PTR sei la partisipa reuniaun desizaun KSMJ ikus ba rekrutamentu Juíz

DILI, 14 Setembru 2026 (TATOLI)–Komisária Komisaun ba Rekrutamentu no Selesaun Juíz Supremu Tribunál Justisa (STJ) no Tribunál Rekursu (TR), Camelita Caetano Moniz, hateten, Prezidente Tribunál Rekursu (PTR), Afonso Carmona sei la prezide reuniaun ikus nu’udar Prezidente ba Konsellu Superiór Majistratura Judisiária (KSMJ) bainhira deside hili kandidatu Juíz kualifikadu.

Komisária dehan, razaun la partisipa tanba kestaun inkompatibilidade ba funsaun atuál.

“Membru Konsellu Superiór Majistratura Judisiária ne’ebé konkorre iha vaga ida-ne’e, sira labele tuur iha desizaun ikus liu. Sira labele tanba kuandu sira tuur ne’e viola prinsípiu ida ema bolu dehan konflitu de interrese, ne’e labele,” Carmelita Moniz informa ba Jornalista sira iha sala VIP Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Lobato, Komoro, Segunda ne’e.

Notísia relevante : Carmona konsidera Tribunál sei menus rekursu umanu

Nia argumenta, Komisáriu na’in-tolu sei la interven ba juri internasionál sira ne’ebé independente no imparsiál tanba sira hanesan ema ne’ebé ho esperiénsia boot.

“Prezidente Repúblika kuandu hili membru ba tuur iha Konsellu Superiór Majistratura Judisiária ka Ministériu Públiku, nia iha direitu no kompeténsia atu hili ema na’in-rua, ida efetivu no ida suplente atu sé efetivu ne’e iha inkompatibilidade, maka ida suplente mak tama. Parlamentu mós hanesan bele hili rua, ida efetivu no ida suplente, Governu mós hili rua, efetivu no suplente. Juizes rasik mós hili sira-nia reprezenta Juíz, efetivu ida no suplente ida. Agora Juíz na’in-rua ne’e labele tuir hotu desizaun,” nia esplika.

Enkuantu, PTR Afonso Carmona tuir estatutu KSMJ nu’udar Prezidente komisaun nia laiha ona suplente.

“Tanba nia konkorrente hotu, nia labele tuur atu prezide. Nia Vise-Prezidente mak lidera konsellu ne’e, nia Vise-Prezidente mak neste momentu Doutór Francisco Nicolau. Agora Doutór Francisco Nicolau konkorre hotu vaga ne’e, nia suplente mak sei prezide, ne’ebé sei prezide ne’e sira na’in-tolu de’it mak ba nomeasaun ikus liu,” nia katak.

Nune’e mós, Komisáriu José Pedro Camões, hateten, membru KSMJ sei halo serbisu tuir étika no dentolojia Konsellu Superiór nian.

“La’ós sira halo serbisu ho sira-nia kargu ida Prezidente Tribunál. Sira tuur iha ne’ebá hanesan membru Konsellu hodi deside asuntu ligadu ho étika dentolojia Juíz sira,” Komisáriu hato’o.

Prezidente Komisaun Rekrutamentu no Selesaun ba Juíz, Avelino Coelho, fundamenta, daudaun ne’e rekrutamentu iha hela prosesu, nune’e komisaun entrega tomak prosesu ne’e ba ekipa juri.

“Depende rezultadu husi Juri. Se sira liu suplente mak bele deside,” nia esplika.

Maski nune’e, Avelino Coelho garante Komisaun sei hala’o prosesu tomak ho transparánsia.

“Imi haree husi primeiru katak juri ne’e independente, nia dehan katak rua ne’e labele tama, la aptu duni. Kandidatu sira halo reklamasaun to’o Konsellu Superiór Majistratura Judisiária desde re-integra, maibé juri la konsidera pedidu Konsellu,” nia hatutan.

Husi Juri nia serbisu ne’e hatudu katak juri ne’e imparsiál, nune’e agora depende ba teste eskritu.

“Maibé iha tempu atu halo reklamasaun ida-ne’e kerdizer atu hateten katak juri imparsiál. Komisaun ne’e, ami administrativu de’it, ami organiza de’it to’o ita-boot ohin husi ne’e, atu ba ne’ebá mak ita foin ko’alia. Agora ita foin eskada ida, seidauk sa’e eskada tolu, imi preukupa ona ida ne’ebé ba eskada ida a’as liu tiha ona , prosesu ne’e ita tenke la’o tuir, tenke tuir ita-nia kuadru juridiku no enkuadramentu jurídiku la’o tuir ida-ne’e,” nia relata.

Jornalista     : Natalino Costa

Editora          : Julia Chatarina