Foti osan $8.600, Arguidu M hatan iha Tribunál

DILI, 23 Jullu 2026 (TATOLI)–Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), iha Kinta ne’e, halo julgamentu ba kazu pekulatu ne’ebé envolve husi Arguidu M iha tinan 2024.
Arguidu M nu’udar funsionáriu iha Administrasaun Minisípiu Dili iha parte Departamentu Pesoál Servisu Administrasaun. Arguidu M nia serbisu hodi halo kontrolu iha estasionamentu Merkadu Taibesi, nune’e kontrolu karreta no motór tenke estasiona ho di’ak tuir regra no labele provoka engarrafamentu.
Maibé bainhira Autoridade Munisípiu Dili establese tiha sistema Pesoál Servisu Estasionamentu (PSE) hodi kobre reseita estasionamentu nian husi ne’ebá, osan ne’ebé tama ba sistema referida la menus. Nune’e husi Diresaun Servisu Finansa Autoridade Munisípiu Dili nota katak Arguidu M mak foti osan.
Nune’e, Ministeriu Públiku (MP) konstitui funsionáriu M nu’udar arguidu ba kazu ne’e.
Iha sala audiénsia julgamentu, sasin Manuel Salsinha haktuir nia mak responsável ba sistema PSE. Nia dehan, momentu nia asume kargu hodi jere sistema ne’e problema mosu ona. Tanba nia rona informasaun husi parte finansa iha Administrasaun Munisípiu Dili katak reseita husi estasionamentu ne’e menus.
Notísia relevante : Reseita hosi estasionamentu Dili, dadus kompletu 2023
Ho nune’e, mak parte finansa bolu nia hodi husu tuir situasaun ne’e no loke prosesu ba funsionáriu estasionamentu sira.
Sasin António Mendonça hateten, bainhira Administrasaun Munisípiu Dili implementa tiha sistema ne’e, sira serbisu loron tomak, osan ne’ebé rekolla husi estasionamentu ne’e mínimu $80 to’o $100.
Nia dehan, husi osan sira ne’e kompleta ho nia nota pagamentu kedan, oras parrajen loron inklui presu. Na’in sira atu foti nota ida-ne’e sistema akapta no bainhira atu hatama fali osan husi estasionamentu ne’e sistema akapta hela.
Sasin haktuir ba Tribunál katak momentu ida sira rekolla hotu osan parrajen ne’e hodi entrega ba Arguidu M, nia mak lori bá parte finansa hodi hatama ba sistema.
Momentu ne’ebá arguidu mak dehan, nia mak hela besik iha ne’ebá (AMD) husik nia mak lori bá de’it, no momentu ne’e nia entrega osan iha termu entrega asina kedan totál osan ne’ebé akumula husi estasionamentu .
Sasin João mós hateten ba Tribunál katak osan sira ne’ebé rekolla husi estasionamentu hatama ba Arguidu M. Sasin entrega osan ne’e hakerek montante osan tama, nia hasai foto kedan no halo termu entrega.
Hatan kona-ba tuir prosedimentu serbisu ne’e osan tenke hatama ba Arguidu M mak fó ba finansa ne’e sasin laiha koñesimentu. Sasin hateten sistema PSE ne’e mós sempre avaria tanba buat foin hahú, entaun sistema avaria no kauza husi ahi mate, maibé kuandu sistema moris fali sistema justifika montante osan ne’ebé tama.
Sasin Natanio Savier konta tuir, osan ne’ebé hetan husi estasionamentu ne’e nia entrega ba Arguidu M. Momentu nia entrega osan ne’e nia halo termu entrega liuhusi formuláriu. Momentu ne’e nia entrega osan kompletu no arguidu mak bá entrega ba parte finansa, maibé kona-ba entrega ka lae ne’e sasin laiha koñesimentu.
Sasin mós ladún hatene sistema apuramentu reseita estasionamentu nian tanba bainhira lansa tiha sira laiha formasaun ba ida-ne’e. Sasin hatene katak sistema ne’e dalaruma avaria. Sistema ne’e kolleta loron-ida $5 to’o $10. Kuandu osan falta sistema deteta kedan tanba bazeia ba resibu. Laiha regra ida dehan osan tenke hatama bá Arguidu M.
Rona tiha parte hotu, Tribunál marka fali kazu ne’e ba loron 17 Setembru 2026 tuku 09:00 hodi halo alegasaun.
Kazu ne’e prezide husi Juíz koletivu Zulmira Auxiliadora, Ivan Suritai no Arjentino Nunes, MP reprezenta husi Prokuradór Domingos Goveia no Advogadu Privadu Tomazia.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina

