iklan

HEADLINE, POLÍTIKA

FRETILIN kestiona kona-ba legalidade desizaun KSMJ kona-ba prosesu disiplinár ba juis na’in-haat

FRETILIN kestiona kona-ba legalidade desizaun KSMJ kona-ba prosesu disiplinár ba juis na’in-haat

Deputadu FRETILIN, Joaquim dos Santos “Boraluli”. Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 23 Jullu 2026 (TATOLI)-Deputadu husi bankada Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN), Joaquim dos Santos “Boraluli”, kestiona kona-ba desizaun husi Konsellu Superiór Majistratura Judisiál ( KSMJ) ne’ebé aplika prosesu disiplinár ba juis na’in-haat iha Tribunál Rekursu (TR).

Iha 15 Jullu 2026, KSMJ hasai desizaun ba juis  embargadora hanesan Deolindo dos Santos, Maria Natércia Gusmao, Jacinta Cóorreia, no Duarte Tilman, bazeia de’it ba keixa anónima ida.

Nia dehan, tuir loloos KSMJ tenke ho baze ba prosedimentu no garantia fundamentál sira tuir lei.

Prosesu disiplinár tenke iha garantia ba audisaun no direitu ba parte sira halo defeza no juiza Maria Natércia Gusmão hanesan membru KSMJ la hola parte iha reuniaun ne’e no juis na’in-tolu seluk la hetan notifikasaun no lahatene kona-ba prosesu ne’e.

“Pur tantu, KSMJ la kumpre faze fundamentál sira kona-ba prosesu disiplinár, tuir estatutu majistradu judisiál nian”, nia  deklara liuhusi konferiénsia imprensa iha sala bankada, iha Parlamentu Nasionál, ohin.

Tuir nia, ida-ne’e dezrespeitu ba prosedimentu legál sira no halo tribunál lakon ninia imparsialidade, kredibilidade no lejitimidade instituisionál. Nune’e, sei hamihis públiku nia konfiansa ba tribunál no hamosu tensaun institusionál iha sistema judisiária.

Nia hatete katak atu salvaguarda sistema judisiáriu iha Timor-Leste maka bankada konsidera desizaun KSMJ ne’ebé lideradu husi Prezidente Tribunál Rekursu ne’e nulu, tanba viola estatutu KSMJ artigu 174 no 1 (ejize prezensa membru  hothotu mak foti desizaun).

Tuir loloos, KSMJ nia desizaun tenke observa rasiosíniu jurídiku, KSMJ ninia mekanizmu hodi kontrola tenke garante kumprimentu integrál ba prosedimentu hothotu tuir lei no atu asegura plenamente ba majistradu sira ne’ebé suspeitu ba prosesu disiplinár atu halo defeza.

No medida sira ne’ebé KSMJ halo tenke garante no proteje podér judisiáriu ninia independénsia no kredibilidade-medida disiplinár ida ninia prinsípiu legál depende rigorozamente ba halo tuir prosedimentu legál ne’ebé lei haruka, liuliu bainhira KSMJ mak delibera.

Hodi dehan katak bankada  haree ba desizaun ne’e la tuir duni prosedimentu prosesu disiplinár no viola estatutu KSMJ nian. Nia konsidera ida-ne’e nu’udar aktu ne’ebé impede funsionamentu normál TR no sobu funsionamentu tribunál nian iha Timor-Leste.

“Desizaun ilegál ne’e tau iha perígu integridade, autoridade ba soberania ba órgaun judisiáriu ne’ebé sai pilár importante iha Estadu direitu demokrátiku Timor-Leste atu garante justisa ba ema hothotu. Desizaun hirak ne’e mai enfrakese sistema justisa iha Timor-Leste”, dehan.

Notísia relevante: Komisaun A husu KSMJ garante funsionamentu TR relasiona ho juis na’in haat ne’ebé hetan prosesu disiplinár

Jornalista: Nelson de Sousa

Editora: Maria Auxiliadora 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!