iklan

OEKUSI

MP hasa’e koñesimentu PNTL Oekusi ba lei prosesuál penál no kódigu estrada

MP hasa’e koñesimentu PNTL Oekusi ba lei prosesuál penál no kódigu estrada

Ministériu Públiku (MP) kontinua foti inisiativa atu mellora no fortalese koñesimentu investigasaun kriminál nian ba membru Autoridade PNTL sira iha RAEOA. Kapasitasaun ne’e foka liu ba domíniu Lei Prosesuál Penál no Lei Kódigu Estrada nian. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 21 Jullu 2026 (TATOLI) – Ministériu Públiku (MP) kontinua foti inisiativa atu mellora no fortalese koñesimentu investigasaun kriminál nian ba membru Autoridade Polisía Nasionál Timor-Leste (PNTL) sira iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA). Kapasitasaun ne’e foka liu ba domíniu Lei Prosesuál Penál no Lei Kódigu Estrada nian.

Iha sistema jurídiku Timor-Leste nian, papél Ministériu Públiku nian iha investigasaun kriminál konsagra iha Konstituisaun Repúblika Demokrátika de Timor-Leste (KRDTL) Artigu 132.º, ne’ebé estabelese katak Ministériu Públiku mak kaer ukun ba asaun penál no dirije investigasaun kriminál.

Ministériu Públiku (MP) kontinua foti inisiativa atu mellora no fortalese koñesimentu investigasaun kriminál nian ba membru Autoridade PNTL sira iha RAEOA. Kapasitasaun ne’e foka liu ba domíniu Lei Prosesuál Penál no Lei Kódigu Estrada nian. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Kompeténsia ne’e detallu liután no reforsa iha Kódigu Prosesu Penál Timor-Leste (KPP) (Aprova husi Dekretu-Lei No. 13/2005):

  • Artigu 48.º (Ministériu Públiku nia atribuisaun) no 49.º (Lejitimidade) (CPP): Define Ministériu Públiku nu’udar titulár ba prosesu kriminál, ho autoridade direta atu fiskaliza no orienta atuasaun husi Órgaun Polísia Kriminál (OPC) no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL).
  • Kódigu Tránzitu (Dekretu-Lei No. 6/2003) –Lei ne’e regula tránzitu hotu iha estrada públika hodi promove seguransa rodoviária, prevene asidente, no mantein orden ba kondutór sira: Fó podér ba autoridade polísia nian ba aplikasaun tránzitu, salvaguarda seguransa rodoviária, no prevene ofensa kriminál sira iha asidente tránzitu.

Promove profesionalizmu no fila ba terrenu ho rigór

Koordenadór Ministériu Públiku Primeira Instánsia Oekusi, Prokuradór José Elo, informa katak atividade ne’e realiza atu tulun autoridade polisiál sira iha prosesu atuasaun no investigasaun, tanba Ministériu Públiku nu’udar fiskalizadór ba iha investigasaun kriminál.

Tanba ne’e, nia dehan, Ministériu Públiku, fasilita formasaun ba sira, atu bele hasa’e tan sira-nia kapasidade ba iha investigasaun ninian, liliu ba kazu sira-ne’ebé akontese, ho esperiénsia balun atu fó koñesimentu kona-ba lei prosesuál penál, lei kódigu prosesu estrada atu iha koñesimentu, hodi sira kuidadu ho kautela ba prosesu investigasaun.

“Matéria prinsipál iha formasaun ne’e, apenas ba iha kestaun direitu penál, lei prosesuál penál no mós lei kódigu estrada, atu fasilita autoridade polisiál sira, karik iha dúvida, bele konvensidu atu fasailita sira ba atuasaun iha terrenu ho rigór tuir lei nia hakarak,” nia hateten iha salaun edukasaun Oekusi, ohin.

Apresiasaun husi Komandu PNTL RAEOA

 Iha biban ne’e, Komandante PNTL RAEOA, Superentendente Xefe Polísia, Nicolau Francelino da Costa, konsidera kapasitasaun ne’e sei fasilita membru sira, liliu seksaun ba investigasaun, nune’e bele mellora prestasaun serbisu iha instituisaun PNTL nian.

“Nu’udar Komandante munisipíu, apela ba membru partisipante sira partisipa iha formasaun ne’e, atu partisipa ho másimu, liliu kona-ba formasaun kódigu prosesuál penál, tanba formasaun ne’e importante atu hakle’an liután sira-nia koñesimentu liliu ba seksaun investigasaun, tránzitu sira inklui Ofisiál Polísia Suku (OPS) no Polísia Unidade Fronteira (UPF) no Komandante Eskuadra sira, ne’ebé kuaze membru na’in-50 maka benefisá ba formasaunne’e,” nia hateten.

Entretantu, formasaun no kapasitasaun ne’e realiza durante loron ida de’it, no hetan partisipante mai husi Ofisiál Polísia Suku (OPS) suku 20, Komandante Eskuadra sub-rejiaun haat (Oésilo, Pássabe, Nítibe inklui Pante Makasar), Unidade Polísia Fronteira (UPF), seksaun investigasaun no seksaun tránzitu nian.

Atividade ne’e sai hanesan pasu estratéjiku ida atu garante katak prosesu legál hotu ne’ebé la’o iha rejiaun enklave Oekusi respeita Direitus Umanus no tuir duni kriteiru no padraun Legalidade ne’ebé vigora iha Timor-Leste.

Notísia relevante: https://tatoli.tl/2026/06/30/pntl-oekusi-prefere-kria-regulamentu-kontrola-movimentu-motorizada-eletrika/

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!