Tribunál rejista kazu pendente barak tinan ne’e kompara tinan kotuk
DILI, 10 Setembru 2026 (TATOLI)—Tribunál Rekursu (TR) tinan ne’e rejista kazu pendente liu 1.000 kompara ho tinan antes ne’e la to’o 1.000.
Prezidente Tribunál Rekursu, Afonso Carmona, informa, kazu pendente tinan ne’e aumenta tanba ho prosesu scam call center, ne’ebé Autoridade Seguransa kaer suspeitu sira hodi submete ba prosesu Tribunál, husi ne’e bele rejista ema na’in-100 mak hetan detensaun.
“Kazu pendente ne’e la’ós projetu ne’ebé ita dehan tenke hotu. Númeru a’as ne’e la’ós tanba la rezolve lae. Husi númeru sira ne’e kazu foun tama Tribunál rejista ida-ne’e ita sura hamutuk kazu ne’e númeru sa’e,” Prezidente Tribunál Rekursu hateten ba Jornalista sira iha ninia knaar fatin, Kaikoli, Kinta ne’e.
Nia fó ezemplu, bainhira Autoridade Seguransa detein ema to’o 100 no akuza ketak ne’e kazu 100 ona.
“Se akuza hamutuk prosesu ida de’it, maibé dalaruma arguidu barak, entaun sira hotu ida automátikamente númeru kazu ne’e sa’e. Tanba ne’e, prezensa Tribunál Movél ka Julgamentu Movél no Tribunál modifikativu ne’e bele kontribui ba redusaun krime no kazu pendente sira tanba atu evita problema foun, kuandu populasaun komprende ona justisa sei la halo krime tan maizumenus redús,” nia akresenta.
Notísia relevante : PPN no PTR diskute alterasaun lei atu solusiona kazu pendente iha tribunál
Kazu pendente tanba la’ós juíz sira mak lakohi kontinua prosesu, maibé tanba númeru kazu tinan ne’e aumenta barak.
“Tinan kotuk ne’e kazu foun tama menus oituan, mas foin daudaun ho krime scam call center kaer ema barak, entaun influénsia iha akuzasaun mós barak, mas ha’u fiar situasaun ne’e ba oin laiha, tanba ema hahú kontrola-an,” nia tenik.
Carmona dehan, iha tinan kotuk Juíz Estajiáriu na’in-12 simu pose hanesan Juíz Karreira no iha bolseiru na’in-14 mak daudaun estuda hela iha área Majistratura Judisiária iha Portugal, nune’e espera bainhira sira fila bele apoia serbisu iha setór justisa nune’e kazu pendente iha Tribunál bele menus.
Iha fatin seluk, Juíz Administradór Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID), Yudi Pamunkas, hateten, hahú husi Janeiru to’o Jullu tinan ne’e, kazu krime arkivu no sivil hamutuk 1.046.
Husi Kazu arkivu ne’e dominante no a’as liu kazu krime ho totál-801, enkuantu kazu sivil hamutuk 245.
“Prosesu sira ne’ebé mak arkivu hamutuk 1.046. Prosesu sivil iha Janeiru 0, Fevereiru 32, Marsu 52, Abril 27, Maiu 21, Juñu 23, no Jullu 90 ho totál 245. Enkuantu prosesu krime iha Janeiru 125, Fevereiru 155, Marsu 88, Abríl 105, Maiu 83, Juñu 142, no Jullu 103 ho totál 801,” nia katak.
Prosesu foun iha Janeiru 227, Fevereiru 79, Marsu 137, Abríl 193, Maiu 210, Juñu 387, no Jullu 224, ho totál 1.457. Iha parte seluk, kazu ne’ebé hetan adiamentu hahú husi Janeiru to’o Jullu hamutuk 434.
Adiamentu iha Janeiru 87, Fevereiru 55, Marsu 52, Abril 71, Maio 39, Juñu 63, no Jullu 67, ho totál hamutuk 434.
Enkuantu, ba atividade Tribunál Móvel iha prosesu krime nian, planu atu halo julgamentu ba prosesu 232. Husi totál ne’e, prosesu ne’ebé realiza ona julgamentu hamutuk 205, no adiamentu ba prosesu hamutuk 27.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
