iklan

INTERNASIONÁL, HEADLINE

MOE g7+ konsidera eleisaun prezidensiál iha São Tome e Príncipe livre, justu no transparente

MOE g7+ konsidera eleisaun prezidensiál iha São Tome e Príncipe livre, justu no transparente

MOE internasionál realiza konferénsia imprensa hodi informa kona-ba rezulatdu observasaun misaun nian durante eleisaun prezidensiál São Tome e Príncipe ne’ebé hala’o iha Domingu ne’e (19/07). Foto: Afonso do Rosário

SÃO TOMÉ E PRÍNCIPE, 21 Jullu 2026 (TATOLI) – Misaun Observasaun Eleitorál (MOE) g7+ konsidera katak eleisaun prezidensiál ne’ebé hala’o iha loron 19 fulan-Jullu iha São Tomé e Príncipe jeralmente hala’o tuir enkuadramentu legál país ne’e nian, tanbá prosesu eleitorál ne’e la’o ho “livre, justu no transparente”.

Deklarasaun ne’e aprezenta husi Xefe Misaun, Floyd Oxley Sayor, durante konferénsia imprensa ne’ebé hala’o ohin tersa-feira (21/7) iha Otél Pestana, iha São Tomé, hamutuk ho MOE internasionál sira seluk husi Uniaun Afrikana, Uniaun Europeia, Komunidade Ekonómika Estadu Áfrika Sentrál no Rede Órgaun Jurisdisionál no Administrasaun Eleitorál Komunidade País Lian Portugés (CPLP, sigla ho portugés).

Iha nia intervensaun, Floyd Oxley Sayor agradese ba Governu no povu São Tomé e Príncipe, ba kandidatu prezidensiál sira, ba autoridade seguransa, ba Komisaun Nasionál Eleitorál (CEN, sigla iha portugés), órgaun komunikasaun sosiál, sosiedade sivíl, no eleitór sira hotu ba sira-nia apoiu ba misaun durante estadia iha nasaun ne’e.

Delegasaun MOE g+ partisipa iha konferénsia imprensa hodi informa kona-ba rezulatdu observasaun misaun nian durante eleisaun prezidensiál São Tome e Príncipe ne’ebé hala’o iha Domingu ne’e (19/07). Foto:Afonso do Rosário

“Bazeia ba observasaun direta ne’ebé halo iha área sira ne’ebé misaun ne’e destaka ba, Misaun Observasaun Eleitorál g7+ konsidera katak eleisaun prezidensiál 19 Jullu 2026, iha São Tomé e Príncipe jeralmente la’o tuir enkuadramentu legál ne’ebé aplikável no prienxe padraun livre, justu no transparente”, nia dehan.

Tuir Floyd Oxley Sayor, misaun observa faze prinsipál sira hotu husi prosesu eleitorál, kampaña to’o votasaun no kontajen votu, no nota katak ambiente ida ne’e hatudu katak kada kandidatu ho nia apoiante sira iha hatudu respeita ba malu.

“Misaun observa entuziazmu no partisipasaun pasífika husi apoiante sira durante atividade kampaña no manifestasaun eleitorál sira. Konduta ne’ebé ami observa reflete nível louvável ida husi toleránsia polítika no respeitu entre sidadaun no atór polítiku sira,” nia hatete no hatutan katak ambiente ne’e konstitui demonstrasaun ida husi maturidade demokrátika hosi povu São Tomé e Príncipe.

Floyd Oxley Sayor hateten, iha loron eleisaun nian (19/7), misaun destaka ekipa observadór rua ne’ebé vizita estasaun votu hamutuk 72 husi siklu eleitorál 38 iha distritu neen husi illa São Tomé, ne’ebé kobre maizumenus 24% hosi eleitór rejistadu sira illa nian.

Komisáriu ne’e klarifika katak, maski nune’e, MOE g7+ la koloka observadór ba Rejiaun Autónoma Príncipe nian, maibé afirma katak konkluzaun husi deklarasaun preliminár ne’e reflete eskluzivamente ba de’it observasaun sira ne’ebé halo iha Illa São Tomé.

