Ekipa jornada la’o tuir ain-fatin vizita subar-fatin Xanana no Konis iha Ai-Ceu Ermera

ERMERA, 22 Setembru 2026 (TATOLI)–Ekipa Jornada la’o tuir ain-fatin luta-na’in sira, Tersa ne’e, halo vizita ba subar-fatin Komandante Ein Xefe Forsa Armada ba Libertasaun Nasionál Timor-Leste (FALINTIL), Kay Rala Xanana Gusmão no Komandante Nino Konis Santana iha Ai-Ceo, Aldeia Mate Restu, Suku Raimerhei, Postu Administrativu Ermera Vila, Munisípiu Ermera.
Ekipa kompostu husi Prevedoria Direitu Humanu no Justisa (PDHJ) hamutuk ho Komisaun Antí-Korrupsaun (KAK), Inspesaun Jerál Estadu (IJE) no Komisaun Funsaun Públika (KFP). Vizita ne’e iha ámbitu komemorasaun loron Funsaun Públika ba dala-13.

Abrigu ne’ebé sai subar-fatin Xanana iha tinan 1991 sai fatin kriasaun FALINTIL Rejiaun IV no Forsa Klandestina hodi kontinua reziste iha Ermera. Hafoin vizita ne’e, ekipa kontinua hit-an bá abrigu Nino Konis Santana.
Xefe Suku Rai Merhei, Abel de Jesus Soares, hateten, abrigu Ai-Ceo nu’udar hun ba abrigu sira hotu iha Munisípiu Ermera iha tempu rezisténsia.
“Abrigu ida iha Ai-Ceo nu’udar sentru ida ne’ebé Maun Xanana iha 1991 mai uluk no aldeia ne’e rekoñesidu hanesan abrigu Maun Xanana no Konis nian, ita-nia Maun Sablae mai tan, ida-ne’e sai rekoñesidu hanesan abrigu nasionál,” Abel de Jesus hato’o ba jornalista sira iha Aldeia Mate Restu.
Notísia relevante : PDHJ hamutuk institusaun tolu organiza jornada la’o tuir eroi sira-nia ain-fatin
Nia hatutan: “Kuandu Maun Xanana tama iha ne’e, ida-ne’e sai sentru, Maun Xanana sai, iha ita-nia Maun Konis mai, ida-ne’e loke luan.”
Abel haktuir, Komandante Ein Xefe FALINTIL Xanana mak mai uluk iha tinan 1991 no kria Rejiaun IV no Komandante Konis Santana mai husi Sentru Súl, la’o mai tanba iha ona kontaktu ho Amu Domingos Maubere. Antes ne’e no iha tinan 1993 hodi reforsa Rejiaun IV Ermera no atividade rede klandestina sai forte liután.
“Arkivu no Muzeu Rezisténsia Timorense (AMRT) mai tiha ona dezenvolve abrigu Maun Xanana nian maibé seidauk másimu iha Aldeia Mate Restu, iha uma ida, agora Maun Konis laiha ona, ne’ebé ohin ita ba vizita,” nia akresenta.
Tuir Jornalista Ajénsia TATOLI nia observasaun, iha abrigu Nino Konis Santana iha Aldeia Mate Moris, nota katak abrigu ne’e hanesan rai kuak ho kondisaun di’ak tanba komunidade lokál mak tau-matan. Abrigu ne’e ho distánsia metru 500 husi sede suku.
Jornalista : Natalino Costa
Editora : Julia Chatarina

