Top

Aldeia haat iha Ritabou enfrenta problema falta bee-moos tanba bailoro naruk

Ilustrasaun bee-moos. Imajen/espesiál

BOBONARU, 11 Setembru 2026 (TATOLI) – Komunidade iha aldeia haat, Timatan, Ritabou, Diruaben no Samelaun, suku Ritabou, postu administrativu Maliana, munisípiu Bobonaru, enfrenta falta bee-moos, tanba bailoro naruk ne’ebé halo fonte bee balun maran.

Xefe Suku Ritabou, Maximiano dos Santos Araújo, hatete katak sistema bee-moos ne’ebé eziste daudaun ne’e la konsege responde ba nesesidade komunidade hotu, tanba disponibilidade bee ne’ebé menus.

“Bee-moos la’ós laiha hotu, maibé bee ne’ebé kanaliza ba komunidade mai tuir oras no kuantidade ne’e la sufisiente atu responde ba nesesidade komunidade, tanba limitasaun bee, komunidade balun hahú buka alternativa rasik, inklui dada bee husi mota”, Maximiano dehan ba jornalista sira iha Ritabou, sesta-feira ne’e.

Nia realsa katak, antes komunidade mós halo inisiativa rasik hodi harii posu no halo perfurasaun ba fonte bee, maibé tanba bailoro naruk, fonte bee maran.

Situasaun ne’e, tuir nia, afeta atividade komunidade nian loroloron, inklui nesesidade bee ba uma-kain no estudante sira iha eskola.

Maximiano mós apela ba populasaun atu koopera iha jestaun bee, kumpre regra utilizasaun no kontribuisaun, hodi garante sistema bee bele kontinua fornese servisu ba komunidade.

Nia hateten katak autoridade lokál sei kontinua koopera ho entidade relevante sira, inklui Bee Timor-Leste (BTL), hodi identifika no hadi’a fonte bee sira ne’ebé bele fornese bee ba populasaun.

“Ba komunidade atu koopera iha jestaun bee, kumpre regra utilizasaun no kontribuisaun, hodi garante sistema bee bele kontinua fornese servisu ba komunidade”, nia apela.

Koordenadór BTL Munisípiu Bobonaru, Adriano da Cruz, hatete katak BTL sei kontinua asegura distribuisaun bee ne’ebé disponivel ba konsumidór sira, maski komunidade enfrenta kondisaun bailoro naruk.

“Ligadu ho bailoro naruk ne’ebé sei mai, ita nafatin asegura distribuisaun bee ne’ebé iha. Zona ne’ebé hetan supplay husi bomba ita sei kontinua asegura ho sistema bomba, no bee ne’ebé mai husi fonte Mota Bulobu mós sei kontinua distribui ba kliente”, nia dehan.

Hodi esplika katak distribuisaun bee ba kliente, liuhusi sistema gravitasaun no bomba, sei la’o tuir oráriu ne’ebé determina ona, depende ba disponibilidade bee.

Adriano mós alerta populasaun kona-ba impaktu husi mudansa klimátika globál ne’ebé bele afeta disponibilidade rekursu bee, no husu konsumidór sira atu uza bee ho kuidadu.
“Kontinua husu ba konsumidór sira atu poupa bee ne’ebé BTL fornese. Bainhira la presiza, husu taka torneira atu asegura bee ba kliente seluk”, nia salienta.

Nia mós husu ba komunidade atu la sobu ka hasai sistema bee rasik bainhira bee la sai ka presaun bee la di’ak. Konsumidór sira tenke kontaktu diretamente ho ekipa téknika BTL atu sira bele halo verifikasaun no intervensaun iha terrenu.
“Labele naran sobu arbiru, se la’e bele estraga ita-nia sistema sira ne’ebé instala ona”, nia dehan.

Responsavel BTL afirma katak kooperasaun komunidade importante atu jestaun rekursu bee bele la’o di’ak, liuliu iha tempu bailoro naruk no disponibilidade bee limitadu.

Notísia relevante: MDRHK lansa Programa Revitalizasaun Komunitária iha Ritabou

Jornalista: Sergio da Cruz

Editora: Maria Auxiliadora

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!