FRETILIN preokupa ho membru KSMJ balun kandidata ba vaga juis STJ
DILI, 28 Setembru 2026 (TATOLI) – Deputadu Florentino da Costa Ximenes “Sinarai” husi Bankada Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN) husu ba komisaun rekrutamentu atu garante transparénsia iha prosesu rekrutamentu juis ba Supremu Tribunál Justisa (STJ).
Nia preokupa kestaun ne’ebé sai mós preokupasaun no diskusaun públika kona-ba daudaun ho prosesu konkursu ba juis ba STJ seidauk la’o tuir dalan transparénsia nian.
Tuir nia, instalasaun STJ importante tebetebes ba Timor-Leste, tanba nu’udar órgaun boot liu iha ierarkia tribunál judisiál hotu-hotu nian ne’ebé iha knaar atu fó garantia hodi implementa lei oin ida de’it ho jurisdisaun iha nasaun tomak nia laran, hanesan iha Konstituisaun prevee.
“Tanba ne’e, Fretilin sekunda no apresia tebetebes ba preokupasaun sira públiku no sosiedade sivíl sira katak, Estadu tenke garante prosesu ba konkursu hodi rekruta juis Tribunál Supremu Justisa nian ne’e, tenke la’o tuir lei, iha transparénsia no sees husi konflitu ba interese nian, nune’e bele hetan juis ne’ebé iha integridade no iha lejitimidade jurídika”, nia hato’o liuhusi reuniaun plenária Parlamentu, ohin.
Tuir Konstituisaun, juis STJ sei hetan hili husi Konsellu Superiór Majistratura Judisiál (KMSJ) no juis ida de’it mak sei hili husi Parlamentu Nasionál.
Bankada hanoin katak presiza iha mekanizmu ida ne’ebé transparente no justu atu asegura ema sira ne’ebé iha KSMJ nian sei halo desizaun sira ne’ebé livre husi konflitu ba interese nian.
Sinarai afirma katak bankada foti ida-ne’e tanba membru ativu KSMJ mós hahú kandidata-an hodi sai juis STJ nian. “Biar membru Konsellu mós iha direitu atu tuir konkursu, maibé sira tenke rezigna an husi Konsellu, antes sira hatama sira-nia kandidatura formál, atu evita ema ida nomeia nia an rasik”, nia kestiona.
Deputadu ne’e dehan, daudaun atuál Prezidente Tribunál Rekursu, Afonso Carmona, hanesan mós Prezidente KSMJ nian kandidata ba kargu juis STJ.
Tanba ne’e, nia kestiona maski nu’udar kandidatu ida, nia kontinua asume kargu referidu no sei hola parte husi Konsellu ida ne’ebé sei nomeia nia an rasik nu’udar juis ba Tribunál Supremu.
“Iha parte seluk, Vise-Prezidente iha Konsellu Superiór Majistratura Judisiál, Francisco Ly Nicolau, mós nafatin asume kargu durante prosesu aplikasaun no selesaun dokumentu sira nian”, nia selienta.
Aleinde ne’e, iha kandidatu sira seluk ne’ebé daudaun haknaar-an hanesan juis iha Tribunál Rekursu no membru KSMJ balun hetan ona suspensaun husi Prezidente KMJS dezde Jullu 2026.
Bankada hakarak husu ba komisaun rekrutamentu atu halo avaliasaun kle’an ba kandidatu sira, liuliu ba sira-nia nivel akadémiku, koñesimentu no esperiénsia serbisu legál sira, haree sira-nia konduta ba étika no profisionalizmu, haree rejistu kriminál no konflitu ba interese nian.
Deputadu husi Bankada Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés), Gabriel Soares, dezafia serbisu Governu iha setór justisa ne’ebé daudaun kontinua halo reforma justisa no hein katak ba oin iha justisa ida transparénte.
Vise-Ministru ba Asuntu Parlamentár, Adérito Hugo da Costa, fó hanoin ba órgaun soberania hotu atu kumpre prosesu ne’ebé la’o hela tuir Lei Organizasaun Judisiária ne’ebé hola parte iha pakote reforma justisa dezde lejizlatura anteriór.
Governante ne’e lamenta tebes ho deklarasaun husi Bankada FRETILIN nian, tanba iha prosesu ne’ebé la’o hela atu fó valór ba prosesu rekrutamentu ne’ebé envolve mós juis internasionál ho esperansa atu kontribui ba prosesu ida kualidade.
Notísia relvante: PTR konfirmadu hili direitu konsentimentu la partisipa iha desizaun ikus ba Juíz STJ
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora
