Top

Ohin, sidadaun São Tomé e Príncipe hili sira-nia Prezidente Repúblika foun

Ohin, São Tomé e Príncipe hala'o eleisaun prezidentesiál: Foto:Afonso do Rosário

SÃO TOMÉ E PRÍNCIPE, 19 Jullu 2026 (TATOLI) – Povu São Tomé e Príncipe ohin (Domingu) hakat ba sentru votasaun hodi hili Prezidente Repúblika foun ba mandatu tinan lima.

Tuir observasaun Tatoli, iha prosesu eleitorál ne’ebé la’o ho pasífika no hetan seguransa máximu husi polísia no forsa defeza nomós akompañamentu husi observasaun eleitorál nasionál no internasionál, inklui Misaun Observasaun Eleitorál (MOE) husi g7+.

Sentru votasaun sira loke iha tuku 7:00 OSTP dadeer, tuir ajenda husi Komisaun Nasionál Eleitorál (CEN, sigla iha portugés). Iha oras dahuluk votasaun nian, tuir observasaun Tatoli, sentru votasaun sira ne’ebé localiza iha distritu sira hanesan Água Grande, Cantagalo, Caué, Lembá, Lobata ho Me-Zóchi hetan partisipasaun maioria husi eleitór sira.

Ohin, São Tomé e Príncipe hala’o eleisaun prezidentesiál: Foto:Afonso do Rosário

Molok votante dahuluk sira to’o, fiskais eleitorál sira halo tuir prosedimentu legál sira, loke kaixa urna mamuk hatudu ba delegadu sira husi kandidatu prezidensiál sira no observadór eleisaun internasionál sira, hodi hatudu katak eleisaun ne’e la’o ho livre, seguru no transparente.

Xefe MOE g7+, Komisáriu Floyd Oxley Sayor, konsidera katak prosedimentu inisiál sira hala’o tuir padraun ne’ebé CEN estabelese no destaka transparénsia iha abertura urna nian.

“Prosedimentu ne’e di’ak no internasionál aseitadu ba maneira prosesu votasaun ne’ebé hala’o, urna mamuk hotu no urna sira mós transparente,” tenik Floyd Oxley Sayor.

Tuir Xefe misaun ne’e, prosesu votasaun ne’e hala’o ho kalma no hakmatek, ho eleitór sira la forma liña naruk hodi ezerse sira-nia direitu votu. “Ita haree katak formatura eleitór sira la’o kapas lós no membru meza sira bolu eleitór sira-nia naran hodi konfirma katak sira tama iha lista eleitoral,” nia esplika.

Durante observasaun, Floyd Oxley Sayor destaka mós apoiu ne’ebé fó ba votante sira ho nesesidade espesiál, inklui ema ho defisiénsia, idozu sira no sidadaun sira ne’ebé presiza asisténsia durante prosesu votasaun.

“Ami observa ema ho defisiénsia hetan prioridade liu, inklui ema ho defisiensia matan, nomós idozs sira hetan asisténsia. Prosesu la’o diak no ita hein kontinua hanesan ne’e to’o futuru,” nia hateten.

Ohin, São Tomé e Príncipe hala’o eleisaun prezidentesiál: Foto:Afonso do Rosário

Durante votasaun, votante ida-idak aprezenta sira-nia kartaun rejistu eleitorál ka Billete Identidade ba membru meza ka fiskál eleitorál hodi halo konfirmasaun dadus, tuirmai simu boletin votu. Hafoin hili kandidatu iha kabina votu, votante filafali ba meza hodi simu tinta identifikasaun.

La hanesan ho sistema eleitorál ne’ebé utiliza iha Timor-Leste, buletin votu ne’e hamonu ka koloka ba kaixa votu la’ós tau husi eleitór-sira, maibé buletin ne’e koloka ba urna husi membru pesoál sentru votasaun nian.

Tuir observasaun Tatoli iha kada sentru votasaun ne’ebé lokaliza iha distritu neen iha nasaun ne’e, kada sentru ida hetan seguransa husi polísia liu rua ba leten no reforsa husi forsa defesa, atu garante seguransa, orden públika, no funsionamentu normál prosesu eleitorál nian.

Tatoli verifika mós katak, iha sentru votasaun balun, kabina votu nian instala de’it iha espasu púbiku, maibé mantén nafatin kondisaun nesesáriu hodi garante segredu votu eleitór-sira nian.

Iha prosesu eleitorál fó prioridade ba idozu sira, ema ho defisiénsia, inan isin-rua sira, no inan sira ne’ebé iha bebé, hodi permite sira atu ezerse sira nia direitu atu vota ho fásil liu.

MOE g7+ halo monitorizasaun ba abertura sentru votasaun sira, votasaun durante loron tomak, no kontinua observa faze sura votu provizóriu.

Durante kontajen, Tatoli hetan katak observadór eleisaun internasionál no delegadu kandidatu prezidensiál sira de’it maka halo akompañamentu diretamente ba prosesu ne’e, la permite prezensa públiku ka komunidade nian, hanesan eleisaun sira ne’ebé realiza iha Timor-Leste.

Hanesan parte husi misaun ne’e, MOE g7+ fahe ninia observadór sira ba ekipa rua hodi akompaña prosesu eleitorál iha distritu sira hanesan Água Grande, Cantagalo, Caué, Lembá, Lobata, no Me-Zóchi, ho objetivu atu avalia transparénsia, kredibilidade, no integridade husi eleisaun prezidensiál ne’e.

Notísia relevante: São Tomé e Príncipe: Missaun Observasaun internasionál sira koordena preparasaun ikus ba eleisaun prezidensiál

Jornalista: Afonso do Rosário

Editora: Isaura Lemos de Deus

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!