Família Saudozu Afonso Martins sujere ba Governu prezerva Uma Bribali nu’udar abrigu subar fatin
ERMERA 21 Setembru 2026 (TATOLI)–Família husi Afonso de Jesus no Filomeno de Jesus Lay sujere ba Governu atu prezerva sira-nia uma ne’ebé lokaliza iha área Bribali, Aldeia Gomhei, Suku Riheu Gleno, Ermera tanba antes ne’e nu’udar Komandante Ein Xefe FALINTIL, Kay Rala Xanana Gusmão nia abrigu subar fatin.
Oan husi Saudozu Afonso Martins, Graciana de Jesus Martins, haktuir, uma ne’e uluk Komandante Xanana mai subar hodi hahú re-organiza funu iha rejiaun IV iha tinan 1991.
“Fatin mak ne’e maun no bin sira ne’ebé hakarak pasiar mai, fatin mak ne’e hela. Ha’u rekomenda ba Estadu atu kria fatin ida-ne’e halo didi’ak, prezerva fatin ne’e halo didi’ak, tanba fatin ne’e hanesan istória ba Timor no ba jerasaun foun,” Graciana de Jesus, hato’o durante esplika ba partisipante Jornada la’o tuir ain-fatin, Segunda ne’e.
Notísia relevante : PDHJ hamutuk institusaun tolu organiza jornada la’o tuir eroi sira-nia ain-fatin
Nia haktuir, Aman Saudozu Afonso mak simu duni Komandante Ein-Xefe FALINTIL hodi subar iha sira-nia fatin. Momentu ne’e, sira-nia inan mak hateten ba sira katak: “Lakleur tan manu-fuik balun atu mai vizita ita-nia uma”. Momentu ne’ebá nia mós hakfodak ho perguntas: “manu-fuik saida mak vizita fali ita-nia uma?”.
Graciana dehan, bainhira Xanana Gusmão tuur tiha iha sira-nia uma-laran mak nia inan aprezenta ba oan sira.
“Entaun momentu ne’e, ha’u la fiar no ha’u-nia ama haruka ha’u ba lori bee manas ba Maun-Boot no Maun-Boot hela iha uma ne’e hodi serbisu halo kontaktu no halo estratejia,” nia katak.
Nia memoriza, Xanana la’ós mai dala-ida ba iha uma ne’e, maibé dala-rua ona, bainhira nia mai ne’e Saudozu Afonso Martins ho nia espoza halo preparativu maka’as, maibé ho kuidadu tebes, nune’e prevene ema labele hatene Xanana nia paradeiru.
“Nia (Xanana) mai kedua ne’e nia toba ho ha’u-nia katuas-oan, momentu ne’ebá ha’u forma ona família. Maun-Boot hela iha ne’e no halo serbisu iha ne’e,” nia rekorda.
Graciana konta tuir, momentu ne’e Xanana husu ai-moruk ba nia, nune’e bainhira nia ka memnru FALINTIL balun iha ai-laran mak moras karik bele kosumu.
“Entaun momentu ne’e iha tinan 1991, ha’u akaba ona ha’u-nia Sekundária, ha’u hahú servisu hanesan Enferemeira, ha’u foti ai-moruk hodi fó Maun-Boot,” nia tenik.
Iha fatin hanesan, familia husi Saudozu Afonso Martins, José Varelha, agradese ba ekipa Jornada la’o ain tanba bele mai vizita Rezidénsia Saudozu Afonso Martins nian Bribali iha Suku Riheu.
“Dala-ida tan ha’u atu repete katak Rejiaun IV ne’e hahú iha fatin ida-ne’e. Ne’e Komandante boot nsira mai iha ne’e,” nia hato’o.
Tuir observasaun TATOLI iha Rezidénsia Saudozu Afonso Martins iha Bribali, Ermera-oan sira hamutuk ho Graciana lori ekipa Jornada la’o-ain hodi bá vizita uma-laran hodi hatudu fatin sira hanesan sala vizita, Xanana nia tuur fatin sei iha nafatin hanesan uluk iha tinan 1991.
Graciana mós lori ekipa Jornada vizita kuartu ida uluk Xanana toba bainhira vizitaUma Bribali, meza kadeira ne’ebé Xanana uluk halo serbisu inklui armáriu. Graciana mós hatudu fotografia antigu ho Xanana inklui fotografia balun ne’ebé Xanana rasik mak hasai.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina
