Ema deskoñesidu estraga konstrusaun sentru produsaun Masin iha Oekusi

OEKUSI, 21 Agostu 2026 (TATOLI) – Diretór Jerál Ministériu Komérsiu no Indústria (MCI), Jorge Ferreira, kinta ne’e observa direita konstrusaun sentru produsaun masin iha área Maesmone, aldeia Maquelab, suku Taiboko, sub-rejiaun Pante Makasar, Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), ne’ebé hetan estragu husi ema deskoñesidu.

Kona-ba akontesimento ne’e, nia apela ba públiku katak, dezenvolvimentu produsaun masin ne’e ba Timor-Leste, espesialmente ba Oekusi, nune’e hothotu tenke iha kompromisu atu kuida ho didi’ak.

“Ami husu hothotu atu kuidadu fatin ne’e, tanba ohin ita observa, katak iha ema deskoñesidu balu estraga dadaun geomemran sira, no fokit sai ai-rin lutu inklui rede sira, iha intensaun ladi’ak tanba hakarak destroi fatin ne’e,” nia hateten ba Ajénsia TATOLI, I.P iha Oekusi, ohin.

Notísia relevante:MCI observa sentru produsaun masin iha Oekusi, prosesu kolleta iha tempu-badak

Nia haktuir tan katak, atu dezenvolvimentu la’o di’ak, presiza kompromisu hamutuk ba ita-nia rain, Timor-Leste.

“Dezenvolvimentu atu la’o di’ak, ita tenke iha komitmentu ida de’it katak, ba ita-nia rai, ne’e ita dezenvolvimentu, ita tenke hamutuk, ita labele hatudu liman ba malu, maibé ita tenke hamutuk atu kontinua konstrusaun ne’e to’o prosesu kolleta,” nia apela.

Iha fatin hanesan, Xefe Aldeia Maquelab, Tarcizio Sonet, promete sei partilla tutan informasaun ne’e ba komunidade suku Taiboko, liliu aldeia Hauboni no Maquelab, atu kontinua tau-matan ba konstrusaun ne’e.

“Ne’e investimentu di’ak, la’ós mai iha suku Taiboko de’it, maibé ba Oekusi tomak, ne’e hanesan ita-nia rikusoin ida, Estadu hakarak harii iha ita-nia rai, maibé kuandu iha ema ruma iha intensaun ladi’ak, nu’udar autoridade lokál sei komunika ho populasaun aldeia rua, Hauboni no aldeia Maquela batu hamutuk tau matan, karik ita toman ema ruma, ita sei aplika lei tara-bandu suku nian, ne’ebé antes ne’e ami kompromete atu aplika iha suku, tanba ne’e husu deskulpa ba públiku tanba projetu iha ha’u-nia aldeia, karik iha estragu ruma husu deskulpa, maibé ne’e nu’udar responsabilidade mai ami atu haree preokupasaun ne’e,” nia hateten.

Entretantu, sentru investimentu produsaun masin ne’e, Ministériu Komérsiu no Indústria prevee orsamentu hamutuk rihun $50-resin husi konstrusaun to’o prosesamentu kolleta.

Observasaun Jornalista Ajénsia TATOLI, I.P iha terrenu nota katak, sasán ne’ebé hetan estragu maka rede, ai-riin lutu lakon, geomemran sira halo kuak, inklui estrada, liña elétrika, no ai-oan sira.

Notísia relevante:Asanami observa sentru produsaun Masin Oekusi no husu atu konsentra

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo