DILI, 04 Juñu 2026 (TATOLI)—Dekanu Fakuldade Direitu Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) hamutuk ho Dekanu Fakuldade Direitu Universidade Lisboa, atualiza sira-nia kooperasaun sira iha setór justisa ba Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão.
Dekanu Fakuldade Direitu UNTL, José Tomas Alves, hateten objetivu reuniaun ida-ne’e hodi atualiza kooperasaun ne’ebé UNTL liuhusi Fakuldade Direitu ho Fakuladade Direitu Universidade Lisboa hala’o ba.
Entaun delegasaun sira husi Universidade Lisboa, liuliu koordenadór sientífiku mai atu halo kooperasaun no kooperasaun ne’e konsege hetan apoiu husi Gabinete Primeiru-Ministru liuhusi koordenasaun grupu traballu reforsa justisa.
Kooperasaun ne’e hakarak muda livru sientífiku direitu ba doutrina timorense.
“Nune’e profesór ne’e mai iha funsaun lubuk ida mak hanesan atu haree kona-ba ita-nia kurríkulu no mós apoiu atu prepara ita-nia obra sientífiku sira, hanesan ita hatene katak livru direitu barak mka adota husi li’ur, entaun ita hakarak ita-nia doutrina direitu tuir timorense,” Dekanu FD-UNTL ne’e informa ba jornalista sira iha Palásiu Governu, ohin.
Apoiu ida-ne’e, nia hanoin importante tanba Fakuldade Direitu hala’o mós nia papel oinsá kontribui mós ba iha setór justisa nian.
Tanba, nia dehan, kada tinan universidade prodús jurista timoroan, entaun ohin mós Primeiru-Ministru tau importánsia ba asuntu ne’e katak universidade labele de’it prodús jurista maibé tenke ho kualidade.
“Entaun, iha kondisaun lubuk ida mak ita tenke prepara hanesan infraestrutura, kapasitasaun rekurau umanu, nune’e bainhira ita produs jurista sira karik ho kualidade, maske iha UNTL iha dosente ne’ebé mak limitadu tebes ho nivel akadémiku ne’ebé presiza eleva”, manorin ne’e afirma.
Kooperasaun ne’e loke espasu bolsu estudu ba dosente sira
Tamba ne’e nia haktuir katak Gabinete Primeiru-Ministru liuhusi koordenasaun grupu traballa reforma justisa hanoin mós oinsá atu atribui bolsa ba ita-nia profesór sira no daudaun ne’e iha bolsa 10 ba profesór timoroan sira hodi kontinua sira-nia kursu superiór iha nivel mestradu no doutoramentu iha Portugál.
“Entaun vaga 10 ne’e ba nivel doutoramentu iha haat (4) no neen (6) ba iha nivel mestradu, nune’e profesór sira bele hanorin estudante aban bainrua termina ho kualidade tanba ita-nia autór justisa sira barak liu mia huai Fakuldade Direitu UNTL,” nia dehan.
Iha biban ne’e, Koordenadór Sientífiku Fakuldade Direitu Universidade Lisboa, Jaime Valle, hateten objetivu husi enkontru mak atu aprezenta nia-an hanesan koordenadór sientífiku Fakuldade Direitu Lisboa ne’ebé atu fortalese kooperasaun servisu ho Fakuldade Direitu UNTL ba Prineiru-Ministru.
“Tanba ne’e mak ami iha ne’e hamutuk ho dekanu Faculdade de Direitu UNTL nian hodi hato’o kona-ba diagnóstiku ne’ebé ami halo hamutuk ona kona-ba problema balun ne’ebé Fakuldade iha hasoru no medida sira-ne’ebé ami iha atu propoin ba Fakuldade hodi rezolve problema sira-ne’e no aumenta tan kualidade ensinu,” nia relata.
Aleinde ne’e, nia mós relata kona-ba disponibilidade husi nia parte atu destaka permanente ema ida iha Timor-Leste atu ajuda iha prosesu hirak ne’e, inklui atu hanorin iha kursu lisensiatura no possivelmente mós iha kursu mestradu.
“Maske iha difikuldade sira-ne’ebé ami hotu rekoñese katak foin eziste iha tempu ohin loron, maibé potensiál husi Faculdade Direitu UNT, nia estudante sira no nia dosente sira-ne’e boot tebes no sei permite iha futuru atu aumenta kualidade ensinu. Aumenta nivel preparasaun estudante sira-ne’ebé remata lisensiatura no mós aumenta kualidade peskiza sientífika ne’ebé universidade ida tenke iha atu halo nia misaun,” nia hateten.
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes





