Top

Lamesak husu veteranu Lour hakerek istória partisipasaun luta iha libertasaun nasionál

Prezidente CMCLN Kovalima, Francisco Doutel Sarmento Lamesak. Imajen TATOLI/Celestina Teles.

KOVALIMA, 07 Setembru 2026 (TATOLI) – Prezidente Konsellu Veteranu Munisípiu Kovalima, Francisco Doutel Sarmento, ne’ebé koñesidu ho naran “Lamesak”, husu veteranu sira iha Suku Lour, Postu administrativu Zumalai, atu elabora no dokumenta sira-nia istória pesoál kona-bá luta ba libertasaun nasionál.

Lamesak hateten katak , veteranu sira presiza prepara istória kona-ba sira-nia esperiénsia no papél iha estrutura rezisténsia durante períodu luta ba independénsia Timor-Leste. Dokumentasaun ne’e importante atu rai memória istórika no kontribuisaun sira ne’ebé veteranu sira halo ba luta ba libertasaun nasionál.

Nia husu ba veteranu sira atu hahú prepara sira-nia istória ida-idak, inklui istória kona-ba sira-nia inan-aman ka membru família ne’ebé partisipa iha estrutura rezisténsia. Istória hirak-ne’e sei organiza no prezerva atu iha futuru bele sai dokumentu no livru istóriku.

“Ha’u husu ba ita-boot sira (Veteranu) prepara istória kona-ba ita-nia inan-aman sira ne’ebé partisipa iha estrutura rezisténsia. Kada ema tenke elabora nia istória luta, nune’e aban-bainrua ita bele halo livru molok ita mate, atu ita husik hela istória ne’e ba ita-nia oan no bei-oan sira,” Lamesak hato’o bainhira partisipa seremónia  komemorasaun trajédia 7 Setembru 1999 iha suku Lour Zumalai.

Prezervasaun memória istórika iha múzeu

Nia subliña katak dokumentasaun istória veteranu sira sei ajuda jerasaun foun komprende luta no sakrifísiu ne’ebé povu Timor-Leste liu hodi hetan independénsia. Tanba ne’e, Lamesak hakarak atu istória hirak-ne’e la lakon ho tempu, maibé kontinua prezerva iha Múzeu Memoriál Munisípiu Kovalima.

Iha sorin seluk, Lamesak mós ko’alia kona-ba prosesu verifikasaun, aprovasaun no reajustamentu dadus veteranu sira iha Munisípiu Kovalima. Nia husu ba estrutura kompetente atu kontinua halo verifikasaun no reajustamentu ba dadus veteranu sira, nune’e informasaun ne’ebé rejista bele kompletu no loos.

Bazeia ba rezultadu verifikasaun ne’ebé hala’o iha tinan-2009, rejista katak iha veteranu hamutuk rihun-124 resin iha Munisípiu Kovalima ne’ebé tama iha prosesu aprovasaun Estadu.

Husi totál númeru ne’e, Estadu konsege aprova de’it veteranu rihun-30 resin, tanba limitasaun osan. Enkuantu veteranu rihun-60 resin seluk seidauk hetan aprovasaun no sei presiza liután prosesu verifikasaun no análize husi entidade kompetente.

Prezidente Konsellu Veteranu Munisípiu Kovalima, Francisco Doutel Sarmento, ne’ebé koñesidu ho naran “Lamesak” ne’e, hateten katak prosesu verifikasaun no reajustamentu dadus veteranu presiza kontinua, atu bele atualiza númeru no informasaun veteranu sira iha munisípiu.

Nia hateten katak iha verifikasaun foun no reajustamentu ne’ebé hala’o foin lalais, iha númeru veteranu barak ne’ebé pasa ba prosesu 8/14. Prosesu ne’e sei ajuda atu haree no atualiza dadus veteranu sira tuir kritériu no dokumentu ne’ebé disponivel.

Lamesak husu ba veteranu sira no estrutura responsavel atu kolabora iha prosesu reajustamentu no verifikasaun, atu garante katak dadus ne’ebé submete ba Estadu kompletu, loos no bele justifika ho evidénsia.

Nia mós subliña katak prosesu aprovasaun veteranu importante atu garante direitu no rekoñesimentu ba ema sira ne’ebé partisipa iha luta ba libertasaun nasionál.

Jornalista:Celestina Teles

Editór: Rafael Ximenes  de A. Belo

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!