutuk 1.789 (feto 872, mane 917) no ensinu báziku hamutuk 12.766 (feto 6.161, mane 6.605); Ainaru iha 20.154 (feto 9.625, mane 10.529), pre-eskolár iha 1.867 (feto 844, mane 1.023), ensinu báziku hamutuk 18.287 (feto 8.781, mane 9.506); Ataúru iha 2.710 (feto 1.307, mane 1.403), kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 502 (feto 254, mane 248) no ensinu báziku hamutuk 2.208 (feto 1.053, mane 1.155).
Baukau iha 32.993 (feto 16.064, mane 16.929) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.005 (feto 1.021, mane 984) no ensinu báziku hamutuk 30.988 (feto 15.043, mane 15.945); Bobonaru iha 26.516 (feto 13.202, mane 13.314), kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.275 (feto1.161, mane 1.114), ensinu báziku hamutuk 24.241 (feto 12.041, mane 12.200); Kovalima iha 19.433 (feto 9.198, mane 10.235) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.132 (feto 1.126, mane 1.006) no ensinu báziku hamutuk 17.301 (feto 8.072, mane 9.229).
Dili iha 62.617(feto 30.510, mane 32.107) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 6.564 (feto 3.271, mane 3.293) no ensinu báziku hamutuk 56.053 (feto 27.239, mane 28.814); Ermera iha 29.283 (feto 19.018, mane 20.220) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.254 (feto 1.194, mane 1.060) no ensinu báziku hamutuk 36.984 (feto 17.824, mane 19.160); Lautein iha 20.075 (feto 9.815, mane 10.260) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.957 (feto 1.429, mane 1.528) no ensinu báziku hamutuk 17.118 (feto 8.386, mane 8.732); Likisá iha 22.502 (feto 10.996, mane 11.506) kompostu hosi pre’eskolár hamutuk 2.482 (feto 1.224, mane 1.259) no ensinu báziku hamutuk 20.019 (feto 9.772, mane 10.247).
Manatutu iha 13.387 (feto 6.504, mane 6.883) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 1.152 (feto 577, mane 575) no ensinu báziku hamutuk 12.235 (feto 5.927, mane 6.308); Manufahi iha 16.184 (feto 7.812, mane 8.372) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 2.200 (feto 1.067, mane 1.133) no ensinu báziku hamutuk 13.984 (feto 6.745, mane 7.239); Vikeke iha 21.192 (feto 10.319, mane 10.873) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 1.982 (feto 980, mane 1.002) no ensinu báziku hamutuk 19.210 (feto 9.339, mane 9.871) no Oekusi iha 19.274 (feto 9.523, mane 9.751) kompostu hosi pre-eskolár hamutuk 833 (feto 426, mane 407) no ensinu báziku hamutuk 18.441 (feto 9.097, mane 9.344).
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
