Top

Governu inaugura projetu eletrifikasaun komunitária no bee-moos iha Atsabe

Governu inaugura lina eletrifikasaun iha postu Atsabe, munisipiu Ermera. Imajen Tatoli/Alexandra da Costa.

ERMERA, 18 Setembru 2026 (TATOLI)—Governu liuhusi Ministériu Obra Públika (MOP) no Eletrisidade Timor-Leste, Empreza Públika (EDTL, E.P) no Bee Timor-Leste inaugura projetu eletrifikasaun komunitária iha aldeia haat, Ilatkore, Babolete, Malabe no Batumigi, no fornesimentu bee-moos iha Postu Administrativu Atsabe, Munisípiu Ermera.

Ministru Obra Públika, Samuel Marçal, hateten objetivu mai halo inaugurasaun ba bee-moos no eletrisidade ne’e la’ós inisiativa prioridade maibé mai atu rona rasik preokupasaun sira hotu husi komunidade ida-idak liga ba infraestrutura bázika.

“Tanba ita labele hein to’o tempu kampañia mak tun ba baze hodi promete bara-barak, no ukun tiha nunka ba haree povu,” Ministru Samuel relata iha Malabe, Atsabe, ohin.

Tribunál aprova ona vistu ba strada Letefoho-Atsabe-Lourba

Aleinde ne’e, Ministru Samuel dehan Governu ida-ne’e ninia ukun foin mak atu kompleta ba tinan tolu, deteta kuaze iha territóriu nasionál grave tebes ho kondisaun estrada, fatin barak mak la asesu bee-moos maibé iha sira-nia mandatu konsege rezolve tiha problema balun maske seidauk to’o 100% maibé faze ba faze.

Governu inaugura fornesimentu bee-moos iha postu Atsabe, munisipiu Ermera. Imajen Tatoli/Alexandra da Costa.

“Ha’u hatene imi-nia preokupasaun agora mak estrada maibé atu dehan de’it katak ha’u simu ona karta ida husi Tribunál ne’ebé aprova ona vistu ba projetu reabilitasaun estrada husi Letefoho ba Atsabe no to’o iha Lourba,” nia dehan.

Ne’ebé, nia dehan, parese iha tempu badak sei halo lansamentu depende ba posibilidade husi Primeiru-Ministru nian.

“Tanba ne’e ha’u mós agradese ba povu Atasabe tanba imi la protesta barak liu. Signifika imi prontu atu simu dezenvolvimentu iha imi-nia rai no prontu koopera ho Governu,” nia dehan.

Prezidente Eletrisidade Timor-Leste, Paulo da Silva, hato’o parabéns ba benefisiáriu sira husi aldeia hirak-ne’ebé bele asesu ona liña eletrifikasaun, maibé husu nafatin responsabilidade komunidade hotu nian atu tau matan no labele liga ho ilegalmente ida-ne’e risku boot.

“Ami husu atensaun ba komunidade poupa enérjia, karik iha loron lauza ahi bele taka, hodi bele poupa osan atu ita bele iza osan ne’e ba obra sira seluk,” nia hateten.

Aleinde ne’e, nia mós hato’o agradese ba servisu husi Kompañia Banudu nian ne’ebé konsege finaliza obra ne’e iha fulan-ruan nia laran. Ida-ne’e apresiasaun di’ak tebes no sai hanesan konfiansa ba Governu atu kontinua fó oportunidade ba kompañia ne’e iha tempu tuir mai.

Projetu liña eletrifikasaun ne’e sei fó benefísiu ba família hamutuk 236, ho orsamentu hamutuk $192.743,30 no projetu refere asina kontratu iha loron 02 fulan-Maiu 2026, iha Salaun Katedral, Dili.

Prezidente Bee Timor-Leste, Gustavo da Cruz, projetu sistema bee-moos iha postu administrativu Atsabe fahe ba pakote tolu.

Pakote dahuluk mak konstrusaun sistema bee-moos neʼebé implementa husi kompañia Fortuna Steel JV Bauca DJ ho montante kontratu $770.725,2. Pakote daruak mak konstrusaun tanki distribuisaun inklui BPT ne’ebé implementa husi kompanhia Tersanjung Unipesoál, Lda, ho montante kontratu $310.465,79. Pakote datolu mak fornesimentu no instasaun liner tank ne’ebé implementa husi kompañia Biamali Unipessoal, Lda ho montante kontratu $242.541,54.

“Entaun totál montante kontratu ba pakote tolu ne’e hamutuk $1.323.732,53, ho rekursu bee mai husi bee-matan Ergina ho kapasidade 10 L/s (sistema gravitasaun)”, Dirijente BTL relata.

Aleinde ninia instalasaun kanu tranzmisaun hamutuk 8.4km no kanu distribuisaun hamutuk 17.7km, tanki distribuisaun no BPT hamutuk unidade 24 ho kapasidade diferente (6m³ to’o 20m³).

“Instalasaun metru kontadór ba uma-ka’in hamutuk 596 ho populasaun hamutuk 3576. Sistema ne’e halo mós koneksaun ba instituisaun públiku sira hanesan Postu Saúde, Eskola, PNTL Esquadra Atsabe, igreija, Merkadu,” nia dehan.

Nia hatutan, sistema fornesimentu bee-moos ne’e kobre área sira iha kapitál postu administrativu Atsabe hanesan iha Suku Parami, kobre aldeia rua (2) – aldeia Ilat no Airae. Iha Suku Laclo kobre aldeia ida (1) – aldeia Tapomea. Iha Suku Baboi Craic kobre aldeia lima (5) – aldeia Laubae, Cailuic, Colimali, Raibuti no Atudose. Iha Suku Malabe Vila kobre aldeia tolu (3) – aldeia Batumigi, Ilat Kora no Boboleta.

Reprezentante komunidade benefisiáriu iha postu Atsabe, Maria Teresa, hato’o agradese no orgullu ba esforsu husi Governu bele kria ona dezenvolvimentu infraestrutura bee moos no liña eletrifikasaun iha sira-nia postu, liuliu aldeia ne’ebé sai benefisiáriu.

“Agora ami la terus ona ba eletrisidade no bee-moos, tanba kuazé tinan barak nia laran ami la asesu, maibé ohin loron ami bele asesu ona nesesidade hirak-ne’e,” nia hateten.

Maibé iha oportunidade ne’e, nia reprezenta komunidade iha Postu Atsabe nafatin husu ba Governu atu hadi’a estrada, tanba ida-ne’e sai preokupasaun boot ba sira atu halo movimentasaun ba mai liu lori produtu ba iha merkadu.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!