Tuir Floyd Oxley Sayor durante observasaun, g7+ rejista katak sentru votasaun sira loke tuir oráriu, ho materiál eleisaun nian ne’ebé disponivel no pesoál votasaun sira preparadu atu hala’o sira nia knaar.

Delegasaun MOE internasionál sira hasai foto hamutuk hafoin realiza konferénsia imprensa hodi informa kona-ba rezulatdu observasaun misaun nian durante eleisaun prezidensiál São Tome e Príncipe ne’ebé hala’o iha Domingu ne’e (19/07).

Molok hahú votasaun, pesoál eleisaun hatudu urna mamuk delegadu kandidatu sira-nia delegadu no observadór internasionál, ida ne’e tuir halo tuir prosedimentu sira ne’ebé estabelese ona.

Floyd Sayor hatete, misaun ne’e nota mós katak atmosfera iha sentru votasaun sira la’o hakmatek no organizadu, eleitór sira forma tuir liña, molok ezerse direitu votu, ofisiál eleisaun halo uluk identifikasaun ba identidade eleitorál liuhusi verifikasaun rejistu eleitorál no respeitu ba segredu votu nian.

Iha eleisaun ne’e, g7+ observa katak eleitór sira ne’ebé ho nesessidade espesiál, hanesan ema ho defisiénsia no idozu simu tratamentu previléjiu atu halo uluk votasaun bainhira nesesáriu.

Aspetu seluk ne’ebé g7´destaka maka profisionalizmu husi ofisál votasaun nian, ne’ebé konsidera asesível no kooperativu iha prosesu tomak, nomós reprezentasaun balansu jéneru iha ekipa eleitorál sira. “Iha sentru votasaun balun, hanesan iha Eskola 10 Juñu, meza votu nian maioria feto,” nia hatete.

Kona-ba seguransa, Floyd Oxley Sayor afirma katak misaun rejista prezensa husi polísia no forsa defesa iha kada sentru votasaun no la rejista kazu ruma hanesan intimidasaun, violénsia, ka sosa votu iha sentru votasaun sira ne’ebé g7+ vizita.

“Ambiente jerál hakmatek, seguru, no dame. Misaun kongratula instituisaun seguransa no atór eleitorál sira hotu ba sira-nia kontribuisaun ba ambiente trankuilidade ne’ebé ami observa durante loron eleisaun,” nia deklara.

Misaun g7+ halo mós observasaun ba enserramentu iha estasaun votu inklui kontajen votu, konsidera katak buat rua ne’e akontese ho transparénsia. Rezultadu anunsia publikamente iha kada estasaun votasaun ida-idak, no akta asina husi delegadu kandidatu sira-nian no taka iha parede lolon atu ema hotu bele assesu rezultadu provizoriu kontajen votu nian.

Maski avaliasaun ne’e pozitivu, Floyd Oxley Sayor subliña katak deklarasaun ne’ebé fó sai reprezenta de’it avaliasaun preliminár ida. “Ami-nia deklarasaun reflete deskobrimentu preliminár ne’ebé halo misaun nian no seidauk sai hanesan avaliasaun finál ba prosesu eleitorál ne’e rasik. Ami sei akompaña nafatin dezenvolvimentu pós-eleitorál sira to’o ami-nia misaun remata,”nia hatete.

Responsável ne’e apela mós ba kandidatu hotu-hotu, partidu polítiku no apoiante sira atu mantein nafatin ambiente paz, dame no toleránsia ne’ebé hatudu durante prosesu eleitorál no husu atu rezolve disputa eleitorál ruma liuhosi mekanizmu legál no institusionál ne’ebé previstu iha lei São Tomé e Príncipe nian.

Integra iha MOE ne’e mak Diretór Operasionál g7+, Felix Piedade, Diretór-Jerál Sekretariadu Tékniku Administrasaun Eleitorál Timor-Leste nian, Elviro Fernandes Moniz, no Tékniku Protokolu no Parseiru sira Sekretariadu g7+, Elísio Monteiro Valadares.

Notícia relevante: Eleisaun prezidensiál São Tomé e Príncipe: Carlos Vila Nova lidera provizóriu ho votu 55,94%

Jornalista: Afonso do Rosário

Editora: Isaura Lemos de Deus

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!