Top

APPSTIL tenke  sai mahon ba psikologu hotu no serbí povu ho di’ak

APPSTIL realiza kongresu nasionál iha salaun CNC, iha 21 Agostu 2026. Foto/Nelson de Sousa.

DILI, 22 Agostu 2026 (TATOLI)-Prezidente eleitu Asosiasaun Profisionál Psikolójia iha Timor-Leste  (APPSTIL), Elvis do Rosario, komprometidu durante mandatu sei fó atensaun atu asosiasaun ne’e bele sai mahon ba psikologu timoroan hotu no mellora prestasaun serbisu hodi  serbí povu ho di’ak liután.

Durante kongresu nasionál APPSTIL loron rua iha 21-22 Agostu  iha salaun enkontru  Sentru Nasionál Chega, Balide, Dili, ho tema “Papél Psikolójia iha prosesu dezenvolvimentu nasionál no hametin profisaun psikolojia atu promove saúde mentál no bein-estar ba povu Timor-Leste”. Kongresu ne’e ho objetivu atu hili estrutura foun ba mandatu tinan lima no diskute estatutu no programa sira.

Kongresista sira aprezenta pakote tolu, liuhusi prosesu sufrásiu,  maibé pakote Elvis do Rosario hetan votu maioria, nune’e eleitu sai  Prezidente ho nia Vise-Primeiru no Segundu, Sekretária, Tezoreiru, Konsellu Fiskál no konsellu étika.

Elvis do Rosario,  agradese ba konfiansa ne’ebé iha no prontu serbisu hamutuk hodi lori asosiasaun ne’e ba oin ho nia  papél no vizaun  kona-ba siénsia psikolojika ne’ebé presiza implementa iha rai-laran liuliu ba moris di’ak povu nian iha aspeitu sosiál, psikolojiku, kulturál, biolójiku.

Entaun asosiasaun ne’e tenke sai hanesan mahon ida atu simu asosiasaun ho psikologu hothotu ne’ebé formadu iha área psikolojia atu nune’e ho esperiénsia profisionál bele ajuda iha situasaun ne’ebé presiza serbisu iha parte psikolojia  liuliu saúde mental no  instituisaun  ho eskola sira.

“Programa prioridade durante mandatu, primeiru  sei haree asosiasaun ne’e tenke sai mahon atu simu psikologu hotu ne’ebé bele hamahan an iha laran. Segundu  misaun asosiasaun ne’e nian atu halo serbisu ne’ebé trasa ona iha estatutu atu  dezenvolve siénsia psikolojia ba sosiedade no promove saúde mental ne’ebé presiza halo sai di’ak liután”, Nia hateten.
Nia salienta, asosiasaun fornese serbisu atendimentu psikolojiku, teste ho avaliasaun, akompañamentu, akonsellamentu ne’ebé hala’o kooperasaun ho parseiru nasionál no internasionál.

Tuir Nia, psikolojia ne’e agora hanesan siensia ona, maibé ba Timór ne’e buat foun ida.

“Maske ami halo ona segundu kongresu  foin pasu rua, signifika ami foin  hanesan asosiasaun grupu ida, maibé atu reforsa ami nia kompeténsia no esforsu loron ida bele transforma nia ba orden hamrik mesak ho estrutura, rekursu umanu no infraestrutura  rasik, atu nune’e halo serbisu ho efisiente no efikásia”,dehan.

Tuir Nia, psikolojia iha  importánsia ba sosiedade tanba haree husi nasaun ida ne’e  hamrik liuhusi pos-konflitu sosiedade ida  sofre violénsia no abuzu barak. Entaun APPSTIL nia papemél atu transforma sofrimentu sira ne’e ba naroman liuhusi sira-nia espresaun abertura istória.

Nia kompromete, atu hakbesik halo kooperasaun di’ak liután ho  Governu liuhusi entidade relevante no parseiru internasionál atu haree ba saúde mental sai asuntu prinsipál iha rai-laran.

Lembra katak, asosiasaun ne’e harii iha tinan 2016  no hetan rejistu legalidade husi Ministériu  Justisa (MJ) iha tinan 2021, iha responsabilidade importante atu valoriza no hametin profisaun psikolojia, promove étika profisionál, dezenvolve investigasaun sientífika no defende kualidade serbisu psikolojia ne’ebé fó ba sosiedade.

Durante ezisténsia   halo ona kooperasaun no parseira ho MJ, Ministériu Saúde, Solidariedade Sosiál no Inkluzaun, Edukasaun,  parseiru internasionál no nasionál no entidade sira seluk.

Durante ne’e liuhusi kooperasaun ne’ebé asosiasaun halo ho Sentru Nasionál Chega hodi fó  tratamentu saúde mentál ba sidadaun sira ne’ebé  sai vítima husi funu ba luta libertasaun husi tinan 1975-1999.Dezde ezisténsia  asisténsia husi profisionál psikolojia sira fó ona intervensaun, konsellu no psikoteurápia ba ema na’in-50 no kontinua atende  kada tinan  ema na’in-18.

Tanba  vítima sira iha problema ho trauma, entaun mudansa sira ne’ebé hetan hafoin tratamentu  bele hetan fali auto kontrola ba sira-nia an.

Aliende halo kooperasaun ho Fundasaun Ruak oferese ba públiku hodi prátika kuiñesimentu fasilita formasaun no fornese konsulta psikolojiku.

Notísia relevante:https://tatoli.tl/2026/08/21/appstil-hakarak-hametin-no-dezenvolve-area-psikolojia-iha-timor-leste/

Jornalista: Nelson de Sousa

Editor: Florencio Miranda Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!