Timor-Leste no Austrália finaliza dokumentu importante tolu ba dezenvolvimentu Greater Sunrise

DILI, 28 Agostu 2026 (TATOLI) – Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco Monteiro, informa katak Governu Timor-Leste no Austrália finaliza ona negosiasaun ba dokumentu importante tolu ba dezenvolvimentu kampu Greater Sunrise.
Dokumentu importante tolu ne’e mak Kódigu Mineiru ba Petróleu (PMC), Kontratu Fahe Produsaun no Rejime Fiskál.
“Dokumentu Kódigu Mineiru ba Petróleu finaliza uluk iha fulan-Marsu no rua seluk ita-nia ekipa konsege halo negosiasaun semana kotuk iha Austrália. Joint venture no Timor Gap konsege konvense malu hodi bele simu saida mak Estadu sira aprezenta. Agora, dokumentu tolu ne’e hothotu ita simu no aseita ona ka finaliza”, Francisco Monteiro adianta.
Nia dehan finalizasaun ba dokumentu importante tolu ne’e sai pasu pozitivu, ne’ebé signifika katak Timor-Leste liu ona faze ida.
“Faze tuirmai mak ko’alia kona-ba planu no konsellu dezenvolvimentu kampu nia, ne’ebé úniku ita aprova. Tanba konseitu daudaun ne’e rua, ida ba Austrália no ida mai Timor-Leste, entaun ita halo prosesu hotu atu ita bele finaliza ida de’it. Ita-nia pozisaun mak mai Timor-Leste”, nia subliña.
Tuir nia, tempu agora ne’e Timor-Leste iha ona projetu úniku no serbisu boot ida seluk maka atu realiza no hala’o projetu ne’e.
“Iha futuru, ita tenke buka finansiamentu ba projetu ne’e, tanba labele depende boot liu ba orsamentu Estadu. Iha forma oioin, indústria ida-ne’e iha modalidade oioin atu buka osamentu hodi finánsia projetu ne’e. La’ós rekursu hothotu tenke mai husi orsamentu Estadu”, nia realsa.
Tanba, tuir nia, ema balun preokupa ho projetu ida-ne’e sei uza Fundu Petróleu. “Sira haree katak, iha persentajen balun, ita tenke investe husi parte Estadu no husi Fundu Petróleu, maibé parte boot liu sei mobiliza husi fonte finansiamentu sira seluk”, nia salienta.
Notísia relevante: Timor-Leste – Austrália finaliza ona dokumentu Kódigu Mineiru Petróleu dezenvolvimentu Greater Sunrise
Tuir estudu sira ne’ebé liu ona, ba projetu Greater Sunrise nian totál orsamentu ba upstream maizumenus entre millaun $7 to’o $9 no ba downstream mós entre millaun $7 to’o $9, ho totál hamutuk millaun $32.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora

