Top

Memoriza Masakre Tumin: Reza, lilin, ai-funan, nu’udar prémiu ksolok rohan-laek ba martír sira

Autoridade RAEOA, liderada Régio da Cruz Salu, hamutuk ho família martir sira, kuarta ohin, komemora loron Masakre Bobo-Ufe Tumin ba dala 27 ho tema ‘Husi Memória Hanorin Ita ba Esperansa Foun’ ne’ebé hala’o iha semitériu Masakre Bobo-Ufe Tumin suku Bobometo sub-rejiaun Oésilo. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

OEKUSI, 09 Setembru  2026 (TATOLI) –  Autoridade Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), liderada Régio da Cruz Salu, hamutuk ho família martir sira, kuarta ohin, komemora loron Masakre Bobo-Ufe Tumin ba dala 27 ho tema ‘Husi Memória Hanorin Ita ba Esperansa Foun’ ne’ebé hala’o iha semitériu Masakre Bobo-Ufe Tumin suku Bobometo sub-rejiaun Oésilo.

Iha komemorasaun masakre Setembru negro ne’e, ho misa, kari ai-funan no sunu lilin hodi hanoin hikas akontesimentu iha loron 08-09 Setembru 1999, rezulta milísia pro-otonomia hamate ema na’in-82 iha loron rua ne’e.

Notísia relevante:Estudante RAEOA refleta Masakre Tumin Bobo-Ufe ne’ebé hamate ema na’in-82

Iha omília misa, Padre selebrante, João Tamonob, hateten, hanoin hikas akontesimentu pasadu, presiza hasa’e orasaun ho sunu lilin no ai-funan, nu’udar prémiu lalehan nian ba martír sira-nia moris ksolok rohan-la’ek.

“Ohin ita hanoin akontesimentu pasadu, Setembru negro (September gelap – Setembru nakukun) ba Masakre Bobo-Ufe, hanoin ho komemorasaun ida-ne’e, ita reza, sunu lilin no ita kari ai-funan ba sira-nia rate, sira sai vítima, saida maka sira simu, ita sunu lilin, reza no kari ai-funan, atu sira bele simu prémiu iha lalehan, katak ksolok rohan-la’ek, hakarak de’it sira hetan dalan ba lalehan no Maromak haraik bensaun ba sira,” nia hateten liuhusi omilia hala’o iha semitériu Masakre Tumin, ohin.

Autoridade RAEOA, liderada Régio da Cruz Salu, hamutuk ho família martir sira, kuarta ohin, komemora loron Masakre Bobo-Ufe Tumin ba dala 27 ho tema ‘Husi Memória Hanorin Ita ba Esperansa Foun’ ne’ebé hala’o iha semitériu Masakre Bobo-Ufe Tumin suku Bobometo sub-rejiaun Oésilo. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Reza mós ba nasaun nia di’ak

Iha biban ne’e, saserdote ne’e, apela ba entidade tomak liliu jerasaun kontinuadora sira, aleinde reza ba martir sira, maibé reza mós ba nasaun nia di’ak, tanba komemora akontesimentu pasadu ne’e, fasíliu, bele organiza malu hodi konsentra iha fatin atu hanoin hikas memória pasada ne’e, maibé atu diginifika nia istória ne’e difísil tebes.

“Atu dignifika independénsia signifika istória ne’ebé iha, la fasíl, tanba ne’e ohin sai momentum di’ak, ba entidade tomak atu refleta kona-ba moris loloos nian, ne’ebé sei fó di’ak ba komun, no nasaun nia indpendénsia di’ak nian, buat ne’ebé ohin ita halo maka tenki servisu maka’as, serví nasaun ho disipliña ne’ebé aas, sei laiha disipliña nasaun sei laiha mudansa, no laiha impaktu ba nasaun nia di’ak,” nia fó hanoin.

Autoridade RAEOA, liderada Régio da Cruz Salu, hamutuk ho família martir sira, kuarta ohin, komemora loron Masakre Bobo-Ufe Tumin ba dala 27 ho tema ‘Husi Memória Hanorin Ita ba Esperansa Foun’ ne’ebé hala’o iha semitériu Masakre Bobo-Ufe Tumin suku Bobometo sub-rejiaun Oésilo. Imajen TATOLI/Abílio Elo Nini

Notísia relevante:Empreza hahú konstrui Monumentu Masakre Tumin iha Oésilo

Prezidente Autoridade RAEOA, Régiu da Cruz Salu, promete katak Governu liuhusi Autoridade RAEOA sei dignifika semitériu Masakre Tumin, atu sai fatin miniatura inspirasaun sentru reflesaun ba istória luta nian.

“Hanesan Oekusi-oan atu valoriza fatin no martir sira hotu labele haree husi kargu, fatin ne’e faze ikus, ita sei harii sitíu destinadu ida ba projetu turízmu istóriku miniatura vivu, tanba ne’e husu ba grupu traballu tékniku ne’ebé harii ona iha tinan kotuk, kontinua servisu ida-ne’e, kompleta halo levantamentu istória oral no gravasaun vivu, tanba faze ikus fatin ida-ne’e, Oésilo, Bobometo to’o Usitaqueno, fatin ne’e tenke sai fatin ida-ne’e, atu hatudu nu’udar miniatura kona-ba inspirasaun sakrifisíu povu Timor-Leste ba luta libertasaun nasonál,” nia hateten.

Notísia relevante:Autoridade sei moderniza Masakre Tumin nu’udar sentru reflesaun ba istória luta

Rekorde fali katak, akontesimentu Masakre Bobo-Ufe Tumin, akontese iha loron 08 no loron 09 Setembru 1999, melísia pro-otonómia hamate ema na’in-82 iha loron rua ne’e, no na’in-sia mak konsege salva an husi akontesimentu.

Jornalista: Abílio Elo Nini

Editór: Rafael Ximenes de A. Belo

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!