Top

MPRM propoin adisionál millaun $345,6 hodi reforsa serbisu instituisaun ba tinan 2027

Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro. Foto TATOLI/Antonio Daciparu

DILI, 27 Agostu 2026 (TATOLI) – Ministériu Petróleu no Rekursu Minerál (MPRM) husu, iha Reuniaun Komité Revizaun Polítika Orsamentu Jerál Estadu 2027, liuhusi Planu Prioridade Governu (PPG) nian, orsamentu adisionál millaun $345,6, hodi reforsa serbisu instituisaun nian iha tinan 2027.

Proposta orsamentu ne’e aprezenta husi Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, iha diskusaun PPG14 kona-ba Jestaun Prudente ba Fundu Petróleu no Rekursu Minerál.

Husi adisionál ne’e, sei finansia ba atividade boot liu Timor GAP, Greater Sunrise, Murak Rai, ba planu finansiamentu ida ne’ebé klaru no modelu rendimentu atualizadu, molok kompromete ba obrigasaun 2028-2031.

Tuir dokumentu planeamentu orsamentu ne’ebé aprezenta, husi totál pedidu adisionál millaun $345.6 (64,3%), millaun $222 (64%) aloka ba pakote totál Timor GAP, enkuantu 35,7% ka millaun $123,6 aloka ba pakote non-Timor GAP.

Proposta adisionál ne’e importante ba rendimentu Estadu, tanba husi setór petróleu kuaze laiha ona dezde Kampu Bayu-Undan hapara produsaun iha Juñu 2025, no laiha kampu produsaun seluk ne’ebé ativu.

Kampu ne’ebe identifika hanesan Kuda Tasi-Jahal (KTJ) no Chuditch sei iha dezenvolvimentu ka avaliasaun, seidauk tama ba produsaun, Greater Sunrise sei iha negosiasaun, no redezenvolvimentu Bayu-Undan 2.0 seidauk deside.

Desizaun legál, téknika no komersiál kona-ba prospetu petróleu no minerál barak seidauk rezolve. Potensiál Minerál metáliku (mármore, manganés, kaulin, farina-fatuk) sei maioria la dezenvolve, no dadus jeolójiku no mapeamentu seidauk kompletu.

Tuir dokumentu pedidu 2027, ho adisional prinsipál millaun $345,6 ne’e ba komponente Autoridade Nasionál Petróleu (ANP) hamutuk millaun $0,92, Autoridade Nasionál Mineiru (ANM) millaun $1,10, Institutu Jeosiénsia Timor-Leste (IGTL) millaun $1,12, negosiasaun Greater Sunrise hamutuk millaun $2, Greater Sunrise Pre-FEED/Dev millaun $7, Chuditch-2 appraisal millaun $25, atividade minerál millaun $29,99, Kuda Tasi-Jahal (Timor GAP) millaun $190.

Nune’e, ba infraestrutura gás downstream iha Natarbora valór hamutuk millaun $81,46 (23,6%), tasi-mane no minerál ba projetu kosta súl joint venture ho minerál hamutuk millaun $36,99 (10,7%).

Proposta ne’e inklui planta Gás Naturál Likifeitu (LNG), refinaria, fasilidade, infraestrutura petrokímika no marítima, estrada, bee no infraestrutura apoiu seluk atu dezenvolve Natarbora hanesan hub industriál.

Tuir dokumentu husi infraestrutura Gás Downstream iha Natarbora pedidu totál hamutuk millaun $81,46 (23.6%), ba valór totál kontratu hamutuk millaun $118,75, husi númeru ne’e millaun $25,4, selu ona to’o Dezembru 2026, no millaun $95,78 sei presiza selu durante 2027-2028.

Ministru Francisco Monteiro hatete proposta adisionál ne’e sei iha prosesu revizaun polítika no análize antes lori bá Konsellu Ministru no, ikus mak lori bá Parlamentu Nasionál atu hetan aprovasaun finál.

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!